Cần lộ trình rõ ràng, cụ thể về khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí

Giải quyết khó khăn, vướng mắc trong ngành y

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 10, sáng 2/12, các đại biểu Quốc hội (ĐBQH) thảo luận ở hội trường về Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá cho công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân và chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 - 2035.

Phát biểu thảo luận, đại biểu Đặng Bích Ngọc, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ nhìn nhận, các nội dung của Nghị quyết cơ bản đã thể chế hóa được Nghị quyết số 72 của của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân với nhiều cơ chế, chính sách cụ thể để khơi thông các điểm nghẽn, giải quyết khó khăn, vướng mắc trong ngành y, đáp ứng kỳ vọng của Nhân dân.

Theo dự thảo Nghị quyết, bắt đầu từ năm 2026, người dân sẽ được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm 1 lần theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên. Như vậy, trước mắt, chúng ta tập trung khám sức khỏe định kỳ theo nhóm đối tượng và có lộ trình ưu tiên theo thứ tự.

Đại biểu Đặng Bích Ngọc, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ. (Ảnh: Quốc hội)

“Dự thảo cần có quy định thật rõ ràng, cụ thể. Vì thực tế người dân đang rất mong chờ tất cả sẽ được thực hiện khám sức khỏe 1 lần/năm. Điều này đặt ra yêu cầu chúng ta phải có lộ trình chuẩn bị”, nữ đại biểu nói.

Cũng theo bà Ngọc, hiện nay, mạng lưới y tế cơ sở tại các địa phương còn rất khó khăn, chưa đồng đều giữa các nơi, vùng miền trong cả nước. Qua khảo sát, nhiều trạm y tế xã, phường còn rất nhiều khó khăn về đội ngũ y bác sỹ, cơ sở vật chất trang thiết bị không đáp ứng yêu cầu khám bệnh.

Vì vậy, đại biểu đề nghị giao Chính phủ tiếp tục ban hành định mức chi, cơ chế phù hợp và có lộ trình thực hiện ưu tiên đầu tư về con người, cơ sở vật chất ở những nơi điều kiện khó khăn.

Về chế độ, chính sách về tiền lương và phụ cấp cho nhân viên y tế, đại biểu Đặng Bích Ngọc đề nghị có chính sách đột phá, đặc thù để thực hiện đào tạo, bồi dưỡng, thu hút bác sĩ về công tác tại vùng cao, vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới. Đồng thời, thực hiện luân phiên cán bộ tuyến trên hỗ trợ, chuyển giao kỹ thuật cho tuyến xã; đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số để tư vấn, khám chữa bệnh từ xa.

Về đất đai, thuế, tài chính, dự thảo Nghị quyết quy định “ưu tiên trụ sở cơ quan nhà nước dôi dư sau sắp xếp cho các cơ sở y tế”. Bà Ngọc cho rằng, cần rà soát, kiểm kê tài sản, phân loại và có phương án sử dụng hợp lý, đảm bảo vừa tiết kiệm, vừa hiệu quả, tránh tình trạng khi được giao trụ sở để thực hiện vào mục tiêu y tế thì nhà nước phải đầu tư lớn nguồn lực để chuyển đổi công năng, sửa chữa, thực hiện các thủ tục hành chính gây lãng phí và rất có thể không đưa trụ sở vào sử dụng được.

Quỹ Bảo hiểm y tế phải được vận hành an toàn, ổn định và minh bạch

Đề cập đến lộ trình tăng mức hưởng và tiến tới miễn viện phí, đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn ĐBQH Lâm Đồng) đề nghị cần cụ thể hóa rõ hơn lộ trình thực hiện theo từng giai đoạn 3 đến 5 năm, gắn với các chỉ tiêu về cân đối Quỹ Bảo hiểm y tế và ngân sách nhà nước.

Đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn ĐBQH Lâm Đồng). (Ảnh: Quốc hội)

“Thực tiễn cho thấy, nhu cầu khám chữa bệnh tăng rất nhanh theo tốc độ già hóa dân số và gia tăng bệnh không lây nhiễm; nếu chúng ta không thiết kế lộ trình đủ chặt chẽ, có thể dẫn đến nguy cơ mất cân đối quỹ bảo hiểm y tế trung và dài hạn. Tôi thấy rằng, việc chăm sóc tối đa sức khỏe cho Nhân dân chỉ thực sự bền vững khi Quỹ Bảo hiểm y tế được vận hành an toàn, ổn định và minh bạch”, ông nói.

Đại biểu cũng bày tỏ nhất trí cao với chính sách nâng mức hưởng 100% chi phí khám chữa bệnh cho người tham gia bảo hiểm y tế là đối tượng thuộc hộ gia đình cận nghèo, đối tượng người cao tuổi từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

Đồng thời, đại biểu Dương Khắc Mai đề nghị nghiên cứu mở rộng dần sang nhóm người cao tuổi từ đủ 70 tuổi, để phù hợp với thực tiễn tuổi già hóa sớm, và có cơ chế kiểm soát chi phí hợp lý để tránh gia tăng lạm dụng quỹ.

Ông Mai cũng đồng tình việc xếp lương từ bậc 2 đối với bác sĩ ngay khi tuyển dụn và các phụ cấp ưu đãi nghề đối với các lĩnh vực có tính đặc thù cao như hồi sức cấp cứu, pháp y, tâm thần, giải phẫu bệnh… Đồng thời đề nghị, khi Chính phủ quy định chi tiết những nội dung được giao theo thẩm quyền cần đồng thời ban hành cơ chế bố trí nguồn chi ổn định, lâu dài trong dự toán ngân sách nhà nước hằng năm, bảo đảm ngân sách Trung ương giữ vai trò chủ đạo, không giao toàn bộ trách nhiệm cân đối cho ngân sách địa phương, nhất là những địa phương có điều kiện kinh tế - xã hội còn khó khăn.

Đại biểu Dương Khắc Mai đồng tình việc xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm thân thể, sức khỏe, tính mạng và danh dự của nhân viên y tế là rất cần thiết. Theo ông, việc áp dụng đồng thời xử lý hành chính, hình sự và yêu cầu xin lỗi công khai là phù hợp với yêu cầu răn đe và phòng ngừa chung.

Tuy nhiên, ông cho rằng dự thảo Nghị quyết mới thiên về xử lý hậu quả, chưa đủ mạnh về cơ chế phòng ngừa từ sớm và từ xa. Do đó, ông kiến nghị bổ sung quy định trách nhiệm của cơ sở khám chữa bệnh trong việc xây dựng phương án bảo đảm an ninh, an toàn bệnh viện, trách nhiệm phối hợp với lực lượng Công an trên địa bàn.

“Cần bổ sung cơ chế lắp đặt, vận hành bắt buộc hệ thống camera giám sát tại các khu vực có nguy cơ cao như khoa cấp cứu, hồi sức, khám bệnh đông người. Bổ sung quy định xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng mạng xã hội để vu khống, xúc phạm, kích động bạo lực đối với nhân viên y tế, vì đây là nguồn phát sinh nhiều vụ việc phức tạp trong thời gian qua”, đại biểu Dương Khắc Mai nhấn mạnh.