Đô thị hóa - Bản sắc văn hóa còn hay mất?

Bài 2: Giữ hồn văn hóa khi “phố tiến về làng”

(LĐTĐ) Khi “phố tiến về làng”, nhiều diện tích đất sản xuất trở thành khu công nghiệp, nhiều làng trở thành khu phố, đó cũng là tiếp biến của công nghiệp hóa, đô thị hóa. Tuy nhiên, những gì còn lại của nông thôn vùng ven khi “phố tiến về làng” là những tinh hoa mà dù có “bê tông hóa” đến đâu cũng khó có thể xóa mờ. Đó chính là văn hóa bản sắc của mỗi vùng đất, mỗi con người, chứa đựng trong đó giá trị tinh thần to lớn.
Đô thị hóa - Bản sắc văn hóa còn hay mất? Đô thị hóa - Bản sắc văn hóa còn hay mất?

Nhiều người cho rằng, Hà Nội mở rộng, nông thôn cũng bị đô thị hóa làm phai nhạt bản sắc văn hóa, bản sắc con ...

Về Thạch Thất những ngày này, hẳn nhiều người còn ngỡ ngàng khi nghe tiếng cồng chiêng đồng vọng khắp núi rừng. Dẫu rằng Thạch Thất đang trên đà phát triển nông thôn mới, mang đậm màu sắc hiện đại, đô thị, nhưng bản sắc văn hóa tinh thần của người dân tộc Mường nơi đây vẫn còn vẹn nguyên. Văn hóa cồng chiêng chính là giá trị tinh thần của nhiều người dân tộc Mường sống trên mảnh đất Thạch Thất giàu bản sắc này, dẫu “phố có về làng” hơn một thập kỷ qua.

Bà Nguyễn Thị Bích Ngọc - Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Thạch Thất cho biết, văn hóa dân tộc Mường có truyền thống lâu đời, phong phú với những giá trị bản sắc độc đáo về vật thể và phi vật thể, tạo nên sức sống bền bỉ, được lưu truyền, bồi đắp phát triển qua bao đời nay, thấm sâu vào trong đời sống của đồng bào dân tộc Mường.

Người dân tộc Mường sinh sống định canh định cư tập trung thành từng làng, xóm ở chân núi và sườn các quả đồi, nơi có nhiều đất sản xuất, gần đường giao thông, thuận tiện cho việc làm ăn. Người Mường có truyền thống làm ruộng, trong đó trồng lúa nước là cây lương thực chủ yếu và khai thác lâm thổ sản như mật ong, gỗ, tre, nứa, mây, song... Trước đây, nghề thủ công tiêu biểu của người Mường là ươm tơ, dệt vải, đan lát.

Bài 2: Giữ hồn văn hóa khi “phố tiến về làng”
Văn hóa cồng chiêng chính là giá trị tinh thần của nhiều người dân tộc Mường sống trên mảnh đất Thạch Thất giàu bản sắc

Các giá trị bản sắc văn hóa truyền thống rất phong phú, đa dạng và đã có từ lâu đời của dân tộc Mường, luôn gắn bó với đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào, có vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình phát triển. Về văn hóa vật thể như nhà sàn, trang phục, ẩm thực và các vật dụng trong sản xuất, sinh hoạt; về văn hóa phi vật thể như ngôn ngữ, mo Mường, cồng chiêng và các làn điệu hát, múa, các môn thể thao, trò chơi dân gian dân tộc Mường…

Trong quá trình vận động và phát triển, văn hóa dân tộc Mường trên địa bàn đã được giao thoa, có sự tiếp thu tinh hoa văn hóa rất phong phú, đa dạng của các dân tộc khác trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam, nhất là văn hóa dân tộc Kinh.

Với mục tiêu trong quá trình tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa các dân tộc khác, cần bảo tồn và phát huy được các giá trị bản sắc văn hóa tốt đẹp của dân tộc Mường. Chính vì vậy, Ủy ban nhân dân huyện Thạch Thất đã xây dựng và thực hiện Đề án “Bảo tồn, khôi phục và phát huy các giá trị bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Mường, huyện Thạch Thất, giai đoạn 2016-2020” góp phần thúc đẩy việc thực hiện các mục tiêu nhiệm vụ phát triển toàn diện và bền vững kinh tế xã hội, không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân các dân tộc trên địa bàn.

Không chỉ gìn giữ và bảo tồn văn hóa cồng chiêng của người Mường mà huyện Thạch Thất trong nhiều năm qua đã nỗ lực bảo tồn văn hóa chèo cổ, múa rối nước… là những nét văn hóa tinh thần đặc sắc của người dân, nhằm nâng cao giá trị tinh thần, dẫu nông thôn có từng ngày đổi mới.

Bài 2: Giữ hồn văn hóa khi “phố tiến về làng”
Thạch Thất bảo tồn và phát huy các giá trị bản sắc văn hóa tốt đẹp

Đến với huyện Thanh Trì, một “vùng quê” nằm ngay sát quận Hoàng Mai, quận Hà Đông của thành phố Hà Nội, nơi có tốc độ đô thị hóa rất nhanh, chuẩn bị lên quận, chắc hẳn nhiều người không khỏi ngạc nhiên khi thấy ở xã Tứ Hiệp vẫn còn có một điệu múa cổ truyền được nhân dân yêu thích, đó là điệu múa sênh. Ông Nguyễn Đức Huân, Trưởng thôn Đồng Trì cho biết, chưa bao giờ đời sống vật chất, tinh thần của người dân quê ông lại đủ đầy, tươi vui như hiện nay. Người dân vui mừng vì tiết mục múa sênh tiền được mời biểu diễn ở nhiều lễ hội, liên hoan văn nghệ của thôn, xã, huyện và được nhân dân yêu thích. Điệu múa dân gian này đã trở thành “đặc sản” của thôn Đồng Trì.

Cùng với múa sênh là múa rồng truyền thống ở huyện Thanh Trì. Tại nhiều xã đã duy trì đội múa rồng suốt nhiều năm qua để gìn giữ điệu múa truyền thống của cha ông. Việc tập luyện được tổ chức thường xuyên song song với việc tổ chức một đội múa rồng “nhí” nhằm truyền dạy nghệ thuật múa rồng truyền thống cho các thế hệ kế tiếp.

Những năm qua, phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” ở huyện Thanh Trì đã diễn ra sôi nổi với nhiều điểm sáng rất đáng ghi nhận. Không chỉ giữ gìn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, việc đầu tư cho hệ thống thiết chế cơ sở, khơi dậy phong trào văn hóa, thể thao, xây dựng gia đình, thôn làng văn hóa đã góp phần không nhỏ nâng cao đời sống tinh thần, phát huy sức mạnh đoàn kết, gắn bó trong cộng đồng dân cư nơi đây.

Bài 2: Giữ hồn văn hóa khi “phố tiến về làng”
Đội múa rồng huyện Thanh Trì

Đi khắp các vùng nông thôn mới của Thủ đô hôm nay, có thể tìm thấy nhiều nét đẹp văn hóa truyền thống còn được gìn giữ, phát huy và được coi là giá trị tinh thần của mỗi người dân nông thôn. Trong quá trình nông thôn đổi mới, văn hóa truyền thống chính là bản sắc vùng miền được giữ gìn, phát huy trên nền tảng nông thôn mới. Ngoài sự nỗ lực của chính quyền địa phương thì cách mà mỗi người dân ứng xử với văn hóa chính là nền tảng vững chắc để nền văn hóa bản sắc ấy được gìn giữ, trường tồn.

Theo nhà nghiên cứu văn hóa Phùng Hoàng Anh, từ những vùng quê nghèo khó, nhờ sự chung sức, đồng lòng của chính quyền và nhân dân đã góp phần tạo dựng nên những miền quê giàu đẹp, đáng sống. Sự đổi thay, tiến bộ không chỉ ở những thứ hiện hữu của vùng quê mà xuất phát từ trong nếp nghĩ đến cách làm của mỗi người.

Tuy rằng ở đâu cũng sẽ có mặt trái, có sự suy thoái đạo đức, ảnh hưởng từ kinh tế thị trường, văn hóa du nhập… nhưng cách mà mỗi con người ứng xử với văn hóa, với môi trường và ứng xử với nhau không đến mức “suy thoái” như nhiều người nhấn mạnh. Có lẽ bởi vì những việc làm tốt đẹp lại không “đánh tiếng” xa gần, nhưng nó vẫn cứ âm thầm phát triển, tồn tại trong ý thức của mỗi cộng đồng, mỗi người dân.

Bài 2: Giữ hồn văn hóa khi “phố tiến về làng”

Nhà nghiên cứu văn hóa Phùng Hoàng Anh: "Chúng ta nên tự hào vì Hà Nội hôm nay tuy “bê tông hóa” nhưng vẫn không “xóa sổ” cây đa, giếng nước, sân đình; không “xóa sổ” sự quan tâm, tương trợ lẫn nhau; không làm ngơ trước những khó khăn, nỗi đau của cộng đồng. Sự mai một là không tránh khỏi, nhưng trên nền tảng nông thôn mới, bản sắc văn hóa vẫn đang từng ngày được bảo tồn, xây dựng vững chắc”.

Bảo Thoa

Bài 3: Ứng xử với làng

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

[Infographic] 5 lưu ý quan trọng sau tiêm vắc xin Covid-19

[Infographic] 5 lưu ý quan trọng sau tiêm vắc xin Covid-19

(LĐTĐ) Bộ Y tế ban hành Quyết định 3588/QĐ-BYT hướng dẫn buổi tiêm chủng vắc xin phòng Covid-19. Bộ Y tế khuyến cáo người tiêm vắc xin 5 điểm sau: Không ...
Tối 4/8: Thêm 3.351 ca mắc  mới, Việt Nam đã điều trị khỏi cho 54.332 bệnh nhân Covid-19

Tối 4/8: Thêm 3.351 ca mắc mới, Việt Nam đã điều trị khỏi cho 54.332 bệnh nhân Covid-19

(LĐTĐ) Bản tin dịch Covid-19 tối 4/8 của Bộ Y tế cho biết có thêm 3.351 ca mắc Covid-19, nâng tổng số mắc trong ngày lên 7.623 ca. Trong ngày có ...
Ngày 4/8: Hà Nội ghi nhận 48 ca mắc Covid-19

Ngày 4/8: Hà Nội ghi nhận 48 ca mắc Covid-19

(LĐTĐ) Theo Sở Y tế Hà Nội, số ca mắc mới từ 12h đến 18h ngày 4/8 ghi nhận 14 ca mắc Covid-19 mới trong đó, 6 ca tại cộng đồng, ...
Bí thư Thành ủy Đinh Tiến Dũng: Nắm thế chủ động, không để mất thời cơ khống chế dịch

Bí thư Thành ủy Đinh Tiến Dũng: Nắm thế chủ động, không để mất thời cơ khống chế dịch

(LĐTĐ) Theo Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng, sở dĩ Thành phố duy trì được hiệu quả phòng, chống dịch như hiện nay là luôn bình tĩnh, dự ...
Kịp thời nắm bắt nhu cầu, nguyện vọng của người lao động để có phương án hỗ trợ

Kịp thời nắm bắt nhu cầu, nguyện vọng của người lao động để có phương án hỗ trợ

(LĐTĐ) Trước những diễn biến phức tạp của dịch Covid-19 và trong bối cảnh thành phố Hà Nội thực hiện giãn cách xã hội để phòng, chống dịch, Liên đoàn Lao ...
Ngày 4/8: Hà Nội xử phạt hơn 1,3 tỷ đồng các trường hợp vi phạm quy định phòng, chống Covid-19

Ngày 4/8: Hà Nội xử phạt hơn 1,3 tỷ đồng các trường hợp vi phạm quy định phòng, chống Covid-19

(LĐTĐ) Ngày 4/8, Công an thành phố Hà Nội thông tin, trong ngày 4/8, cơ quan chức năng đã phát hiện, lập hồ sơ tham mưu chính quyền các cấp xử ...
“Gian hàng lưu động 0 đồng” - Kịp thời hỗ trợ đoàn viên, người lao động bị ảnh hưởng Covid-19

“Gian hàng lưu động 0 đồng” - Kịp thời hỗ trợ đoàn viên, người lao động bị ảnh hưởng Covid-19

(LĐTĐ) Nhằm kịp thời hỗ trợ đoàn viên, người lao động bị ảnh hưởng dịch bệnh Covid-19, chiều 4/8/2021, đoàn công tác của Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội ...

Tin khác

Kỳ cuối: Để “chất” Hà Nội không phôi phai

Kỳ cuối: Để “chất” Hà Nội không phôi phai

(LĐTĐ) Văn minh, thanh lịch là nét đẹp đặc trưng của người Tràng An xưa và người Hà Nội nay. Hà Nội nay đã khác nhiều song nét đẹp ấy vẫn tồn lưu bởi nó vừa là mẫu số chung, vừa là điểm nhấn văn hóa mà bất cứ người Hà Nội nào cũng có ý thức thường trực giữ gìn. Lời nói, ngôn ngữ giao tiếp chỉ là một khía cạnh nhỏ trong giá trị nhân cách người Hà Nội, song đó lại là khía cạnh sâu sắc và tinh tế nhất. Làm sao để ngôn ngữ giao tiếp dẫn dắt văn hóa ứng xử, từ đó khẳng định “chất” Hà Nội không bị mờ phai là việc mà mỗi người con gắn bó với mảnh đất nghìn năm văn hiến này đã, đang và sẽ phải làm để giữ nền, xây nếp văn minh.
Công an quận Nam Từ Liêm tặng xe máy mới cho nữ công nhân bị cướp trong đêm

Công an quận Nam Từ Liêm tặng xe máy mới cho nữ công nhân bị cướp trong đêm

(LĐTĐ) Sáng 4/8, Công an quận Nam Từ Liêm (Hà Nội) đã trao tặng một chiếc xe máy cho chị Lê Thị Trâm (sinh năm 1982, nữ lao công của tổ môi trường Đại Mỗ, chi nhánh Cầu Diễn thuộc Công ty TNHH một thành viên Môi trường đô thị Hà Nội) là nạn nhân của vụ cướp xảy ra rạng sáng 3/8 trên địa bàn phường Đại Mỗ. Chiếc xe máy được mua từ đóng góp của cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị.
Kỳ 3: Khép lại sự dung tục, trả lại nét hào hoa

Kỳ 3: Khép lại sự dung tục, trả lại nét hào hoa

(LĐTĐ) Dẫu không thanh lịch cũng người Tràng An. Hà Nội là vậy. Xưa là thế và nay cũng thế, Hà Nội đẹp từ sự bặt thiệp của mỗi con người. Hẳn nhiên, trong một môi trường lành mạnh và đậm chất nhân văn, không lý do gì để mỗi con người tự biến mình thành kẻ thô lỗ, tục tằn. Với nạn nói tục, chửi thề, những hành vi thiếu văn hóa... để “dẹp loạn” ngay hẳn là không dễ song không vì thế mà không làm. Hơn hết, nếu Hà Nội quyết tâm, nỗ lực đẩy lùi sự dung tục, trả lại nét hào hoa thì chắc hẳn sẽ nhận được sự đồng thuận của xã hội, đặc biệt là của những người yêu Hà Nội.
Kỳ 2: Vì sao “vi rút” nói bậy, văng tục sống lâu và lan nhanh?

Kỳ 2: Vì sao “vi rút” nói bậy, văng tục sống lâu và lan nhanh?

(LĐTĐ) Nói tục không chỉ là hành vi không đẹp, “căn bệnh” này ngày càng phổ biến đến nỗi ta có thể dễ dàng bắt gặp những câu nói tục, chửi thề hoặc những biến thể của nó ở bất cứ đâu. Đáng nói, người thường xuyên sử dụng phần đông lại là những người trẻ. Họ hồn nhiên coi việc nói tục, chửi thề như một phương pháp để giải tỏa căng thẳng, giảm stress, thậm chí đơn thuần là cách để “hòa nhập” với một nhóm bạn.
Xe khử khuẩn lưu động: Sáng kiến hay trong phòng, chống dịch

Xe khử khuẩn lưu động: Sáng kiến hay trong phòng, chống dịch

(LĐTĐ) “Việc không phải đi bộ với 35kg máy móc, thiết bị trên vai trong nhiều tiếng đồng hồ giúp cho lực lượng chống dịch sẽ có nhiều thời gian và sức lực hơn để làm các nhiệm vụ khác. Đồng thời chiếc xe còn rút ngắn được thời gian lực lượng chống dịch phải lưu lại trong vùng dịch bệnh, hạn chế được nguy cơ lây nhiễm... Thượng tá Chu Minh Đạo, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự quận Nam Từ Liêm, Hà Nội cho biết.
Kỳ 1:  Khi nói bậy, văng tục len lỏi khắp nơi

Kỳ 1: Khi nói bậy, văng tục len lỏi khắp nơi

(LĐTĐ) "Chẳng thơm cũng thể hoa nhài/Dẫu không thanh lịch cũng người Tràng An". Chính vì thế, người Tràng An xưa bao giờ cũng chú trọng đến vấn đề: "Học ăn, học nói, học gói, học mở”. Ngôn ngữ giao tiếp luôn được "tôn thờ" để đánh giá văn hóa con người. Cùng với sự mở cửa và hội nhập kinh tế quốc tế, chưa bao giờ kinh tế phát triển như hiện tại và cũng chưa khi nào đời sống nhân dân Thủ đô được ấm no, hạnh phúc như hiện nay. Song phải thẳng thắn nhìn nhận, chưa bao giờ nói bậy lại len lỏi vào khắp các ngõ ngách, vào một bộ phận cơ quan, đơn vị, nơi công cộng... như hiện tại, nó làm xấu đi nét hòa hoa của người Tràng An xưa, Hà Nội nay. Vì thế "loại bỏ" thứ văn hóa dung tục này ra khỏi ngôn ngữ giao tiếp là bổn phận của mỗi chúng ta.
Công an trực chốt phòng, chống dịch Covid-19 giúp đỡ sản phụ sinh con

Công an trực chốt phòng, chống dịch Covid-19 giúp đỡ sản phụ sinh con

(LĐTĐ) Cảm kích trước sự giúp đỡ kịp thời của các chiến sĩ Công an, sản phụ và gia đình đã quyết định đặt tên cho em bé là “Công An”.
Kỳ 2: Rác thải, nguy hại khôn lường

Kỳ 2: Rác thải, nguy hại khôn lường

(LĐTĐ) Dịch bệnh Covid-19 đang diễn biến hết sức phức tạp tại nhiều địa phương trên cả nước. Theo đó, lượng rác thải phát sinh trong mùa dịch gia tăng đáng kể, rác y tế từ các bệnh viện, khu cách ly... tăng nhanh, gây áp lực lên hệ thống xử lý rác thải của các địa phương. Cùng với đó, ý thức của một bộ phận người dân còn kém; các cơ quan chức năng gặp nhiều khó khăn trong công tác xử lý, nên tình trạng người dân xả rác bừa bãi ở nhiều nơi, từ đô thị đến vùng nông thôn vẫn diễn ra, gây mất mỹ quan, ảnh hưởng đến môi trường.
Xuyên đêm bám chốt kiểm soát trên các tuyến đường nội đô

Xuyên đêm bám chốt kiểm soát trên các tuyến đường nội đô

(LĐTĐ) Những ngày này, lực lượng chức năng trên địa bàn Thành phố đã lập chốt, tăng cường tuần tra trên một số tuyến đường, thực hiện kiểm tra, kiểm soát bất kể ngày đêm các trường hợp ra ngoài đường khi không có nhiệm vụ cần thiết. Qua đó đã xử lý một số trường hợp vi phạm quy định phòng, chống dịch, đảm bảo thực hiện nghiêm Chỉ thị 17 của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội.
Kỳ 1: Nhìn từ những khu phố văn minh

Kỳ 1: Nhìn từ những khu phố văn minh

(LĐTĐ) Những năm qua, trên địa bàn thành phố Hà Nội, tốc độ đô thị hóa diễn ra rất nhanh, đời sống của người dân ngày càng nâng cao. Tuy nhiên, môi trường sống ở Thủ đô đang bị đe dọa bởi nhiều tác nhân gây ô nhiễm, trong đó có việc xả rác bừa bãi, thiếu ý thức của một bộ phận người dân. Vì vậy, chung tay bảo vệ môi trường để Thủ đô xanh, sạch, đẹp, văn minh là trách nhiệm của mỗi công dân.
Xem thêm
Phiên bản di động