Chuyện về bản người Mông khai hoang, vỡ đất trên đỉnh Pha Đin

(LĐTĐ) Với sự giúp sức của Đảng, Nhà nước và chính quyền địa phương, những năm qua, đồng bào dân tộc Mông sinh sống trên đỉnh đèo Pha Đin (tỉnh Điện Biên) dần thoát khỏi đói nghèo, lạc hậu, đời sống kinh tế ổn định, phát triển dòng tộc và tỏa đi muôn nơi đúng nghĩa như tên gọi: “Tỏa Tình”.
Những chuyện kỳ lạ quanh chân đèo Pha Đin Rét đậm, rét hại xuất hiện ở vùng núi, có băng giá ở đèo Pha Đin

Đi tìm miền đất hứa

Những ngày cuối năm, chúng tôi ngược Quốc Lộ 6 hướng đến xã Tỏa Tình, huyện Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên. Càng gần trung tâm xã, tầm mắt bị che khuất và khó đi hơn bởi đâu đâu cũng phủ lớp sương mù dày đặc, giăng kín lối.

Trong ngày đông giá, nhìn từ trên cao, bản làng cũng chìm trong màn sương, thi thoảng làn khói bếp từ những mái nhà mới dựng bay lên, uốn lượn như bức tranh sơn dầu hữu tình, yên bình. Sương nặng dần, tạo thành hơi nước đọng lại thành hạt, rơi lộp độp bên hiên nhà, đều đặn giống như nhịp sống bao đời nay của đồng bào dân tộc Mông nơi đây.

Chuyện về bản người Mông khai hoang, vỡ đất trên đỉnh Pha Đin
Người dân vỡ đất, trồng trọt, canh tác trên đỉnh Pha Đin.

Trong ngôi nhà gỗ rộng rãi, sạch sẽ mới dựng còn phảng phất mùi sơn, ông Mùa Giàng Páo (gần 90 tuổi), bản Lồng, xã Tỏa Tình hồi tưởng câu chuyện mà cha ông mình đã kể lại: Trước đây, cũng bởi tập quán canh tác lạc hậu mà cha ông tôi thường xuyên bỏ đất, phá rừng làm nương rẫy.

Mỗi lần di cư là một lần dắt díu vợ con và cả gia tài đeo trên lưng. Sau những cuộc di cư mỏi mệt ấy, đến đỉnh Pha Đin người Mông quyết định dừng chân và hình thành nên cộng đồng bản Mông. Đến ông Páo cũng là đời thứ 7 của dòng họ Mùa sinh sống trên mảnh đất này…

Lý giải về tên gọi vùng đất mình đang sinh sống, ông Páo cho biết ngày trước, Tỏa Tình có tên “Ta Tiến”, theo tiếng Thái thì “Ta” có nghĩa là nước, “Tiến” có nghĩa là ong. Sở dĩ có tên gọi như vậy là bởi ở khu vực này trước là một khe nước rất lớn, có nhiều ong. Người dân tộc Thái ở xã Quài Nưa của huyện thường lui tới đó lấy măng, hái rau, rồi đặt cho bản là “Ta Tiến”.

Chuyện về bản người Mông khai hoang, vỡ đất trên đỉnh Pha Đin
Ông Mùa Giàng Páo (người ở giữa) hồi tưởng câu chuyện của cha ông.

Khi dòng tộc của gia đình ông di cư từ Mù Cang Chải đến đây đã phiên âm không chuẩn nên đọc lệch thành Tủa Tình. Theo tài liệu được ghi chép lại, trước khi cách mạng thành công, đây còn là nơi nuôi dấu cách mạng cẩn mật, quân đội ta đã nhiều lần chặn đánh quân địch, cắt đứt con đường định tiến vào Điện Biên - Lai Châu thành công. Đội xung phong Quyết Tiến - 1 trong 4 đội võ trang tuyên truyền chủ yếu của liên khu 10, thành lập ngày 15/3/1948, gồm 116 cán bộ, chiến sỹ do đồng chí Lý Bạch Luân và Trần Hồng Quân chỉ huy là một điển hình về các cuộc chiến chia rẽ, phá bốt đồn địch tại nơi này.

Sau cách mạng hoàn thành, cuộc sống của người Mông nơi đây ổn định rồi tỏa đi các muôn nơi ở Tây Bắc. Dòng họ Mùa cũng không ngoại lệ, cứ thế sinh sôi, nảy nở và an cư ở Tỏa Tình, rồi đến xã Pú Nhung và nhiều địa phương khác trên địa bàn tỉnh. Bởi vậy, mà người dân đã đặt tên cho nơi đây là Tỏa Tình”, ông Páo tự hào.

Vỡ núi, khai hoang xây dựng cuộc sống mới

Là vùng đất có đồi núi cao chiếm phần lớn diện tích nên khi quyết tâm định cư trên đỉnh Pha Đin, người Mông ở Tỏa Tình đã không quản gian khó mà bắt tay ngay vào công cuộc vỡ núi tra hạt.

So với nhiều vùng đất khác mà họ từng đi qua, Tỏa Tình quanh năm có khí hậu mát mẻ, nhiệt độ khá thấp và mùa đông thường lạnh giá, thậm chí xuất hiện sương muối. Do vậy, ngoài cây lương thực chính như lúa, ngô, người dân đã mạnh dạn trồng thêm nhiều loại cây khác như: Cà phê, sa nhân, sơn tra… và hy vọng những cây trồng này sẽ biến khó khăn thành lợi thế và phát triển phù hợp với điều kiện khí hậu thổ nhưỡng.

Ngoảnh lại đã 7 đời người, bước chân người Mông đi đến đâu, đất rừng được khai khẩn, biến thành nơi chăn nuôi, trồng trọt đến đó. Dần dần, những ngôi nhà gỗ mái xanh, mái đỏ lần lượt được dựng lên xung quanh triền núi, hình thành cộng đồng thôn, bản.

Ông Lê Ngọc Sơn, Bí thư Đảng ủy xã Tỏa Tình cho biết: “Thay vì bỏ hoang đất, người dân Tỏa Tình tận dụng mọi nơi để trồng sa nhân, khóm bên hiên nhà, lưng chừng núi, khóm trên nương hay xen kẽ dưới tán rừng. Đến nay, xã là một trong những địa phương có diện tích sa nhân lớn nhất tỉnh với hơn 120ha sa nhân và trở thành “thủ phủ” của loại cây dược liệu quý này”.

Không dừng lại ở đó, người Mông Tỏa Tình còn tự ươm trồng và sử dụng giống cà phê chè Catimor. Chẳng phụ công người chăm bón, cây cà phê phát triển xanh tốt, quả sai trĩu cành dù chủ yếu trồng theo kinh nghiệm, không tạo bậc thang, không trồng theo đường đồng mức. Từ vài ba héc ta ban đầu, bà con đã nhân rộng diện tích 370,6ha tập trung ở 4 bản: Chế Á, Hua Xa A, Hua Xa B và Háng Tàu. Nhờ đức tính cần cù, chịu thương chịu khó, đến nay tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo của xã cũng giảm đáng kể.

Chuyện về bản người Mông khai hoang, vỡ đất trên đỉnh Pha Đin
Người dân xã Tỏa Tỉnh thu hoạch cà phê.

Bền bỉ liên tục trong nhiều năm, chính quyền huyện Tuần Giáo luôn đồng lòng, chung sức chia sẻ gian khó với đồng bào Mông trên đỉnh Pha Đin. Những con đường được bê tông hóa; những công trình trường, lớp học, trạm y tế, nhà văn hóa được xây dựng khang trang, điện lưới quốc gia thắp sáng bản làng... là minh chứng góp phần quan trọng nâng cao đời sống của người dân.

Đáp ơn Đảng, Nhà nước, không chỉ cần cù, chịu khó lao động sản xuất, người Mông trên đỉnh Pha Đin còn luôn đoàn kết, đi đầu trong phong trào bảo vệ an ninh trật tự. Năm 2021, xã được lựa chọn để xây dựng điển hình về phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc của huyện. Ngoài ra, người Mông luôn giữ gìn nhiều bản sắc dân tộc, trong đó có cả văn hoá vật thể, phi vật thể.

Dù cuộc sống hiện đại ngoài kia đã và đang có nhiều biến đổi tác động không nhỏ đến đời sống hàng ngày, song văn hoá của bà con luôn được bảo tồn, làm giàu và trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Trong kho tàng văn hoá đa dạng và phong phú đó, lễ hội truyền thống luôn đóng vai trò không thể thay thế. Tiêu biểu là lễ Gầu Tào, Nào Sồng hay Nào Cống và ăn Tết; mỗi một lễ hội đều thể hiện tính cộng đồng riêng một các sâu sắc và mang đậm giá trị văn hóa… Tất cả đã viết lên bài ca “vỡ đất” tự hào của đồng bào dân tộc Mông trên đỉnh Pha Đin.

Lê Thắm - Phương Mai

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Chuyên gia chia sẻ bí quyết giữ hạnh phúc gia đình với nữ CNVCLĐ quận Hoàng Mai

Chuyên gia chia sẻ bí quyết giữ hạnh phúc gia đình với nữ CNVCLĐ quận Hoàng Mai

(LĐTĐ) Nhân kỷ niệm 114 năm Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 và 1984 năm khởi nghĩa Hai Bà Trưng, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) quận Hoàng Mai đã tổ chức Hội nghị sinh hoạt Câu lạc bộ Nữ công quý I/2024; Tọa đàm “Xây dựng gia đình công nhân viên chức lao động (CNVCLĐ) ấm no, bình đẳng, hạnh phúc trong giai đoạn hiện nay”.
Chung tay xây dựng “Đoạn đường ông cháu cùng chăm” và “Đường tàu - Đường hoa”

Chung tay xây dựng “Đoạn đường ông cháu cùng chăm” và “Đường tàu - Đường hoa”

(LĐTĐ) Sáng 4/3, tại huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh, Công ty CP Đường sắt Nghệ Tĩnh đã phối hợp với Hội Cựu chiến binh xã Tân Dân và Trường THCS Đậu Quang Lĩnh tổ chức Lễ tuyên truyền và ký cam kết xây dựng mô hình “Đoạn đường ông cháu cùng chăm” và phát động phong
2 tháng đầu năm: Tổng mức bán lẻ và dịch vụ tiêu dùng đạt 1.031,5 nghìn tỷ đồng

2 tháng đầu năm: Tổng mức bán lẻ và dịch vụ tiêu dùng đạt 1.031,5 nghìn tỷ đồng

(LĐTĐ) Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tính chung 2 tháng đầu năm 2024, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước đạt 1.031,5 nghìn tỷ đồng, tăng 8,1% so với cùng kỳ năm 2023.
Hà Nội: Kiểm tra điều kiện tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2024 - 2025

Hà Nội: Kiểm tra điều kiện tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2024 - 2025

(LĐTĐ) Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội vừa có quyết định thành lập 7 đoàn kiểm tra điều kiện tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2024 - 2025.
Man City lội ngược dòng đánh bại Man United 3-1

Man City lội ngược dòng đánh bại Man United 3-1

(LĐTĐ) Mặc dù MU dẫn bàn trước, nhưng cú đúp của Phil Foden và bàn thắng phút bù giờ của Erling Haaland giúp Man City lội ngược dòng đánh bại Man United 3 -1, đồng thời phá dớp 69 năm của họ trước đối thủ cùng thành phố.
Đổi mới công tác nữ công, góp phần rèn luyện 4 tiêu chí phụ nữ thời kỳ mới

Đổi mới công tác nữ công, góp phần rèn luyện 4 tiêu chí phụ nữ thời kỳ mới

(LĐTĐ) Năm 2024, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) quận Thanh Xuân sẽ phối hợp tổ chức kiểm tra, thanh tra, giám sát việc thực hiện các chế độ chính sách có liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của lao động nữ.
Nguyễn Thùy Linh "lỡ" cơ hội vô địch Giải cầu lông Đức mở rộng 2024

Nguyễn Thùy Linh "lỡ" cơ hội vô địch Giải cầu lông Đức mở rộng 2024

(LĐTĐ) Tay vợt Nguyễn Thùy Linh đã lỡ cơ hội vô địch Giải Cầu lông Đức mở rộng 2024 khi để thua chóng vánh ở trận chung kết Super 300 đầu tiên trong sự nghiệp.

Tin khác

Tặng “hoa 8/3” và “quà 8/3”: Nghệ thuật gửi gắm tình cảm và sự trân trọng

Tặng “hoa 8/3” và “quà 8/3”: Nghệ thuật gửi gắm tình cảm và sự trân trọng

(LĐTĐ) Chọn hoa và quà ngày 8/3, nghệ thuật tinh tế thể hiện lòng trân trọng, gửi gắm tình cảm sâu sắc đến mỗi người phụ nữ.
TIN BUỒN

TIN BUỒN

(LĐTĐ) Hội Nhà báo thành phố Hà Nội và gia đình đồng chí Tô Quang Phán - Ủy viên Ban Thường vụ Hội Nhà báo Việt Nam, Chủ tịch Hội Nhà báo thành phố Hà Nội, Tổng Biên tập Tạp chí Công dân và Khuyến học báo tin buồn:
Chiến dịch “Cùng gen G sống xanh đi" truyền cảm hứng sống bền vững cho giới trẻ

Chiến dịch “Cùng gen G sống xanh đi" truyền cảm hứng sống bền vững cho giới trẻ

(LĐTĐ) Trung tâm Truyền thông Tài nguyên và Môi trường cùng Panasonic vừa tổ chức "Ngày hội sống xanh cùng Gen G" tại Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM). Đây là sự kiện tổng kết và đánh dấu sự thành công của chiến dịch "Cùng gen G sống xanh đi" mùa 2.
Hơn 300 vận động viên tham gia giải thể thao mừng Đảng, mừng Xuân quận Tây Hồ

Hơn 300 vận động viên tham gia giải thể thao mừng Đảng, mừng Xuân quận Tây Hồ

(LĐTĐ) Ngày 29/2, tại Trung tâm Văn hóa - Thông tin và Thể thao quận Tây Hồ, hơn 300 vận động viên đã tham dự các hoạt động thể dục, thể thao mừng Đảng, mừng Xuân Giáp Thìn 2024.
Ngày nhuận năm 2024, đặc biệt đằng sau hiện tượng lịch này là gì?

Ngày nhuận năm 2024, đặc biệt đằng sau hiện tượng lịch này là gì?

(LĐTĐ) Năm 2024 sẽ chứng kiến tháng 2 đặc biệt với 29 ngày, nâng tổng số ngày trong năm lên thành 366 ngày. Vậy, ngày 29 tháng 2 có phải là một ngày đặc biệt?
Hậu chuyện phim "Mai" của Trấn Thành

Hậu chuyện phim "Mai" của Trấn Thành

(LĐTĐ) Trong không gian tối của rạp chiếu phim, ánh sáng le lói từ màn hình chiếu lên những khuôn mặt đầy cảm xúc. "Mai", bộ phim mới nhất của Trấn Thành, không chỉ là một câu chuyện giải trí mà còn là một hành trình sâu lắng khám phá những góc khuất trong tâm hồn người phụ nữ. Bốn người phụ nữ, ba đơn thân và một đã có gia đình, đã cùng nhau chia sẻ những rung động và suy tư sau khi rời khỏi rạp chiếu phim.
Cảnh giác “bẫy” lừa đảo qua thông báo dịch vụ chữ ký số hết hạn

Cảnh giác “bẫy” lừa đảo qua thông báo dịch vụ chữ ký số hết hạn

(LĐTĐ) Bằng việc gửi Email thông báo chữ ký số của cá nhân, doanh nghiệp đã hết hạn, đối tượng lừa đảo yêu cầu người dùng thực hiện thao tác gia hạn để lừa chiếm đoạt tài sản.
Dấu ấn du lịch nơi địa đầu Tổ quốc

Dấu ấn du lịch nơi địa đầu Tổ quốc

(LĐTĐ) Nói đến Trà Cổ, người ta thường nhớ đến Mũi Sa Vĩ - nơi đặt nét bút đầu tiên vẽ hình Tổ quốc, nơi có bãi biển trữ tình, nơi có đình Trà Cổ giàu truyền thống văn hóa… Với những nét đẹp hoang sơ, bình dị, về Trà Cổ, mỗi người đều thêm yêu, tự hào về quê hương, đất nước cùng những giá trị văn hóa lịch sử truyền thống của dân tộc.
Mang “Xuân yêu thương” đến với hơn 1.400 trẻ em có hoàn cảnh khó khăn

Mang “Xuân yêu thương” đến với hơn 1.400 trẻ em có hoàn cảnh khó khăn

(LĐTĐ) Nằm trong chương trình thường niên “Xuân yêu thương”, Herbalife Việt Nam, công ty về sức khỏe và thể chất, tiếp tục các hoạt động thăm, tặng quà ý nghĩa tới các em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn tại các trung tâm Casa Herbalife Việt Nam trên toàn quốc.
Tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách giảm nghèo

Tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách giảm nghèo

(LĐTĐ) Để thực hiện giảm nghèo bền vững, trong năm nay, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐTBXH) tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách giảm nghèo theo hướng hỗ trợ có điều kiện, từng bước xóa bỏ chính sách "cho không", phát huy nội lực vươn lên thoát nghèo của người dân và cộng đồng.
Xem thêm
Phiên bản di động