Cách sao chè độc đáo của đồng bào H’Mông

(LĐTĐ) Không dùng lồng quay, lò tôn trong quá trình sản xuất chè shan tuyết, người H’Mông ở xã Tà Xùa, huyện Bắc Yên, tỉnh Sơn La sử dụng chính đôi bàn tay trần của mình để sao chè, trên chảo gang, dưới ngọn lửa, khói bốc lên nghi ngút.
Người dân tấp nập chụp ảnh tại con đường hoa ngập sắc vàng, đỏ Một lần xem sao chè shan tuyết
Cách sao chè độc đáo của đồng bào H’Mông

Cách Hà Nội khoảng 200km, Tà Xùa được nhiều người biết đến là một địa danh đẹp, với núi non hùng vĩ và mây mù bao phủ quanh năm. Nơi đây còn được thiên nhiên ban tặng những gốc chè shan tuyết đã có từ rất lâu đời. Theo người dân địa phương, không biết cây chè đã có từ bao giờ, nhưng tuổi của chúng cũng không thể tính theo năm mà được tính theo đời người.

Chè shan tuyết tươi non ngắt từ thân cổ thụ mọc hoang trên các ngọn núi, qua bàn tay chế biến điêu luyện của bà con người H’Mông, hương vị trà shan tuyết trở nên thơm ngon đến lạ. Đặc biệt, người dân nơi đây còn sử dụng chính đôi bàn tay của mình để đảo liên tục những búp chè tươi trên chảo lửa, đang bốc khói khói nghi ngút, suốt hơn 1 giờ đồng cho đến khi từng cọng chè khô, giòn và có thể bẻ gãy được.

Cách sao chè độc đáo của đồng bào H’Mông

Theo kinh nghiệm của người dân địa phương, chè shan tuyết chỉ thu hoạch được khoảng 3 lần trong một năm. Thời điểm thích hợp nhất để hái chè là buổi sáng sớm hoặc khoảng 3 giờ chiều trở đi; đến buổi trưa và chiều tối là thời gian sao chè. Vì phải sao chè bằng chảo gang trên bếp củi, nên lá chè tươi sẽ được đưa vào mỗi mẹt nhỏ, khối lượng từng mẹt tối đa là 2kg. Đặc biệt, người H’Mông sẽ sao chè ngay sau khi thu hoạch, họ cho rằng làm như vậy sẽ cho ra hương vị trà chất lượng tốt.

Cách sao chè độc đáo của đồng bào H’Mông

Để có trà shan tuyết ngon thì phải trải qua ít nhất 4 công đoạn từ sơ chế, chọn lọc, sao khô, vò lên hương… tất cả đều phải làm thủ công một cách tỉ mỉ. Trà phải cho ra được thứ nước màu xanh và thơm ngát mới chuẩn shan tuyết Tà Xùa. Đặc biệt, không được sử dụng máy vò hoặc lò tôn quay công nghiệp, vì cánh chè sẽ nát. Do đó, chỉ có thể sao chè thủ công bằng chảo gang dày và làm thật cẩn thận.

Cách sao chè độc đáo của đồng bào H’Mông

Từ cách làm thủ công truyền thống, những búp chè shan tuyết sẽ được đảo liên tục bằng đôi bàn tay trần, trên chảo lửa đang bốc khói nghi ngút, trong suốt hơn 1 giờ đồng hồ. Với người H’Mông, muốn có chè ngon thì phải luôn giữ nhiệt độ của chảo gang ổn định. Khi nhóm bếp củi làm nóng chảo, khâu kiểm tra nhiệt độ bằng tay rất quan trọng; cần cảm nhận tới độ nóng nhất định thì mới được đổ lá chè tươi vào. Cùng với đó là thử thách của sự kiên nhẫn, điều này không dành cho những ai có tính sốt ruột, muốn làm nhanh, làm qua loa; bởi chè trong chảo sẽ rất nóng và phát ra âm thanh xèo xèo, nổ lách tách, thậm chí hơi nước và khói củi còn bốc lên nghi ngút cả một vùng.

Cách sao chè độc đáo của đồng bào H’Mông

Các công đoạn sao chè đều rất quan trọng, nhưng theo kinh nghiệm của anh Mùa A Khư ở bản Mống Vàng, hiện đang là Phó chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Tà Xùa cho hay, khâu làm héo chè quan trọng nhất, nếu làm không cẩn thận thì nước trà sẽ bị đen, hoặc vàng. Trong lúc sao phải đảo đều tay, thời gian sao khô càng lâu chè sẽ càng ngon. Tuy nhiên, tùy theo kinh nghiệm và sự tinh tế từ bàn tay mà mỗi người lại có một bí quyết riêng ở từng công đoạn, thời điểm. Sao chè bằng máy cũng đòi hỏi kỹ năng, bí quyết riêng, nhưng không thể chuẩn xác được như bằng tay. Nếu chè càng nhiều màu trắng tuyết, phần lá màu hanh vàng sáng thì đó là chè ngon, mẻ chè sao thành công.

Cách sao chè độc đáo của đồng bào H’Mông

Sau khi sấy khô chè, công đoạn vò lên hương cũng rất quan trọng. Nếu vò mạnh tay thì trà sẽ bị có nhiều cám và nhanh nhạt. Còn nếu vò kỹ càng và nhẹ tay thì khi pha phần nước sẽ có màu xanh và lâu nhạt màu, hương vị trà cũng đậm đà hơn. Sau đó, chè được đưa lại vào chảo và làm khô cho đến khi bẻ cọng chè thấy giòn là được.

Loại thượng hạng là chè cổ thụ, cứ10 kg búp tươi sẽ thu được 2 kg thành phẩm khô. Cuối cùng là công đoạn đóng gói và đem đi tiêu thụ. Bởi vậy, 1 kg chè Tà Xùa rẻ nhất cũng có giá là 500.000 - 600.000 đồng/kg (là giống chè mới trồng được khoảng 10 năm hoặc 20 năm tuổi). Bên cạnh đó cũng có nhiều loại chè khô từ 2 triệu - 3 triệu đồng/kg (lấy từ các cây đã sống từ 40 - 50 năm). Còn đa phần ở cây cổ thụ trên 100 năm được chế biến kỹ càng, đúng công đoạn thì phải có giá ít nhất từ 4 - 5 triệu đồng/kg.

Cách sao chè độc đáo của đồng bào H’Mông

Theo Phó chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Tà Xùa, ở địa phương, chè shan tuyết có diện tích gần 200 ha với hơn 2.000 gốc cổ thụ. Người H’Mông từ thời xa xưa đã biết hái chè đem về chế biến, bảo quản và làm đồ uống dân dã trong nhà. Nhưng chưa biết phát huy giá trị kinh tế từ những gốc chè cổ thụ; trong khi đời sống của đồng bào còn gặp nhiều khó khăn, chủ yếu vẫn trồng lúa, trồng ngô, trồng cây đào với cây táo và dựa vào chăn nuôi. Kể từ khi biết phát triển kinh tế từ chè shan tuyết, bà con địa phương có nguồn thu cao và ổn định hơn. Hàng năm có vườn chè tốt, tình hình kinh tế từng gia đình cũng được cải thiện đáng kể.

Cách sao chè độc đáo của đồng bào H’Mông

Chè shan tuyết thuộc nhóm cây di sản Việt Nam, là loại chè đặc sản có búp to màu trắng xám, dưới lá chè có phủ 1 lớp lông tơ mịn, trắng nên người dân gọi là chè tuyết. Thức uống từ loại chè này có mùi thơm dịu, nước vàng sánh màu như màu mật ong, làm nức lòng các du khách gần xa dù chỉ được một lần thưởng thức.

Quang Linh - Lê Thắm

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Tây Hồ nỗ lực cải cách hành chính, tạo sự hài lòng cho người dân

Tây Hồ nỗ lực cải cách hành chính, tạo sự hài lòng cho người dân

(LĐTĐ) Quận Tây Hồ xác định trọng tâm cải cách hành chính là tiếp tục cải cách thủ tục hành chính và phát triển chính quyền điện tử, chính quyền số, lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp là thước đo đánh giá chất lượng phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước các cấp.
Chuyện “cô nuôi dạy trẻ” làm Chủ tịch Công đoàn

Chuyện “cô nuôi dạy trẻ” làm Chủ tịch Công đoàn

(LĐTĐ) Làm Chủ tịch Công đoàn cơ sở, cô giáo Hà Thị Mỹ Bình (Tổ trưởng Tổ giáo viên Trường mầm non Linh Đàm, Ủy viên Ban chấp hành Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) quận Hoàng Mai) luôn tự nhủ phải đặt lợi ích của tập thể lên trên lợi ích cá nhân, làm việc gì cũng nghĩ đến đoàn viên, người lao động trong trường. Bởi thế mà đồng nghiệp, bạn bè luôn quý mến và coi cô là “địa chỉ tin cậy” để chia sẻ mọi nỗi niềm.
Hiểu đúng để triển khai đúng Phong trào “Kế hoạch nhỏ”

Hiểu đúng để triển khai đúng Phong trào “Kế hoạch nhỏ”

(LĐTĐ) Trước sự việc gây xôn xao dư luận tại một trường học ở quận Hoàng Mai liên quan đến Phong trào “Kế hoạch nhỏ”, Hội đồng Đội thành phố Hà Nội đã có các văn bản nêu rõ ý nghĩa của phong trào này và đề nghị các đơn vị hiểu đúng, triển khai đúng, lưu ý không thu tiền dưới mọi hình thức.
Lừa đảo bán điện thoại giá rẻ, chiếm đoạt hàng tỷ đồng

Lừa đảo bán điện thoại giá rẻ, chiếm đoạt hàng tỷ đồng

(LĐTĐ) Từ ngày 8 - 14/4, Cục An toàn thông tin (Bộ Thông tin và Truyền thông) tiếp tục thông tin tới người dân về 3 thủ đoạn lừa đảo trực tuyến trong nước đang được các đối tượng sử dụng phổ biến trên không gian mạng Việt Nam, nổi bật là các thủ đoạn lừa bán điện thoại giá rẻ; tạo hóa đơn chuyển tiền giả để chiếm đoạt tài sản…
Trình diễn nghệ thuật múa rồng đỉnh cao tại huyện Thanh Oai

Trình diễn nghệ thuật múa rồng đỉnh cao tại huyện Thanh Oai

(LĐTĐ) Ngày 14/4, Liên hoan nghệ thuật múa rồng mở rộng huyện Thanh Oai lần thứ II - năm 2024, diễn ra tại sân vận động xã Bình Minh. Đây là một trong những hoạt động văn hóa, nghệ thuật đặc sắc, sự kiện tiêu biểu nằm trong chuỗi các hoạt động chào mừng Lễ hội Bình Đà Xuân Giáp Thìn 2024.
Mới có 95 nhà đầu tư yêu cầu bồi thường ở vụ án Trịnh Văn Quyết

Mới có 95 nhà đầu tư yêu cầu bồi thường ở vụ án Trịnh Văn Quyết

(LĐTĐ) Cơ quan điều tra xác định bị can Trịnh Văn Quyết lừa đảo chiếm đoạt hàng nghìn tỷ đồng của hơn 30.000 nhà đầu tư, nhưng hiện chỉ có 95 người đòi bồi thường với giá trị mua ban đầu gần 1.4 tỷ đồng.
Xabi Alonso giúp Leverkusen vô địch Bundesliga sớm 5 vòng đấu

Xabi Alonso giúp Leverkusen vô địch Bundesliga sớm 5 vòng đấu

(LĐTĐ) Bayer Leverkusen đối đầu Werder Bremen tại vòng 29 Bundesliga đêm 14/4 (theo giờ Việt Nam). Với chiến thắng tưng bừng 5-0, huấn luyện viên Xabi Alonso và Leverkusen vô địch Bundesliga 2023 - 2024 sớm 5 vòng đấu.

Tin khác

Lừa đảo bán điện thoại giá rẻ, chiếm đoạt hàng tỷ đồng

Lừa đảo bán điện thoại giá rẻ, chiếm đoạt hàng tỷ đồng

(LĐTĐ) Từ ngày 8 - 14/4, Cục An toàn thông tin (Bộ Thông tin và Truyền thông) tiếp tục thông tin tới người dân về 3 thủ đoạn lừa đảo trực tuyến trong nước đang được các đối tượng sử dụng phổ biến trên không gian mạng Việt Nam, nổi bật là các thủ đoạn lừa bán điện thoại giá rẻ; tạo hóa đơn chuyển tiền giả để chiếm đoạt tài sản…
Doanh thu bán sản phẩm du lịch trong 4 ngày Hội chợ VITM Hà Nội 2024 đạt trên 180 tỷ đồng

Doanh thu bán sản phẩm du lịch trong 4 ngày Hội chợ VITM Hà Nội 2024 đạt trên 180 tỷ đồng

(LĐTĐ) Chiều 14/4, sau 4 ngày diễn ra nhiều sự kiện, hoạt động xúc tiến du lịch, Hội chợ Du lịch Quốc tế Việt Nam - VITM Hà Nội 2024 đã bế mạc.
Mùa lúa trổ đòng

Mùa lúa trổ đòng

(LĐTĐ) Mùa hè của tuổi thơ luôn gắn liền với hình ảnh lúa trổ đòng vàng rực dưới nắng, tiếng ve kêu râm ran, và những buổi trưa trốn ngủ để ra đồng cùng bạn bè. Những ký ức ấy không chỉ là những trò chơi vui vẻ mà còn là bài học quý giá về cuộc sống, tình bạn và sự gắn kết mật thiết với thiên nhiên. Đó là những khoảnh khắc hạnh phúc, giản dị mà khi nhớ lại, lòng ta se thắt bởi niềm xao xuyến không tên.
12 thực phẩm bảo vệ gan bạn nên biết

12 thực phẩm bảo vệ gan bạn nên biết

(LĐTĐ) Hãy yêu quý và chăm sóc lá gan của bạn bằng cách lựa chọn thực phẩm lành mạnh. Gan không chỉ là một trong những cơ quan lớn nhất mà còn vô cùng linh hoạt, đóng vai trò trung tâm trong việc duy trì sự sống và sức khỏe của cơ thể chúng ta.
169 nền tảng, dịch vụ, giải pháp số xuất sắc nhận Giải thưởng Sao Khuê 2024

169 nền tảng, dịch vụ, giải pháp số xuất sắc nhận Giải thưởng Sao Khuê 2024

(LĐTĐ) Giải thưởng Sao Khuê 2024 ghi nhận nhiều sản phẩm - giải pháp mới, những đổi mới sáng tạo công nghệ đa dạng phục vụ nhiều lĩnh vực, cũng như phát triển công nghệ lõi từ các nền tảng công nghệ AI, điện toán đám mây, đến 3D, Big Data.
10 loại quả kỳ diệu, bí quyết làn da đẹp tự nhiên

10 loại quả kỳ diệu, bí quyết làn da đẹp tự nhiên

(LĐTĐ) Ai cũng mong muốn sở hữu làn da mịn màng, tươi sáng. Và thực phẩm chúng ta nạp vào cơ thể hằng ngày có ảnh hưởng không nhỏ đến vẻ đẹp ấy. Hãy cùng khám phá 10 loại quả không chỉ thơm ngon, bổ dưỡng mà còn giúp bạn "ăn lên da, ăn lên dáng", đem lại nét đẹp rạng ngời từ bên trong.
Huế lọt 8 điểm du lịch rẻ nhất châu Á

Huế lọt 8 điểm du lịch rẻ nhất châu Á

(LĐTĐ) Nền tảng du lịch trực tuyến Agoda vừa chia sẻ các điểm đến có giá phòng trung bình thấp nhất châu Á, phù hợp với những tín đồ mê du lịch tiết kiệm. Trong đó, Huế là nơi du khách có thể tận hưởng mức giá phòng cạnh tranh nhất, đứng top 3 của danh sách này.
Bản hòa ca của tình và phận

Bản hòa ca của tình và phận

(LĐTĐ) Cuộc sống là một giai điệu đầy màu sắc, nơi giá trị truyền thống và hiện đại đan xen. Đôi khi, chúng ta phải suy nghĩ về cách mình đối nhân xử thế, nhất là với cha mẹ - những người đã ban cho ta sự sống. Hãy nhớ rằng, dù thế giới có thay đổi, tình thương và lòng biết ơn dành cho họ luôn là điều quý giá nhất.
Hội nghị quốc tế về "Quản lý đường thở WAAM" lần đầu tổ chức tại Đông Nam Á

Hội nghị quốc tế về "Quản lý đường thở WAAM" lần đầu tổ chức tại Đông Nam Á

(LĐTĐ) Sự kiện diễn ra tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc và Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức vào ngày 13 và 14/4/2024 với sự tham gia của các chuyên gia hàng đầu thế giới về gây mê hồi sức.
Hơn 1.000 học sinh Thủ đô tham gia đối thoại, tư vấn tuyển sinh, hướng nghiệp

Hơn 1.000 học sinh Thủ đô tham gia đối thoại, tư vấn tuyển sinh, hướng nghiệp

(LĐTĐ) Trước mùa tuyển sinh năm 2024, hơn 1.000 học sinh Hà Nội đã tham gia chương trình “Đối thoại, tư vấn, hướng nghiệp về khối ngành Công nghệ” để được tháo gỡ băn khoăn về việc chọn ngành, chọn nghề…
Xem thêm
Phiên bản di động