Kỳ cuối: Cần sự chung tay của toàn xã hội

	Kỳ 2: Đâu là nguyên nhân?
	Kỳ 1: Những con số “biết nói”

Để bảo vệ trẻ em hiệu quả, theo Viện trưởng Viện KSND tối cao Lê Minh Trí:Chúng ta phải đảm bảo đồng bộ cả trong phòng ngừa, cũng như khi phát hiện thì phải xử lý nghiêm, kịp thời tất cả các hành vi xâm hại trẻ em, trong đó có hành vi xâm hại tình dục. Trong Luật Trẻ em 2016, Bộ luật Hình sự (sửa đổi) năm 2015, Luật Tố tụng hình sự năm 2015, kể cả trong Luật Dân sự đều có những quy định rõ để bảo vệ quyền trẻ em.

Thời gian qua luật ban hành trở thành một cơ sở pháp lý rất quan trọng cho cuộc đấu tranh này, pháp luật hoàn thiện rồi nhưng đòi hỏi tính thực thi của pháp luật. Như các đại biểu Quốc hội chia sẻ, có 17 cơ quan có chức năng liên quan đến vấn đề này thì phải yêu cầu phối hợp hết sức quan trọng.

Có lẽ sắp tới các cơ quan phải cân nhắc và nếu có sự phân công của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, của Quốc hội để xác định rõ trách nhiệm trong việc chủ trì phối hợp, trong xử lý liên quan đến một khách thể cần bảo vệ.

Ảnh minh họa.

Hiện nay, Viện KSND tối cao đang chủ trì cùng với Bộ Công an và TAND tối cao xây dựng thông tư liên tịch trong việc hướng dẫn thực hiện một số quy định của Luật Tố tụng hình sự 2015, trong đó có vấn đề xử lý đối tượng tham gia tố tụng dưới 18 tuổi.

Thông tư liên tịch này đã xây dựng hoàn thành dự thảo 20 điều và hiện nay đang chờ ý kiến góp ý cuối cùng của Hội đồng Thẩm phán tối cao có thể đầu quý 3 này sẽ ban hành. Đây cũng là một trong những cơ sở pháp lý cho việc phối hợp cũng như hướng dẫn cho toàn bộ hệ thống, cơ quan điều tra, Viện kiểm sát và Tòa án trong việc thực thi nhiệm vụ của mình trong việc khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử loại tội phạm này.

Còn theo Chánh án TAND tối cao Nguyễn Hòa Bình:Trong các vụ án xâm hại trẻ em, các cơ quan tiến hành tố tụng cũng đã phối hợp chặt chẽ với nhau đưa được phần lớn (hơn 90%) vụ việc đưa ra xét xử đúng người, đúng tội. Tỷ lệ 6% còn lại có trả hồ sơ điều tra bổ sung hay là phải sửa, cần phải hạ xuống. Đây là đòi hỏi của Quốc hội cũng như của cử tri.Về phía toà án, chúng tôi cũng làm rất nhiều việc để thực hiện theo hướng như thế này.

Đối với nhiệm vụ hướng dẫn pháp luật, TAND tối cao đã ban hành rất nhiều hướng dẫn nghiệp vụ, xuất bản 3 tập giải đáp về mặt nghiệp vụ và đã xây dựng những bộ giáo trình riêng cho việc tập huấn xử lý các tội xâm hại tình dục trẻ em.

Trên thực tế cũng đã phối hợp với Viện Kiểm sát và Bộ Công an xây dựng các thông tư liên tịch hướng dẫn về việc giải quyết các loại tội phạm này, cả về mặt nội dung cũng như trình tự tố tụng. Giải pháp thứ hai là nâng cao năng lực cho cán bộ thực thi, chúng tôi cũng đã triển khai việc tập huấn cho tất cả các thẩm phán, hơn 6.000 thẩm phán trên 800 điểm cầu và thường xuyên mở các lớp tập huấn để nâng cao năng lực.

Việc ban hành các thông tư về hướng dẫn xây dựng các tòa thân thiện, tòa gia đình với yêu cầu thân thiện với trẻ vị thành niên khi các vụ án này xảy ra. Luật đã giao cho chúng tôi hướng dẫn Điều 423 về các trình tự, thủ tục tố tụng thân thiện đối với trẻ em khi xảy ra các vụ việc này và Hội đồng Thẩm phán cũng đã dự thảo xong và ban hành trong tháng tới.

Đối với giải pháp triển khai tổ chức, TAND tối cao vừa ban hành thông tư thay đổi tòa chuyên trách và yêu cầu tất cả các tòa án địa phương trong đó có các tòa án cấp huyện có đủ điều kiện hình thành một tòa chuyên trách về hôn nhân gia đình và vị thành niên.

Về phương hướng chỉ đạo hoạt động của lực lượng công an, trong thời gian tới, để góp phần ngăn chặn, hạn chế tội phạm xâm hại trẻ em, Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm cho rằng: Các cơ quan chức năng, ban ngành, đoàn thể cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật trong nhân dân về phòng, chống xâm hại tình dục trẻ em. Việc này là việc rất quan trọng trong nhóm giải pháp này.

Phối hợp chặt chẽ với Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Trung ương Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, các cơ quan bảo vệ pháp luật, các cơ quan chức năng thực hiện những biện pháp có hiệu quả trong phòng ngừa ngăn chặn xâm hại tình dục trẻ em, tổ chức các diễn đàn, hội thảo, tọa đàm, các câu lạc bộ, các nhà văn hóa để tăng cường giáo dục truyền thống, đạo đức trong những việc này và trên các phương tiện thông tin đại chúng để tuyên truyền, giáo dục. Đây là biện pháp rất quan trọng.

Các giải pháp đối với các cơ quan công an, các cơ quan điều tra, điều tra viên, chúng tôi sẽ tiếp tục chấn chỉnh công tác tiếp nhận, xử lý tin báo tố giác tội phạm, thiết lập các đường dây nóng, các điện thoại, email, hộp thư tố giác tội phạm tại nơi công cộng, nơi có nguy cơ cao xảy ra các vụ án, các vụ việc xâm hại tình dục trẻ em.

Tăng cường vận động quần chúng nhân dân kịp thời tố giác tội phạm, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan như Viện Kiểm sát, Tòa án để thống nhất đưa ra xét xử, điều tra xét xử các vụ xâm hại tình dục nhằm nâng cao tính răn đe và phòng ngừa tội phạm... “Bên cạnh đó, tập trung hướng dẫn đào tạo cho lực lượng trực tiếp đấu tranh phòng chống tội phạm xâm hại trẻ em.

Trong đó, tập trung hướng dẫn và tổ chức thực hiện nguyên tắc đảm bảo quyền trẻ em, yêu cầu các biện pháp bảo vệ trẻ em trong quá trình tố tụng, đào tạo, bồi dưỡng nội dung về quyền trẻ em, tâm lý và khoa học, giáo dục cho điều tra viên đối với các loại tội phạm này”, Bộ trưởng Tô Lâm cho biết.

Thu Trang