100 năm cùng Thủ đô yêu dấu

	Hoài niệm về làng quê ven đô xưa
	Đường Lâm, còn đó nét xưa
	Nhiều vỉa hè Hà Nội không dành cho người đi bộ
	Hà Nội: Phủ sóng wifi toàn bộ Chợ Đồng Xuân
	Mức thu phí mới tại chợ Đồng Xuân

Chợ Đồng Xuân nằm trong khu phố cổ, phía Tây là phố Đồng Xuân, phía Bắc là phố Hàng Khoai, phía Nam là phố Cầu Đông, phía Đông là ngõ chợ Đồng Xuân. Cổng chợ nhìn sang phía Tây, phía trước là một khoảng trống nhỏ. Ngay sát sau chợ là chợ Bắc Qua,vì vậy nhiều người gọi cả hai chợ là chợ Đồng Xuân - Bắc Qua.

Chợ Đồng Xuân được hình thành từ năm 1889 do người Pháp lập nên sau khi bồi lấp dòng chảy của sông Tô Lịch và sông Hồng. Chợ nằm trong tổng Đồng Xuân nên chợ có tên là Đồng Xuân. Ban đầu, chợ họp ngoài trời, năm 1890 chính quyền Pháp mới bắt đầu xây dựng chợ Đồng Xuân.

Chợ Đồng Xuân xưa. Ảnh TL: nguồn internet

Khi mới xây dựng, chợ được thiết kế tương đối đơn giản. Với tổng diện tích khoảng 6500m2, toàn bộ khu chợ gồm 5 dãy nhà liền kề nhau. Các dãy nhà đều được lợp tôn mái chảy, bộ khung bên trong bằng sắt. Mặt trước là các vòm cuốn, mỗi vòm dài 52m, khung thép cao 19m, rộng 25m; bên trong phân cách bởi các đường đi giữa các vòm. Mặt tiền được thiết kế theo kiến trúc Pháp, gồm năm phần hình tam giác có trổ lỗ như tổ ong, lợp mái tôn.

Sau khi xây dựng, nhờ hội tụ được đủ các yếu tố thuận lợi về giao thông và dân cư, chợ Đồng Xuân đã trở thành trung tâm giao thương buôn bán của Hà Nội. Đặc biệt từ khi người Pháp xây dựng xong Cầu Long Biên thì chợ Đồng Xuân trở thành tụ điểm buôn bán sầm uất không chỉ nổi tiếng nhất Hà Nội mà nổi tiếng cả Bắc kỳ.Chợ đã nhanh chóng thu hút được sự chú ý của giới thương nhân nước ngoài, nhất là từ Pháp, Tây Ban Nha, Ấn Độ... thường xuyên qua lại buôn bán. Cùng với việc duy trì các phố buôn bán và sản xuất hàng thủ công truyền thống như Hàng Chiếu, Hàng Giấy, Hàng Đậu... Đồng Xuân cũng là nơi đặt văn phòng thương mại của nhiều công ty. Do giàu nguồn hàng, cho nên chợ Đồng Xuân không những là đầu mối phân phối, buôn bán hàng hoá mà còn là trung tâm chỉ đạo các hoạt động kinh tế của thành phố Hà Nội.

Hàng hoá bán trong chợ rất phong phú, đa dạng, từ hàng nông sản, thực phẩm, rau quả, đến hàng vải vóc, máy móc... không chỉ trong chợ, hoạt động buôn bán còn diễn ra ở các phố xung quanh như phố Hàng Đồng, Hàng Chiếu, Bát Sứ, Thuốc Bắc chiếm một khoảng dài đến 2km. Xung quanh chợ là nơi tiêu thụ các sản phẩm thủ công của các phường ven đô như Bưởi, Trích Sài... Sản phẩm nông nghiệp của nông dân ngoại thành được tập trung mua bán chủ yếu ở phố Hàng Khoai, Hàng Gạo.

Năm 1946, khi kháng chiến toàn quốc bùng nổ, chợ Đồng Xuân nằm trong Liên khu Một và trở thành điểm chiến đấu ác liệt. Tại đây đã diễn ra các trận chiến giữa Vệ quốc quân chống lại lính Lê Dương của Pháp và rất nhiều Vệ quốc quân đã hy sinh trước khi rút khỏi Hà Nội. Từ sau ngày quân giải phóng tiếp quản Hà Nội, chợ Đồng Xuân là chợ lớn nhất của Thành phố.

Vào khoảng năm 1990, chợ được xây dựng lại, phá bỏ hai dãy hai bên, ba dãy giữa xây lên ba tầng. Hai tấm cửa hai bên cũng bị dỡ, nhưng vẫn còn giữ hai cột ngoài cùng. Đến năm 1994, chợ Đồng Xuân đã bị hỏa hoạn, lửa thiêu trụi gần như toàn bộ các gian hàng trong chợ. Năm 1995, chợ Đồng Xuân được xây dựng lại với tổng diện tích mặt bằng gần 14.000m² và khoảng 2000 gian hàng kinh doanh.

Từ năm 2003, để đa dạng hóa hoạt động buôn bán, phục vụ nhu cầu mua sắm của khách du lịch, chợ đêm Đồng Xuân đã ra đời. Chợ đêm Đồng Xuân kết nối với tuyến phố đi bộ Hàng Đào – Đồng Xuân tạo thành chuỗi chợ đêm kéo dài từ bờ Hồ đến chợ Đồng Xuân, thu hút đông đảo người Hà Nội và khách du lịch đến tham quan, mua sắm. Tại đây còn tổ chức các hoạt động văn hóa dân gian như hát xẩm, hát chèo, quan họ Bắc Ninh... và đã được Trung tâm Phát triển nghệ thuật âm nhạc Việt Nam đánh giá cao trong việc khôi phục văn hóa truyền thống.

Trải qua lịch sử hơn 100 năm, đến nay, chợ Đồng Xuân không chỉ là nơi buôn bán nhộn nhịp nhất Hà Thành, mà còn chứa đựng nhiều giá trị văn hóa, tinh thần phản ánh cuộc sống, sinh hoạt của người dân và cũng là điểm đến không thể thiếu của mỗi du khách khi dừng chân ở Hà Nội.

T.An