“Chắp cánh” đưa rối nước vươn xa

(LĐTĐ) Hơn 20 năm qua, nghệ sĩ Phan Thanh Liêm luôn dành trọn tình yêu, niềm đam mê của mình cho nghệ thuật múa rối nước. Ông đã sáng tạo ra sân khấu múa rối nước thu nhỏ, mang rối nước đi biểu diễn, quảng bá với khán giả trong nước và quốc tế, góp phần bảo tồn, phát huy di sản văn hóa dân tộc.
Người “giữ hồn” phường rối nước Chàng Sơn Múa rối nước, góp phần “giữ hồn” dân tộc

Sứ giả văn hoá thầm lặng

Ghé thăm sân khấu rối nước thu nhỏ của nghệ sĩ Phan Thanh Liêm những ngày cuối năm, số lượng khách du lịch quốc tế đến xem các tiết mục do nghệ sĩ biểu diễn ngày càng đông. Căn nhà bốn tầng nằm trong con ngõ nhỏ tại phố Chợ Khâm Thiên (quận Đống Đa, Hà Nội) gần như được bố trí dành trọn cho nghệ thuật múa rối nước.

Từ bên ngoài nhìn vào qua ô cửa cổng đã thấy những chú rối đặt bên khung cửa sổ ở các tầng. Những tấm Bằng khen, Giấy chứng nhận, ảnh chụp lưu lại hoạt động biểu diễn rối nước ở nhiều nơi trong và ngoài nước được nghệ sĩ đặt trong từng khung kính. Không gian sân khấu rối nước thu nhỏ ấy chứa đựng tình yêu và tâm huyết của nghệ sĩ với nghệ thuật rối nước truyền thống.

“Chắp cánh” đưa rối nước vươn xa
Nghệ sĩ Phan Thanh Liêm giới thiệu nghệ thuật múa rối nước truyền thống, cách làm con rối cho du khách quốc tế.

Chia sẻ về hành trình theo đuổi nghệ thuật múa rối nước, nghệ sĩ Phan Thanh Liêm cho biết, ông sinh ra và lớn lên tại huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định - cái nôi của nghệ thuật múa rối nước cổ truyền Việt Nam. Ngay từ khi còn nhỏ ông đã được ông nội và cha truyền dạy cho những bí quyết tạo hình con rối, cách thức biểu diễn các trò rối nước hấp dẫn người xem. Khi lớn lên, rời làng quê ra thành phố, ông mang theo tình yêu quê hương mà trong đó có tình yêu đối với nghệ thuật rối nước.

Trong thời gian tham gia hoạt động ở đoàn nghệ thuật múa rối nước của gia đình, ông sớm nhận ra sự hạn chế của mô hình sân khấu múa rối nước lớn là cồng kềnh, khó di chuyển, không thích hợp với đoàn biểu diễn có ít người. Bởi thế, ông luôn trăn trở, thôi thúc bản thân phải tìm tòi, sáng tạo ra một mô hình sân khấu rối nước gọn nhẹ để có thể đưa nghệ thuật múa rối đến nhiều nơi, gần hơn với công chúng.

Năm 2000, mô hình sân khấu múa rối nước thu nhỏ của nghệ sĩ Phan Thanh Liêm được ra mắt. Sân khấu thu nhỏ vẫn giữ nguyên được những yếu tố cơ bản của sân khấu rối nước truyền thống, song gọn nhẹ, cơ động hơn nhiều: Toàn bộ thủy đình và bể nước chỉ rộng khoảng 2-3m2. Mô hình múa rối nước đặc biệt độc đáo ở điểm có thể biểu diễn bởi một người thay vì 3-4 người điều khiển con rối như ở mô hình truyền thống.

“Muốn giữ nghề truyền thống thì nghệ sĩ phải đứng thật vững trên nền tảng truyền thống, kết hợp tìm tòi, sáng tạo các tiết mục mới, thỏa mãn nhu cầu thưởng thức nghệ thuật múa rối nước của khán giả. Tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu những trò diễn mới, cải tiến mô hình để phù hợp cho việc biểu diễn ở khắp mọi nơi, đưa múa rối nước cổ truyền của Việt Nam vươn xa tới các châu lục”, nghệ sĩ Phan Thanh Liêm chia sẻ.

Cứ thế, hơn 20 năm qua, ông Liêm đã đem sân khấu múa rối nước thu nhỏ đi biểu diễn các tiết mục tại nhiều tỉnh, thành trên cả nước, những khu vực vùng sâu, vùng xa, hay trong những lớp học… Nghệ sĩ cũng đã đưa múa rối nước đến với nhiều ngày hội văn hóa ở các nước trên thế giới như: Anh, Hàn Quốc, Thái Lan, Trung Quốc, Malaysia, Canada, Italy, Ba Lan, Mỹ...

Với lối đi riêng biệt, tiên phong đó, dù ở bất cứ nơi đâu, tiết mục biểu diễn của ông cũng nhận được sự thích thú, những tràng vỗ tay khen ngợi của khán giả. Sau các tiết mục biểu diễn, ông Liêm còn dành thời gian cho khán giả giao lưu, tìm hiểu về nghệ thuật múa rối nước truyền thống, cũng như giới thiệu về lịch sử, những đặc trưng của người Việt. Với ông, đó cũng là cách quảng bá nét đẹp văn hoá Việt nói chung và nghệ thuật rối nước truyền thống nói riêng tới du khách quốc tế.

Tay nâng niu những con rối, nghệ sĩ Phan Thanh Liêm bộc bạch: “Nghệ thuật truyền thống nói chung, nghệ thuật múa rối nước nói riêng hiện nay đang bị thế hệ trẻ quay lưng nếu không có sự sáng tạo, cải tiến, tiếp cận với khán giả theo những hướng mới thì sẽ bị mai một. Mô hình sân khấu múa rối gọn nhẹ có thể tiếp cận mọi nơi, đưa vào trong lớp học hay biểu diễn ở nước ngoài điều mà sân khấu múa rối truyền thống không thể thực hiện được. Với cách làm đó tôi sẽ đưa múa rối nước đến gần hơn, nhiều hơn với công chúng”.

Những tác phẩm mới mang hơi thở thời đại

Bày tỏ sự ngưỡng mộ sau khi xem những tiết mục múa rối do nghệ sĩ Phan Thanh Liêm biểu diễn, bà Diana O’Sullivan (du khách người Anh) cho hay: “Tôi được đoàn du lịch giới thiệu múa rối nước là nghệ thuật truyền thống của Việt Nam, trong chuyến thăm Hà Nội lần này, tôi đã đặt lịch để được trải nghiệm thực tế các tiết mục múa rối. Tôi rất ấn tượng khi nghệ nhân đã cải tiến mô hình múa rối nước, sáng tạo ra những tiết mục, sử dụng con rối để giáo dục mọi người bằng những câu chuyện hài hước, dễ hiểu. Thông qua các con rối, nghệ nhân đã giao tiếp, truyền đạt nhiều thông điệp ý nghĩa đến với khán giả”.

“Chắp cánh” đưa rối nước vươn xa

Càng đi biểu diễn nhiều nơi, nhận được nhiều sự cổ vũ của bạn bè quốc tế, nghệ sĩ Phan Thanh Liêm lại càng trăn trở làm sao để nghệ thuật rối nước không bị mai một. Chia sẻ cảm xúc sau những chuyến lưu diễn tại nước ngoài, nghệ sĩ cho rằng, điều khiến ông vui nhất không chỉ là sự yêu mến của khán giả mà còn là sự tự hào khi giới thiệu được văn hóa truyền thống của quê hương đến với bạn bè quốc tế. Sự đón nhận của khán giả đã giúp ông có thêm nhiều động lực để đi tiếp con đường mà cha ông đã chọn.

Để bảo tồn và phát huy văn hóa nghệ thuật múa rối nước cổ truyền, bên cạnh việc khai thác, phục hồi các tích trò rối mang đậm bản sắc Việt như chăn trâu thổi sáo, chọi trâu, đánh võ, rước kiệu, đua thuyền, múa rồng… nghệ sĩ Phan Thanh Liêm đã sáng tạo ra những tác phẩm rối nước mới, phản ánh được những vấn đề của con người và cuộc sống hôm nay. Nhiều tiết mục, chương trình múa rối nước đề tài hiện đại như về văn hóa giao thông, vấn đề bảo vệ chủ quyền biển đảo, bảo vệ môi trường sống… đã được nghệ sĩ xây dựng, biểu diễn thu hút sự đón nhận của đông đảo khán giả...

Nguyễn Hoa

Nên xem

Phẫu thuật thành công cho bé gái 3 tuổi bị xoắn dạ dày hiếm gặp

Phẫu thuật thành công cho bé gái 3 tuổi bị xoắn dạ dày hiếm gặp

(LĐTĐ) Vừa qua, Bệnh viện Nhi Trung ương thông tin, các bác sĩ Khoa Ngoại Tiêu hoá - Trung tâm Ngoại tổng hợp của Bệnh viện đã phẫu thuật thành công ...
Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội động viên sản xuất đầu năm tại huyện Chương Mỹ

Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội động viên sản xuất đầu năm tại huyện Chương Mỹ

(LĐTĐ) Trong không khí phấn khởi những ngày làm việc đầu năm sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Quý Mão 2023, ngày 31/1, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư ...
Chủ tịch Hội đồng nhân dân Thành phố Nguyễn Ngọc Tuấn thăm, động viên sản xuất đầu Xuân tại huyện Thường Tín

Chủ tịch Hội đồng nhân dân Thành phố Nguyễn Ngọc Tuấn thăm, động viên sản xuất đầu Xuân tại huyện Thường Tín

(LĐTĐ) Sáng 31/1, Phó Bí thư Thành uỷ, Chủ tịch Hội đồng nhân dân Thành phố Nguyễn Ngọc Tuấn đã thăm, động viên sản xuất đầu năm 2023 một số đơn ...
Giáo dục ý nghĩa "Tết trồng cây" cho học sinh

Giáo dục ý nghĩa "Tết trồng cây" cho học sinh

(LĐTĐ) Ngày 31/1, tại Trường Trung học cơ sở Thành Công (quận Ba Đình, Hà Nội), quận Ba Đình tổ chức Lễ phát động "Tết trồng cây đời đời nhớ ơn ...
Nhộn nhịp mua vàng ngày vía Thần Tài

Nhộn nhịp mua vàng ngày vía Thần Tài

(LĐTĐ) Ghi nhận thực tế, ngay từ rất sớm ngày 31/1, nhiều người dân đã xếp hàng tại một số cửa hàng vàng trên phố Trần Nhân Tông, Cầu Giấy… để ...
Nhộn nhịp "phố nướng cá lóc" TP.HCM trong ngày vía Thần Tài

Nhộn nhịp "phố nướng cá lóc" TP.HCM trong ngày vía Thần Tài

(LĐTĐ) “Đến hẹn lại lên”, ngày 31/1 (Mùng 10 Tết Nguyên đán 2023) là ngày vía Thần Tài, tuyến đường Tân Kỳ Tân Quý, quận Tân Phú, thành phố Hồ Chí ...
Báo chí cần làm tốt hơn nữa công tác thông tin kịp thời, chính xác

Báo chí cần làm tốt hơn nữa công tác thông tin kịp thời, chính xác

(LĐTĐ) Sáng 31/1, tại Hà Nội, Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Thông tin và Truyền thông, Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp Báo Nhân Dân tổ chức Hội nghị ...

Tin khác

Nhộn nhịp "phố nướng cá lóc" TP.HCM trong ngày vía Thần Tài

Nhộn nhịp "phố nướng cá lóc" TP.HCM trong ngày vía Thần Tài

(LĐTĐ) “Đến hẹn lại lên”, ngày 31/1 (Mùng 10 Tết Nguyên đán 2023) là ngày vía Thần Tài, tuyến đường Tân Kỳ Tân Quý, quận Tân Phú, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) – tuyến đường vẫn được mệnh danh “phố nướng cá lóc” lại tất bật cảnh người nướng cá và người mua cá lóc.
Làng Thụy Phú, duy trì nét đẹp trong lễ hội truyền thống và mừng thọ đầu năm

Làng Thụy Phú, duy trì nét đẹp trong lễ hội truyền thống và mừng thọ đầu năm

(LĐTĐ) Sáng 31/01/2023, Đảng uỷ - Hội đồng đồng nhân dân - Ủy ban nhân dân - Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và Hội Người cao tuổi thôn Thụy Phú, xã Nam Tiến, huyện Phú Xuyên, Hà Nội đã tổ chức Hội làng truyền thống và chúc thọ, mừng thọ cho 36 cụ tròn 95, 90, 85, 80, 75, 70 tuổi.
Đặc sắc các hoạt động mừng Đảng, mừng Xuân tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Đặc sắc các hoạt động mừng Đảng, mừng Xuân tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

(LĐTĐ) Từ ngày 1 - 28/2/2023 tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội), sẽ diễn ra chương trình "Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc" với các hoạt động mừng Đảng, mừng Xuân Quý Mão 2023.
Công nhận 27 bảo vật quốc gia

Công nhận 27 bảo vật quốc gia

(LĐTĐ) Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà vừa ký Quyết định số 41/QĐ-TTg ngày 30/1/2023 công nhận 27 bảo vật quốc gia (đợt 11, năm 2022).
Trưng bày hơn 500 tư liệu sách báo với chủ đề "Mùa xuân dâng Đảng"

Trưng bày hơn 500 tư liệu sách báo với chủ đề "Mùa xuân dâng Đảng"

(LĐTĐ) Hướng tới kỷ niệm 93 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2023); mừng Xuân Quý Mão 2023, Thư viện Quốc gia Việt Nam (31 Tràng Thi, Hà Nội) tổ chức Trưng bày Tư liệu - Báo Xuân Quý Mão năm 2023 với chủ đề "Mùa xuân dâng Đảng".
Triển lãm "Sắc màu Xuân Đất nước" kỷ niệm 93 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

Triển lãm "Sắc màu Xuân Đất nước" kỷ niệm 93 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

(LĐTĐ) Nhân dịp chào Xuân mới và kỷ niệm 93 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2023), tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đang diễn ra triển lãm "Sắc màu Xuân Đất nước".
Phong phú sắc thái di sản văn hóa Bắc Ninh

Phong phú sắc thái di sản văn hóa Bắc Ninh

(LĐTĐ) Hai ngày cuối tuần vừa qua, đông đảo người dân Thủ đô đã đến Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam để tham gia chương trình Vui xuân Quý Mão với chủ đề "Sắc thái văn hóa Bắc Ninh". Năm nay, tỉnh Bắc Ninh mang đến những nét văn hoá đặc trưng nhất, để lại dấu ấn sâu đậm cho du khách trong và ngoài nước.
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và lãnh đạo Thành phố dâng hương khai Xuân tại Hoàng thành Thăng Long

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và lãnh đạo Thành phố dâng hương khai Xuân tại Hoàng thành Thăng Long

(LĐTĐ) Ngày 30/1/2023 (tức ngày Mùng 9 tháng Giêng năm Quý Mão), tại Khu di sản Hoàng thành Thăng Long, Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội phối hợp với Hội Di sản Văn hóa Thăng Long - Hà Nội tổ chức lễ dâng hương, khai Xuân tưởng nhớ các bậc tiên đế, các bậc hiền tài có công với nước. Dự nghi lễ dâng hương có Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ.
Triển lãm về Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân kỷ niệm 93 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

Triển lãm về Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân kỷ niệm 93 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

(LĐTĐ) Nhân dịp Xuân Quý Mão 2023 và kỷ niệm 93 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2023), tại Nhà Triển lãm 93 Đinh Tiên Hoàng, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội phối hợp với Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch thực hiện triển lãm chuyên đề “Chủ tịch Hồ Chí Minh với Tết cổ truyền dân tộc”.
Đặc sắc Lễ hội cầu mùa màng tươi tốt đầu năm mới ở Hội An

Đặc sắc Lễ hội cầu mùa màng tươi tốt đầu năm mới ở Hội An

(LĐTĐ) Sáng mùng 7 tháng Giêng (ngày 28/1), tại làng rau Trà Quế (xã Cẩm Hà, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam) đã diễn ra Lễ hội cầu Bông. Lễ hội được tổ chức nhằm cúng Thần Nông, tiền hiền, cầu an, cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, mọi người mạnh khỏe, an vui.
Xem thêm
Phiên bản di động