Chuyện về bản người Mông khai hoang, vỡ đất trên đỉnh Pha Đin

(LĐTĐ) Với sự giúp sức của Đảng, Nhà nước và chính quyền địa phương, những năm qua, đồng bào dân tộc Mông sinh sống trên đỉnh đèo Pha Đin (tỉnh Điện Biên) dần thoát khỏi đói nghèo, lạc hậu, đời sống kinh tế ổn định, phát triển dòng tộc và tỏa đi muôn nơi đúng nghĩa như tên gọi: “Tỏa Tình”.
Những chuyện kỳ lạ quanh chân đèo Pha Đin Rét đậm, rét hại xuất hiện ở vùng núi, có băng giá ở đèo Pha Đin

Đi tìm miền đất hứa

Những ngày cuối năm, chúng tôi ngược Quốc Lộ 6 hướng đến xã Tỏa Tình, huyện Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên. Càng gần trung tâm xã, tầm mắt bị che khuất và khó đi hơn bởi đâu đâu cũng phủ lớp sương mù dày đặc, giăng kín lối.

Trong ngày đông giá, nhìn từ trên cao, bản làng cũng chìm trong màn sương, thi thoảng làn khói bếp từ những mái nhà mới dựng bay lên, uốn lượn như bức tranh sơn dầu hữu tình, yên bình. Sương nặng dần, tạo thành hơi nước đọng lại thành hạt, rơi lộp độp bên hiên nhà, đều đặn giống như nhịp sống bao đời nay của đồng bào dân tộc Mông nơi đây.

Chuyện về bản người Mông khai hoang, vỡ đất trên đỉnh Pha Đin
Người dân vỡ đất, trồng trọt, canh tác trên đỉnh Pha Đin.

Trong ngôi nhà gỗ rộng rãi, sạch sẽ mới dựng còn phảng phất mùi sơn, ông Mùa Giàng Páo (gần 90 tuổi), bản Lồng, xã Tỏa Tình hồi tưởng câu chuyện mà cha ông mình đã kể lại: Trước đây, cũng bởi tập quán canh tác lạc hậu mà cha ông tôi thường xuyên bỏ đất, phá rừng làm nương rẫy.

Mỗi lần di cư là một lần dắt díu vợ con và cả gia tài đeo trên lưng. Sau những cuộc di cư mỏi mệt ấy, đến đỉnh Pha Đin người Mông quyết định dừng chân và hình thành nên cộng đồng bản Mông. Đến ông Páo cũng là đời thứ 7 của dòng họ Mùa sinh sống trên mảnh đất này…

Lý giải về tên gọi vùng đất mình đang sinh sống, ông Páo cho biết ngày trước, Tỏa Tình có tên “Ta Tiến”, theo tiếng Thái thì “Ta” có nghĩa là nước, “Tiến” có nghĩa là ong. Sở dĩ có tên gọi như vậy là bởi ở khu vực này trước là một khe nước rất lớn, có nhiều ong. Người dân tộc Thái ở xã Quài Nưa của huyện thường lui tới đó lấy măng, hái rau, rồi đặt cho bản là “Ta Tiến”.

Chuyện về bản người Mông khai hoang, vỡ đất trên đỉnh Pha Đin
Ông Mùa Giàng Páo (người ở giữa) hồi tưởng câu chuyện của cha ông.

Khi dòng tộc của gia đình ông di cư từ Mù Cang Chải đến đây đã phiên âm không chuẩn nên đọc lệch thành Tủa Tình. Theo tài liệu được ghi chép lại, trước khi cách mạng thành công, đây còn là nơi nuôi dấu cách mạng cẩn mật, quân đội ta đã nhiều lần chặn đánh quân địch, cắt đứt con đường định tiến vào Điện Biên - Lai Châu thành công. Đội xung phong Quyết Tiến - 1 trong 4 đội võ trang tuyên truyền chủ yếu của liên khu 10, thành lập ngày 15/3/1948, gồm 116 cán bộ, chiến sỹ do đồng chí Lý Bạch Luân và Trần Hồng Quân chỉ huy là một điển hình về các cuộc chiến chia rẽ, phá bốt đồn địch tại nơi này.

Sau cách mạng hoàn thành, cuộc sống của người Mông nơi đây ổn định rồi tỏa đi các muôn nơi ở Tây Bắc. Dòng họ Mùa cũng không ngoại lệ, cứ thế sinh sôi, nảy nở và an cư ở Tỏa Tình, rồi đến xã Pú Nhung và nhiều địa phương khác trên địa bàn tỉnh. Bởi vậy, mà người dân đã đặt tên cho nơi đây là Tỏa Tình”, ông Páo tự hào.

Vỡ núi, khai hoang xây dựng cuộc sống mới

Là vùng đất có đồi núi cao chiếm phần lớn diện tích nên khi quyết tâm định cư trên đỉnh Pha Đin, người Mông ở Tỏa Tình đã không quản gian khó mà bắt tay ngay vào công cuộc vỡ núi tra hạt.

So với nhiều vùng đất khác mà họ từng đi qua, Tỏa Tình quanh năm có khí hậu mát mẻ, nhiệt độ khá thấp và mùa đông thường lạnh giá, thậm chí xuất hiện sương muối. Do vậy, ngoài cây lương thực chính như lúa, ngô, người dân đã mạnh dạn trồng thêm nhiều loại cây khác như: Cà phê, sa nhân, sơn tra… và hy vọng những cây trồng này sẽ biến khó khăn thành lợi thế và phát triển phù hợp với điều kiện khí hậu thổ nhưỡng.

Ngoảnh lại đã 7 đời người, bước chân người Mông đi đến đâu, đất rừng được khai khẩn, biến thành nơi chăn nuôi, trồng trọt đến đó. Dần dần, những ngôi nhà gỗ mái xanh, mái đỏ lần lượt được dựng lên xung quanh triền núi, hình thành cộng đồng thôn, bản.

Ông Lê Ngọc Sơn, Bí thư Đảng ủy xã Tỏa Tình cho biết: “Thay vì bỏ hoang đất, người dân Tỏa Tình tận dụng mọi nơi để trồng sa nhân, khóm bên hiên nhà, lưng chừng núi, khóm trên nương hay xen kẽ dưới tán rừng. Đến nay, xã là một trong những địa phương có diện tích sa nhân lớn nhất tỉnh với hơn 120ha sa nhân và trở thành “thủ phủ” của loại cây dược liệu quý này”.

Không dừng lại ở đó, người Mông Tỏa Tình còn tự ươm trồng và sử dụng giống cà phê chè Catimor. Chẳng phụ công người chăm bón, cây cà phê phát triển xanh tốt, quả sai trĩu cành dù chủ yếu trồng theo kinh nghiệm, không tạo bậc thang, không trồng theo đường đồng mức. Từ vài ba héc ta ban đầu, bà con đã nhân rộng diện tích 370,6ha tập trung ở 4 bản: Chế Á, Hua Xa A, Hua Xa B và Háng Tàu. Nhờ đức tính cần cù, chịu thương chịu khó, đến nay tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo của xã cũng giảm đáng kể.

Chuyện về bản người Mông khai hoang, vỡ đất trên đỉnh Pha Đin
Người dân xã Tỏa Tỉnh thu hoạch cà phê.

Bền bỉ liên tục trong nhiều năm, chính quyền huyện Tuần Giáo luôn đồng lòng, chung sức chia sẻ gian khó với đồng bào Mông trên đỉnh Pha Đin. Những con đường được bê tông hóa; những công trình trường, lớp học, trạm y tế, nhà văn hóa được xây dựng khang trang, điện lưới quốc gia thắp sáng bản làng... là minh chứng góp phần quan trọng nâng cao đời sống của người dân.

Đáp ơn Đảng, Nhà nước, không chỉ cần cù, chịu khó lao động sản xuất, người Mông trên đỉnh Pha Đin còn luôn đoàn kết, đi đầu trong phong trào bảo vệ an ninh trật tự. Năm 2021, xã được lựa chọn để xây dựng điển hình về phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc của huyện. Ngoài ra, người Mông luôn giữ gìn nhiều bản sắc dân tộc, trong đó có cả văn hoá vật thể, phi vật thể.

Dù cuộc sống hiện đại ngoài kia đã và đang có nhiều biến đổi tác động không nhỏ đến đời sống hàng ngày, song văn hoá của bà con luôn được bảo tồn, làm giàu và trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Trong kho tàng văn hoá đa dạng và phong phú đó, lễ hội truyền thống luôn đóng vai trò không thể thay thế. Tiêu biểu là lễ Gầu Tào, Nào Sồng hay Nào Cống và ăn Tết; mỗi một lễ hội đều thể hiện tính cộng đồng riêng một các sâu sắc và mang đậm giá trị văn hóa… Tất cả đã viết lên bài ca “vỡ đất” tự hào của đồng bào dân tộc Mông trên đỉnh Pha Đin.

Lê Thắm - Phương Mai

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Lên phương án phòng, chống đua xe trái phép sau trận chung kết bóng đá nam SEA Games 31

Lên phương án phòng, chống đua xe trái phép sau trận chung kết bóng đá nam SEA Games 31

(LĐTĐ) Dự báo mật độ người và phương tiện tham gia giao thông trước và sau trận chung kết bóng đá nam SEA Games 31 sẽ tăng cao, đặc biệt là ...
Công an huyện Sóc Sơn trao trả tài sản đánh rơi cho cổ động viên SEA Games 31

Công an huyện Sóc Sơn trao trả tài sản đánh rơi cho cổ động viên SEA Games 31

(LĐTĐ) Tại Nhà thi đấu huyện Sóc Sơn, cán bộ Công an huyện đã nhặt được tài sản của du khách và nhanh chóng tìm cách trao trả cho chủ nhân.
Hỗ trợ tiền thuê nhà trọ cho người lao động: Nhiều nơi mới chỉ dừng ở việc lập danh sách

Hỗ trợ tiền thuê nhà trọ cho người lao động: Nhiều nơi mới chỉ dừng ở việc lập danh sách

Từ đầu tháng 4 vừa qua, nhiều người lao động làm tại các khu công nghiệp phải thuê trọ nhà khá vui mừng khi Công ty lập danh sách đề ...
Chuyện những người “gác cổng thông tin” cho SEA Games 31 tại Hà Nội

Chuyện những người “gác cổng thông tin” cho SEA Games 31 tại Hà Nội

(LĐTĐ) Tạm gác niềm vui nho nhỏ bên bữa cơm gia đình, không thể trực tiếp theo dõi những trận thi đấu mà mình yêu thích, phải làm việc với công ...
Không yêu cầu giáo viên tiểu học, trung học cơ sở hạng I phải có trình độ thạc sĩ

Không yêu cầu giáo viên tiểu học, trung học cơ sở hạng I phải có trình độ thạc sĩ

Đây là đề xuất của Bộ Giáo dục và Đào tạo tại dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung các Thông tư số 01, 02, 03, 04/2021/TT-BGDĐT quy định ...
Ngày đa dạng sinh học 2022: Xây nền móng cho tương lai của sự sống

Ngày đa dạng sinh học 2022: Xây nền móng cho tương lai của sự sống

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Hà, bên cạnh việc sử dụng các công cụ chính sách và pháp luật, đã đến lúc, chúng ta cần phải coi bảo tồn đa ...
[Infographics]: Lịch thi đấu SEA Games 31 các bộ môn tại Hà Nội ngày 22/5: Chờ đợi HCV đội tuyển U23 Việt Nam

[Infographics]: Lịch thi đấu SEA Games 31 các bộ môn tại Hà Nội ngày 22/5: Chờ đợi HCV đội tuyển U23 Việt Nam

(LĐTĐ) Ngày thi đấu hôm nay (22/5), trận chung kết bóng đá nam giữa U23 Việt Nam và Thái Lan diễn ra lúc 19h là tâm điểm ở của SEA Games ...

Tin khác

Người Hà Nội hào hứng cổ vũ SEA Games 31

Người Hà Nội hào hứng cổ vũ SEA Games 31

(LĐTĐ) Trong nhiều ngày nay, không khí náo nhiệt và đầy ắp tiếng hò reo là những gì đang diễn ra ở tất cả các địa điểm thi đấu của SEA Games 31 tại Hà Nội. Cũng tại nơi đây đã đón hàng vạn cổ động viên tham gia và tạo nên không khí cuồng nhiệt, bùng nổ trên khắp các khán đài.
Đảng viên tại Hà Tĩnh noi gương Bác Hồ, áp dụng thực tiễn "tự soi, tự sửa"

Đảng viên tại Hà Tĩnh noi gương Bác Hồ, áp dụng thực tiễn "tự soi, tự sửa"

(LĐTĐ) Thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh gắn với thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII, đảng viên tại Hà Tĩnh áp dụng thực tiễn "mở cánh cửa" cho lòng can đảm để nói lên hạn chế, khuyết điểm của mình trước tập thể.
“Tình yêu sông Hồng” và hành trình dạy bơi, cứu hộ miễn phí cho trẻ

“Tình yêu sông Hồng” và hành trình dạy bơi, cứu hộ miễn phí cho trẻ

(LĐTĐ) “Tình yêu sông Hồng” là một hoạt động thiện nguyện do anh Nguyễn Ngọc Khánh - Trưởng nhóm Câu lạc bộ “Bơi khám phá” cùng đồng đội của mình khởi xướng và thực hiện nhằm tổ chức các lớp dạy bơi cứu hộ miễn phí và cung cấp kiến thức đúng nghĩa về bơi lội cho các em nhỏ tại các tỉnh dọc sông Hồng.
Nơi lưu giữ kỷ vật một thời khói lửa

Nơi lưu giữ kỷ vật một thời khói lửa

(LĐTĐ) Với mục đích tưởng nhớ đồng đội đã hy sinh vì nền độc lập, tự do, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc cũng như lên án chiến tranh, ông Lâm Văn Bảng (Giám đốc Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày) cùng đồng đội đã dành thời gian, công sức, tiền bạc để đi khắp đất nước sưu tầm những kỷ vật của đồng đội mình. Với sự tận tâm, tận lực của ông, Bảo tàng đã trở thành một trong những địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.
Hà Tĩnh: Trọng thể an táng 11 hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện hy sinh tại Lào về với đất mẹ

Hà Tĩnh: Trọng thể an táng 11 hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện hy sinh tại Lào về với đất mẹ

(LĐTĐ) Ngày 17/5, tại Nghĩa trang liệt sĩ Nầm, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh trọng thể tổ chức lễ truy điệu và an táng 11 hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh tại nước bạn Lào về an nghỉ trong lòng đất mẹ.
Trao trả tài sản cho du khách nước ngoài bị rơi trong Lễ khai mạc SEA Games 31

Trao trả tài sản cho du khách nước ngoài bị rơi trong Lễ khai mạc SEA Games 31

(LĐTĐ) Tổ công tác của Phòng Quản lý xuất nhập cảnh - Công an Thành phố Hà Nội đã đã tìm được và trao trả tài sản bị rơi cho chị Jaboneta Sheena Lombo (sinh ngày 10/2/1991, quốc tịch Philippines), khi tham dự Lễ khai mạc SEA Games 31 tại sân vận động Mỹ Đình.
Nâng cao chất lượng điều dưỡng

Nâng cao chất lượng điều dưỡng

(LĐTĐ) Trong những năm qua, ngành Y tế luôn nỗ lực phát triển không ngừng, cùng với các hoạt động nâng cao chất lượng chuyên môn, phát triển các kỹ thuật mới. Trong đó, công tác điều dưỡng có vai trò quan trọng góp phần cải thiện chất lượng chăm sóc người bệnh, đáp ứng sự hài lòng của người bệnh.
Nõn chuối rừng muối chua

Nõn chuối rừng muối chua

(LĐTĐ) Một chiều cuối xuân se se lạnh... mưa phùn rắc lay phay se sắt trong cái rét nàng Bân, mời bạn ghé đất Vua Hùng tôi mời bạn món nõn chuối rừng muối chua giòn giòn, thơm thơm ăn kèm với gà đồi nướng. Sơn hào hải vị ở đâu không biết, nhưng tôi tin chắc rằng bạn sẽ lưu luyến món ăn đặc biệt này.
Nestlé MILO tiếp lửa SEA Games 31 với hơn 477.000 sản phẩm dinh dưỡng

Nestlé MILO tiếp lửa SEA Games 31 với hơn 477.000 sản phẩm dinh dưỡng

(LĐTĐ) Trong không khí chuẩn bị cho SEA Games 31 đang đến gần, nhãn hàng Nestlé MILO thuộc công ty Nestlé Việt Nam thể hiện vai trò của nhà tài trợ bạch kim với nhiều đóng góp tích cực cho ngày hội thể thao lớn nhất Đông Nam Á được tổ chức tại Việt Nam năm nay.
Nói không với ống hút nhựa dùng một lần

Nói không với ống hút nhựa dùng một lần

(LĐTĐ) Sáng 10/5, tại Hà Nội, Trung tâm Truyền thông Tài nguyên và Môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường) đồng hành cùng nhãn hàng Nestlé MILO và Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội tổ chức trao giải cuộc thi "Tháng nói không với ống hút nhựa dùng một lần" 2021 và phát động "Ngày hội Môi trường năm 2022".
Xem thêm
Phiên bản di động