Đại biểu Quốc hội đề xuất cấm tuyệt đối bóng cười và các chất hướng thần mới

Ngày 27/11, thảo luận ở hội trường về dự án Luật Đầu tư (sửa đổi), đại biểu Phạm Trọng Nhân (Đoàn ĐBQH Thành phố Hồ Chí Minh) nhìn nhận, dự Luật Đầu tư sửa đổi lần này không chỉ là một đạo luật mở đường cho các nguồn lực phát triển kinh tế mà còn là cánh cửa đầu tiên để bảo vệ sự an toàn cho cộng đồng.

Theo ông, chúng ta vừa chứng kiến bài học từ thuốc lá điện tử - một sản phẩm bị xem nhẹ, bị đưa ra rồi đưa vào lại dự thảo, và khi thông tin chưa đầy đủ, nguy cơ có thể bị giản lược khỏi bàn nghị sự và khí cười N2O là chất hướng thần mới đang đi đúng con đường hủy hoại sức khỏe nhưng với tốc độ nhanh hơn và hậu quả nặng hơn.

“Tôi khẩn thiết đề nghị Quốc hội bổ sung bóng cười khí N2O dùng cho mục đích giải trí và các chất hướng thần mới vào Điều 6, và đây không chỉ là một câu chuyện y tế hay của vài nhóm đối tượng mà mâu thuẫn ở chỗ một sản phẩm được y tế cảnh báo, công an truy quét, báo chí lên tiếng nhưng lại nằm ngoài vòng pháp luật, cụ thể ở các điều khoản cấm đầu tư kinh doanh.

Chúng ta chưa có thống kê quốc gia chính thức về tỷ lệ người sử dụng bóng cười nhưng không có dữ liệu không phải vì bóng cười vô hại mà vì nó hoạt động hoàn toàn nằm ngoài vùng kiểm soát của nhà nước, đó là một thị trường 5 không "không phép, không tiêu chuẩn chất lượng, không kiểm định độc tính, không truy xuất nguồn gốc, không báo cáo y tế định kỳ”, ông phân tích.

Đại biểu Phạm Trọng Nhân (Đoàn ĐBQH Thành phố Hồ Chí Minh). (Ảnh: Quốc hội)

Đại biểu Phạm Trọng Nhân nêu rõ, đây là một thị trường vận hành hoàn toàn trong vùng cấm, không dữ liệu, không điểm bám về pháp lý, là thị trường đã tuyên bố nằm ngoài sự kiểm soát của Nhà nước, không phải chúng ta không quản lý được mà thị trường đó không thể quản lý, giải pháp duy nhất là đóng cửa ngay.

“Nếu chúng ta không đóng lại điểm mù pháp lý này hôm nay thì chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng trong tương lai’, ông nhấn mạnh.

Đại biểu dẫn chứng 5 nghiên cứu liên tiếp tại Bệnh viện Bạch Mai cho thấy mức độ nguy hiểm của khí N2O vượt xa hình dung thông thường, tỷ lệ tổn thương tủy sống ở các nghiên cứu dao động từ 60-100% và tỷ lệ liệt chi lên đến 82,9% và nồng độ hoóc môn suy tim tăng gấp 5 lần mức bình thường.

Nhiều bệnh nhân chỉ sử dụng vài tuần đến vài tháng đã tàn phế và điều đáng sợ nhất là 100% bệnh nhân trong các nghiên cứu đều bị di chứng sau điều trị, không ai phục hồi hoàn toàn.

Toàn cảnh phiên thảo luận. (Ảnh: Quốc hội)

Khí N2O gây hại theo 2 cơ chế độc học: Thứ nhất, nó làm bất hoại vitamin B12 - chất thiết yếu để nuôi dưỡng vỏ bọc, bảo vệ sợi thần kinh. Khi lớp vỏ này bị mất đi thì tủy sống và hệ thần kinh bị tổn thương dẫn đến tê bì, yếu liệt và thậm chí liệt vĩnh viễn. Thứ hai, N2O tác động lên hệ thống gây khoái cảm của não bộ, tạo giáoc hưng phấn khiến người dùng dễ bị lệ thuộc và phải tăng liều rất nhanh. Hai cơ chế này cộng hưởng với nhau khiến người trẻ vừa bị tổn thương thần kinh vừa bị nghiện, rất khó phục hồi.

Ông Nhân nhấn mạnh, điều đáng sợ không chỉ nằm ở hóa chất mà người trẻ dễ bị tò mò, dễ bị dụ dỗ và tổn thương nhất. Pháp luật sinh ra để bảo vệ nhóm yếu thế, không phải để mở đường cho những sản phẩm khai thác sự thiếu hiểu biết của giới trẻ và không thể để cho thế hệ trẻ - tài sản quý giá của một quốc gia phải đánh đổi tủy sống, thần kinh của mình chỉ vì lợi dụng đầu độc dưới danh nghĩa một loại hình kinh doanh không bị cấm.

Theo ông, không một hệ thống pháp luật nào có thể chạy theo kịp tốc độ biến đổi hóa học của các chất hướng thần mới. Vì vậy, giải pháp duy nhất là khóa chặt cửa trước bằng Điều 6 thay vì đuổi theo để cập nhật danh mục ma túy, luôn chậm hơn tội phạm.

Ông phân tích, có ý kiến cho rằng chúng ta thiếu dữ liệu để cấm nhưng nguyên tắc quản trị rủi ro trong y tế, môi trường hóa chất, dược phẩm đều khẳng định khi rủi ro cao, hậu quả nghiêm trọng, nhóm bị ảnh hưởng là thanh thiếu niên và công cụ kiểm soát chủ yếu chính là phải ưu tiên phòng ngừa.

“Không quốc gia nào đợi đủ 1.000 ca nhập viện mới cấm, đợi đủ dữ liệu, tức đồng nghĩa phải đợi đủ số phận bị hư hại. Cũng không có bất kỳ tiền lệ nào trên thế giới cho thấy cấm N2O gây tranh chấp thương mại.

Nhiều quốc gia đã cấm N2O hoặc các chất hướng thần mới như Anh cấm tuyệt đối, Hà Lan cấm bán và sở hữu, Thái Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc cấm, kiểm soát chặt chẽ, Mỹ cấm cung cấp N2O cho mục đích hít. Không quốc gia nào gặp phải vấn đề pháp lý quốc tế khi bảo vệ thanh thiếu niên”, ông Nhân nêu rõ.

Từ các phân tích trên, đại biểu đề nghị Quốc hội bổ sung bóng cười - khí N2O dùng cho mục đích giải trí và các chất hướng thần mới vào Điều 6 theo hướng cấm tuyệt đối và giao cho Chính phủ xây dựng tiêu chí nhận diện các chất hướng thần mới để cập nhật kịp thời.