Kỳ 3: “Tín dụng đen” – Hoạt động của tội phạm có tổ chức

	Tội phạm hình sự gia tăng do “tín dụng đen”
	Khi tờ rơi “tín dụng đen” len lỏi vào từng ngõ phố

Ngày càng tinh vi

Tại phiên họp lần thứ 36 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội mới đây, Đại tướng Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công an, cho hay, trong 6 tháng đầu năm 2019, trên toàn quốc, công an khởi tố 436 vụ với 766 bị can liên quan đến “tín dụng đen”, bảo kê, đòi nợ thuê. Ngoài ra, công an đã phá 1.400 đường dây, tổ chức cho vay nặng lãi, có hoạt động liên quan tới “tín dụng đen”. Do trấn áp mạnh nên tội phạm liên quan tới “tín dụng đen” đã được kiềm chế, giảm tính phức tạp so với trước đây. Nhiều nơi loại tội phạm này đã tạm dừng hoạt động hoặc hoạt động cầm chừng.

Tuy nhiên, tình hình bảo kê, đòi nợ thuê vẫn còn rất phức tạp, có nơi, có lúc còn gây lo lắng trong nhân dân và các đoàn thể xã hội. Đáng lưu ý là loại hình cho vay tài chính “tín dụng đen” qua mạng internet. Đây là “tín dụng đen” biến tướng, sử dụng hoàn toàn qua không gian mạng. Loại này đang có chiều hướng gia tăng và rất khó kiểm soát.

Hiện nay, việc xử lý tội phạm “tín dụng đen” còn gặp nhiều khó khăn do các đối tượng có nhiều thủ đoạn lách luật, khó xác định hành vi vi phạm pháp luật dân sự hay hình sự. Điển hình như vụ phá đường dây cho vay lãi nặng, tạm giữ hình sự 11 đối tượng, thu giữ 11 tỷ đồng, 3 xe ôtô tại Hà Nội. Vụ triệt phá nhóm đối tượng hoạt động tín dụng đen núp dưới danh nghĩa Công ty Tài chính Nam Long, bắt giữ 18 đối tượng thuộc 32 chi nhánh ở nhiều địa phương tại Thanh Hóa...

Các đối tượng trong đường dây cho vay nặng lãi của Công ty Nam Long bị bắt giữ (Ảnh: TTXVN)

Hà Nội là một trong những địa phương có hoạt động “tín dụng đen” tương đối phức tạp. Theo đánh giá của Phòng Cánh sát hình sự - Công an Thành phố Hà Nội, “tín dụng đen” về bản chất là hoạt động vay mượn giữa các cá nhân với nhau, không thông qua các tổ chức tín dụng được Nhà nước cấp phép hoạt động. “Tín dụng đen” vẫn tồn tại là bởi, nó cung cấp tài chính nhanh chóng đến người có nhu cầu mà không cần nhiều thủ tục rườm rà, phức tạp so với các tổ chức tín dụng hợp pháp.

Cũng chính vì thủ tục vay mượn đơn giản, không bị ràng buộc về pháp luật, dễ dẫn đến các vụ phạm pháp hình sự như cưỡng đoạt, cướp tài sản, bắt giữ người trái pháp luật, cố ý gây thương tích, đổ chất bẩn đe dọa, khủng bố tinh thần... và đặc biệt đã xảy ra một số vụ án giết người có nguyên nhân xuất phát từ hoạt động “tín dụng đen”, ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh trật tự trên địa bàn.

Tháng 8/2016 đến nay, triển khai thực hiện Kế hoạch 231 231/KH-CAHN-PV11 (Điều tra cơ bản công tác quản lý về an ninh trật tự và phòng ngừa, đấu tranh xử lý các hành vi vi phạm pháp luật đối với các cơ sở, đối tượng kinh doanh dưới hình thức kinh doanh tài chính trên địa bàn Thành phố), các đơn vị trong toàn lực lượng Công an Thành phố đã phát hiện, điều tra khám phá, khởi tố 129 vụ án hình sự, khởi tố điều tra 298 bị can.

Trong đó có 20 ổ nhóm tội phạm có tổ chức, với 96 đối tượng bị bắt giữ, xử lý (6 vụ giết người, 33 vụ cướp tài sản, 14 vụ cưỡng đoạt tài sản, 10 vụ bắt giữ người trái pháp luật, 30 vụ cố ý gây thương tích, 3 vụ gây rối trật tự công công, 7 vụ hủy hoại tài sản, 4 vụ tổ chức đánh bạc, 3 vụ cho vay lãi nặng, 1 vụ bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản…).

Nhiều băng nhóm tội phạm chuyên cho vay nặng lãi, đòi nợ thuê trên địa bàn các quận, huyện Đông Anh, Quốc Oai, Cầu Giấy… do các đối tượng hình sự "nổi" như Hải “bay”, Duyên “lùn”, Tiến “trắng” cầm đầu đã bị xử lý nghiêm. Hoạt động “tín dụng đen” rất phức tạp và các đối tượng tham gia đều thực hiện hành vi rất manh động, liều lĩnh.

Vụ gây rối trật tự công cộng xảy ra đêm 25/7/2018 là minh chứng rõ nét với hàng chục đối tượng mang theo dao kiếm, đi qua nhiều tuyến phố lớn trên địa bàn các quận Cầu Giấy, Hoàng Mai để tìm nhóm đối tượng khác giải quyết mâu thuẫn trong vay nợ tiền bạc. Trong vụ án này, Phòng Cảnh sát hình sự đã tổ chức điều tra, khởi tố, bắt tạm giam gần 40 đối. Lời khai của các đối tượng cho thấy, đa phần đều tham gia hoặc có liên quan đến hoạt động “tín dụng đen”.

Quyết liệt đấu tranh với “tín dụng đen”

Xác định hoạt động “tín dụng đen” là nguồn gốc nảy sinh các vấn đề phức tạp về tội phạm hình sự, ma tuý và tệ nạn xã hội, thời gian qua Giám đốc Công an Thành phố Hà Nội đã chỉ đạo lực lượng Cảnh sát hình sự phối hợp với Công an các quận, huyện, thị xã và các đơn vị nghiệp vụ khác thực hiện nghiêm túc Kế hoạch số 231, nhằm nâng cao hiệu quả công tác của Công an các cấp trong quản lý Nhà nước về an ninh trật tự đối với các cơ sở kinh doanh tài chính, dịch vụ cầm đồ, tạo thế chủ động phòng ngừa, đấu tranh chống các loại tội phạm, tệ nạn xã hội lợi dụng hình thức kinh doanh dịch vụ này để hoạt động vi phạm pháp luật.

Từ thực tiễn và kinh nghiệm đấu tranh phòng, chống tội phạm liên quan đến “tín dụng đen”, theo lãnh đạo Công an Thành phố Hà Nội: Lãnh đạo, chỉ huy Công an các cấp phải thật sự quan tâm, tâm huyết, đối với công tác đấu tranh phòng chống tội phạm nói chung và vi phạm pháp luật liên quan đến “tín dụng đen” nói riêng; từ khâu rà dựng, phát hiện, đưa ra các biện pháp, đối sách thu thập tài liệu, tổ chức đấu tranh triệt phá đều phải có sự chỉ đạo sát sao của người lãnh đạo. Bên cạnh đó, cần xử lý nghiêm, tuyệt đối không dung túng đối với số cán bộ chiến sỹ có hành vi tham gia, bảo kê, móc ngoặc với các đối tượng, ổ nhóm kinh doanh tài chính, làm ngơ cho tội phạm hoạt động.

Tranh minh họa

Thường xuyên, liên tục tổ chức tuyên truyền, phổ biến các phương thức, thủ đoạn hoạt động mới của tội phạm “tín dụng đen”, những hậu quả khôn lường của hoạt động tội phạm này bằng nhiều hình thức, nội dung phong phú, đa dạng, phù hợp với từng loại đối tượng; phát huy tối đa ưu thế của các phương tiện thông tin đại chúng, thông tin nội bộ và vai trò của các đoàn thể quần chúng, tổ chức xã hội trong tuyên truyền giáo dục, vận động người dân tham gia, phát hiện tố giác đối với các hoạt động phạm tội.

Cùng với đó, triển khai đồng bộ các biện pháp phòng ngừa xã hội và phòng ngừa nghiệp vụ với phương châm: “Phòng ngừa phải đi đôi với đấu tranh trấn áp; Công tác nghiệp vụ cơ bản được coi trọng và là cơ sở để thực hiện biện pháp phòng ngừa, điều tra khám phá các vụ án liên quan đến “tín dụng đen”. Chủ động trong công tác nắm tình hình địa bàn, kịp thời phát hiện những băng nhóm tội phạm hoạt động “tín dụng đen” mới nhen nhóm, manh nha hình thành để có đối sách, áp dụng các biện pháp nghiệp vụ sát hợp để phòng ngừa, triệt phá hoặc làm tan rã băng nhóm.

Tập trung các biện pháp nghiệp vụ để đấu tranh, triệt phá nhanh các vụ việc liên quan đến các băng nhóm, đối tượng hoạt động kinh doanh “tín dụng đen”, kiên quyết không để hoạt động công khai, lộng hành. Đồng thời đẩy mạnh mối quan hệ phối hợp, trao đổi thông tin về công tác phòng, chống tội phạm nói chung và phòng, chống tội phạm liên quan đến “tín dụng đen” nói riêng giữa các Cục nghiệp vụ của Bộ Công an và Công an các tỉnh, thành phố... Tuyệt đối không để các ổ nhóm tội phạm “tín dụng đen” hoạt động trên nhiều địa bàn mà không được quản lý và tổ chức đấu tranh triệt xóa.

H.Duy

(Còn nữa)