Chuyện về bản người Mông khai hoang, vỡ đất trên đỉnh Pha Đin

(LĐTĐ) Với sự giúp sức của Đảng, Nhà nước và chính quyền địa phương, những năm qua, đồng bào dân tộc Mông sinh sống trên đỉnh đèo Pha Đin (tỉnh Điện Biên) dần thoát khỏi đói nghèo, lạc hậu, đời sống kinh tế ổn định, phát triển dòng tộc và tỏa đi muôn nơi đúng nghĩa như tên gọi: “Tỏa Tình”.
Những chuyện kỳ lạ quanh chân đèo Pha Đin Rét đậm, rét hại xuất hiện ở vùng núi, có băng giá ở đèo Pha Đin

Đi tìm miền đất hứa

Những ngày cuối năm, chúng tôi ngược Quốc Lộ 6 hướng đến xã Tỏa Tình, huyện Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên. Càng gần trung tâm xã, tầm mắt bị che khuất và khó đi hơn bởi đâu đâu cũng phủ lớp sương mù dày đặc, giăng kín lối.

Trong ngày đông giá, nhìn từ trên cao, bản làng cũng chìm trong màn sương, thi thoảng làn khói bếp từ những mái nhà mới dựng bay lên, uốn lượn như bức tranh sơn dầu hữu tình, yên bình. Sương nặng dần, tạo thành hơi nước đọng lại thành hạt, rơi lộp độp bên hiên nhà, đều đặn giống như nhịp sống bao đời nay của đồng bào dân tộc Mông nơi đây.

Chuyện về bản người Mông khai hoang, vỡ đất trên đỉnh Pha Đin
Người dân vỡ đất, trồng trọt, canh tác trên đỉnh Pha Đin.

Trong ngôi nhà gỗ rộng rãi, sạch sẽ mới dựng còn phảng phất mùi sơn, ông Mùa Giàng Páo (gần 90 tuổi), bản Lồng, xã Tỏa Tình hồi tưởng câu chuyện mà cha ông mình đã kể lại: Trước đây, cũng bởi tập quán canh tác lạc hậu mà cha ông tôi thường xuyên bỏ đất, phá rừng làm nương rẫy.

Mỗi lần di cư là một lần dắt díu vợ con và cả gia tài đeo trên lưng. Sau những cuộc di cư mỏi mệt ấy, đến đỉnh Pha Đin người Mông quyết định dừng chân và hình thành nên cộng đồng bản Mông. Đến ông Páo cũng là đời thứ 7 của dòng họ Mùa sinh sống trên mảnh đất này…

Lý giải về tên gọi vùng đất mình đang sinh sống, ông Páo cho biết ngày trước, Tỏa Tình có tên “Ta Tiến”, theo tiếng Thái thì “Ta” có nghĩa là nước, “Tiến” có nghĩa là ong. Sở dĩ có tên gọi như vậy là bởi ở khu vực này trước là một khe nước rất lớn, có nhiều ong. Người dân tộc Thái ở xã Quài Nưa của huyện thường lui tới đó lấy măng, hái rau, rồi đặt cho bản là “Ta Tiến”.

Chuyện về bản người Mông khai hoang, vỡ đất trên đỉnh Pha Đin
Ông Mùa Giàng Páo (người ở giữa) hồi tưởng câu chuyện của cha ông.

Khi dòng tộc của gia đình ông di cư từ Mù Cang Chải đến đây đã phiên âm không chuẩn nên đọc lệch thành Tủa Tình. Theo tài liệu được ghi chép lại, trước khi cách mạng thành công, đây còn là nơi nuôi dấu cách mạng cẩn mật, quân đội ta đã nhiều lần chặn đánh quân địch, cắt đứt con đường định tiến vào Điện Biên - Lai Châu thành công. Đội xung phong Quyết Tiến - 1 trong 4 đội võ trang tuyên truyền chủ yếu của liên khu 10, thành lập ngày 15/3/1948, gồm 116 cán bộ, chiến sỹ do đồng chí Lý Bạch Luân và Trần Hồng Quân chỉ huy là một điển hình về các cuộc chiến chia rẽ, phá bốt đồn địch tại nơi này.

Sau cách mạng hoàn thành, cuộc sống của người Mông nơi đây ổn định rồi tỏa đi các muôn nơi ở Tây Bắc. Dòng họ Mùa cũng không ngoại lệ, cứ thế sinh sôi, nảy nở và an cư ở Tỏa Tình, rồi đến xã Pú Nhung và nhiều địa phương khác trên địa bàn tỉnh. Bởi vậy, mà người dân đã đặt tên cho nơi đây là Tỏa Tình”, ông Páo tự hào.

Vỡ núi, khai hoang xây dựng cuộc sống mới

Là vùng đất có đồi núi cao chiếm phần lớn diện tích nên khi quyết tâm định cư trên đỉnh Pha Đin, người Mông ở Tỏa Tình đã không quản gian khó mà bắt tay ngay vào công cuộc vỡ núi tra hạt.

So với nhiều vùng đất khác mà họ từng đi qua, Tỏa Tình quanh năm có khí hậu mát mẻ, nhiệt độ khá thấp và mùa đông thường lạnh giá, thậm chí xuất hiện sương muối. Do vậy, ngoài cây lương thực chính như lúa, ngô, người dân đã mạnh dạn trồng thêm nhiều loại cây khác như: Cà phê, sa nhân, sơn tra… và hy vọng những cây trồng này sẽ biến khó khăn thành lợi thế và phát triển phù hợp với điều kiện khí hậu thổ nhưỡng.

Ngoảnh lại đã 7 đời người, bước chân người Mông đi đến đâu, đất rừng được khai khẩn, biến thành nơi chăn nuôi, trồng trọt đến đó. Dần dần, những ngôi nhà gỗ mái xanh, mái đỏ lần lượt được dựng lên xung quanh triền núi, hình thành cộng đồng thôn, bản.

Ông Lê Ngọc Sơn, Bí thư Đảng ủy xã Tỏa Tình cho biết: “Thay vì bỏ hoang đất, người dân Tỏa Tình tận dụng mọi nơi để trồng sa nhân, khóm bên hiên nhà, lưng chừng núi, khóm trên nương hay xen kẽ dưới tán rừng. Đến nay, xã là một trong những địa phương có diện tích sa nhân lớn nhất tỉnh với hơn 120ha sa nhân và trở thành “thủ phủ” của loại cây dược liệu quý này”.

Không dừng lại ở đó, người Mông Tỏa Tình còn tự ươm trồng và sử dụng giống cà phê chè Catimor. Chẳng phụ công người chăm bón, cây cà phê phát triển xanh tốt, quả sai trĩu cành dù chủ yếu trồng theo kinh nghiệm, không tạo bậc thang, không trồng theo đường đồng mức. Từ vài ba héc ta ban đầu, bà con đã nhân rộng diện tích 370,6ha tập trung ở 4 bản: Chế Á, Hua Xa A, Hua Xa B và Háng Tàu. Nhờ đức tính cần cù, chịu thương chịu khó, đến nay tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo của xã cũng giảm đáng kể.

Chuyện về bản người Mông khai hoang, vỡ đất trên đỉnh Pha Đin
Người dân xã Tỏa Tỉnh thu hoạch cà phê.

Bền bỉ liên tục trong nhiều năm, chính quyền huyện Tuần Giáo luôn đồng lòng, chung sức chia sẻ gian khó với đồng bào Mông trên đỉnh Pha Đin. Những con đường được bê tông hóa; những công trình trường, lớp học, trạm y tế, nhà văn hóa được xây dựng khang trang, điện lưới quốc gia thắp sáng bản làng... là minh chứng góp phần quan trọng nâng cao đời sống của người dân.

Đáp ơn Đảng, Nhà nước, không chỉ cần cù, chịu khó lao động sản xuất, người Mông trên đỉnh Pha Đin còn luôn đoàn kết, đi đầu trong phong trào bảo vệ an ninh trật tự. Năm 2021, xã được lựa chọn để xây dựng điển hình về phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc của huyện. Ngoài ra, người Mông luôn giữ gìn nhiều bản sắc dân tộc, trong đó có cả văn hoá vật thể, phi vật thể.

Dù cuộc sống hiện đại ngoài kia đã và đang có nhiều biến đổi tác động không nhỏ đến đời sống hàng ngày, song văn hoá của bà con luôn được bảo tồn, làm giàu và trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Trong kho tàng văn hoá đa dạng và phong phú đó, lễ hội truyền thống luôn đóng vai trò không thể thay thế. Tiêu biểu là lễ Gầu Tào, Nào Sồng hay Nào Cống và ăn Tết; mỗi một lễ hội đều thể hiện tính cộng đồng riêng một các sâu sắc và mang đậm giá trị văn hóa… Tất cả đã viết lên bài ca “vỡ đất” tự hào của đồng bào dân tộc Mông trên đỉnh Pha Đin.

Lê Thắm - Phương Mai

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Nhiều tác phẩm sắc sảo, có nét mới tại Giải “Búa liềm vàng” lần thứ VII - năm 2022

Nhiều tác phẩm sắc sảo, có nét mới tại Giải “Búa liềm vàng” lần thứ VII - năm 2022

(LĐTĐ) Tối 3/2, tại Nhà hát Lớn Hà Nội, nhân kỷ niệm 93 năm Ngày thành lập Đảng, Ban Tổ chức Trung ương chủ trì, phối hợp với Báo Nhân Dân, ...
Với Đảng trọn niềm tin

Với Đảng trọn niềm tin

(LĐTĐ) Trong hành trình 93 năm qua, Đảng ta đã lãnh đạo đất nước kiên trung, anh dũng, bản lĩnh và trí tuệ, đổi mới và phát triển, đi hết từ ...
Sôi nổi giải kéo co trong công nhân, viên chức, lao động huyện Thường Tín

Sôi nổi giải kéo co trong công nhân, viên chức, lao động huyện Thường Tín

(LĐTĐ) Mới đây, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) huyện Thường Tín đã phối hợp với Trung tâm Văn hóa - Thông tin và Thể thao huyện tổ chức giải kéo co ...
Phát động phong trào thi đua trong công nhân, viên chức, lao động huyện Thạch Thất

Phát động phong trào thi đua trong công nhân, viên chức, lao động huyện Thạch Thất

(LĐTĐ) Nhằm tiếp tục phát huy những kết quả đã đạt được trong công tác thi đua khen thưởng, tích cực hưởng ứng các phong trào thi đua do Liên đoàn ...
Kiểm tra công tác phổ cập giáo dục, xóa mù chữ trên địa bàn quận Ba Đình

Kiểm tra công tác phổ cập giáo dục, xóa mù chữ trên địa bàn quận Ba Đình

(LĐTĐ) Ủy ban nhân dân quận Ba Đình vừa đón đoàn công tác của Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội do Chủ tịch Công đoàn ngành Giáo dục ...
Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng thị sát một số chung cư cũ

Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng thị sát một số chung cư cũ

(LĐTĐ) Chiều 3/2, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng đi kiểm tra thực địa tại nhà C8 Khu tập thể Giảng Võ (quận ...
Gấp rút chuẩn bị cho Ngày thơ Việt Nam lần thứ 21 tại Hoàng thành Thăng Long

Gấp rút chuẩn bị cho Ngày thơ Việt Nam lần thứ 21 tại Hoàng thành Thăng Long

(LĐTĐ) Lần đầu tiên Ngày thơ Việt Nam sẽ được tổ chức tại Hoàng thành Thăng Long và mời đạo diễn sân khấu dàn dựng.

Tin khác

[Infographic]: Cách chống nồm ẩm hiệu quả để nhà luôn khô thoáng trong mùa đông - xuân

[Infographic]: Cách chống nồm ẩm hiệu quả để nhà luôn khô thoáng trong mùa đông - xuân

(LĐTĐ) Hiện tường nhà “đổ mồ hôi” không phải hiếm gặp vào tiết đông - xuân tại miền Bắc khiến giảm tuổi thọ công trình và ảnh hưởng sức khỏe con người.
Hàng nghìn người tham dự Đại lễ khai xuân tại chùa Tam Chúc

Hàng nghìn người tham dự Đại lễ khai xuân tại chùa Tam Chúc

(LĐTĐ) Sáng 12 tháng Giêng (tức ngày 2/2/2023), tại thị trấn Ba Sao, huyện Kim Bảng (Hà Nam), Hội Xuân chùa Tam Chúc chính thức khai hội. Sự kiện đã thu hút hàng nghìn người tới chiêm bái, tham quan, vãn cảnh.
Nestlé tiếp tục được ghi nhận về nỗ lực thúc đẩy bình đẳng giới

Nestlé tiếp tục được ghi nhận về nỗ lực thúc đẩy bình đẳng giới

(LĐTĐ) Với nỗ lực thúc đẩy bình đẳng giới tại nơi làm việc cũng như trong chuỗi cung ứng, Tập đoàn Nestlé vừa được ghi nhận trong bảng Chỉ số Bình đẳng giới Bloomberg 2023 (GEI). Đây là năm thứ 5 liên tiếp Nestlé được lọt vào danh sách này của Bloomberg.
Đà Nẵng: Trao 75.000 cây xanh để trồng hưởng ứng Tết trồng cây, phát triển kinh tế

Đà Nẵng: Trao 75.000 cây xanh để trồng hưởng ứng Tết trồng cây, phát triển kinh tế

(LĐTĐ) Thành Đoàn Đà Nẵng trao 30.000 cây keo giống và 35.000 cây xanh các loại cho 7 quận, huyện Đoàn để trồng hưởng ứng phong trào Tết trồng cây và hỗ trợ thanh niên phát triển kinh tế.
Sa Pa hút khách du lịch sau Tết Nguyên đán Quý Mão 2023

Sa Pa hút khách du lịch sau Tết Nguyên đán Quý Mão 2023

(LĐTĐ) Bất chấp thời tiết lạnh, mưa phùn nhẹ và sương mù, các điểm du lịch tại Sapa (tỉnh Lào Cai) vẫn thu hút lớn lượng khách tới tham quan, nghỉ dưỡng sau dịp Tết Nguyên đán Quý Mão.
Tết nhảy - nghi lễ đặc biệt quan trọng của người Dao

Tết nhảy - nghi lễ đặc biệt quan trọng của người Dao

(LĐTĐ) Mỗi dân tộc ít người đều có những phong tục, tập quán riêng. Người Dao ở Ba Vì, Hà Nội cũng vậy, ngoài ăn Tết cổ truyền, họ còn tổ chức Tết nhảy với nhiều nét độc đáo.
Mùa cưới

Mùa cưới

(LĐTĐ) Gió Đông Bắc tràn về trong không khí se se lạnh, báo hiệu sự chớm nở của một mùa xuân dịu dàng. Tết này, tôi cưới vợ và các bạn tôi cũng lấy vợ!
Đi tới bình minh

Đi tới bình minh

(LĐTĐ) Anh ngồi trên chiếc ghế cao với tư thế một chân đặt trên thanh kim loại cách điểm cuối chân ghế một khoảng, chân còn lại thì buông thõng. Trong bộ comple màu nâu đất với những ô kẻ đậm màu nhưng không đeo cà vạt mở hai cúc trên, anh trông thật gợi cảm.
Để xứng đáng vai trò đầu tàu

Để xứng đáng vai trò đầu tàu

(LĐTĐ) Sau hơn 2 năm chịu ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch Covid-19, năm 2022, kinh tế thành phố Hồ Chí Minh (TP HCM) đã gặt gái nhiều kết quả quan trọng. Phát huy thành quả đã đạt được, năm 2023, Thành phố sẽ “nhấn ga” tăng tốc phát triển kinh tế để xứng đáng với vai trò đầu tàu kinh tế cả nước.
Tản mạn về loài mèo

Tản mạn về loài mèo

(LĐTĐ) Năm Nhâm Dần của những chú Hổ mạnh mẽ đã qua, nhường chỗ cho năm Quý Mão của những chị Mèo thong thả, ung dung bước đến. Với sự nhanh nhẹn, uyển chuyển, thông minh và đáng yêu của mình, hy vọng loài vật này sẽ đem đến nhiều điều tốt lành, báo hiệu một năm mới tràn đầy khởi sắc, đẹp đẽ và tươi vui.
Xem thêm
Phiên bản di động