Khoảng tối trong vụ nhập 160 toa tàu cũ của Trung Quốc!

Khoảng tối cần được làm rõ!

Sự việc sẽ không có gì phải nói thêm nếu không có lời giải thích của ông Trần Ngọc Thành - Chủ tịch Hội đồng thành viên (HĐTV) Tổng công ty Đường sắt Việt Nam: "Tôi chưa bao giờ có chủ trương cho phép hay đồng ý cho mua nhập khẩu toa xe đã qua sử dụng. Khi tôi còn ngồi ở vị trí Chủ tịch HĐTV của Tổng công ty, sẽ không thể có chuyện một cái bánh xe cũ được nhập về để lăn trên đường sắt quốc gia, chứ đừng nói là cho nhập cả toa xe”.

Toa xe Trung Quốc ( Ảnh Minh họa)

Và người bị cách chức - ông Nguyễn Viết Hiệp, Tổng giám đốc Công ty CP Vận tải đường sắt Hà Nội giải trình: Các toa tàu này vẫn chở hàng trên tuyến đường sắt liên vận giữa Lào Cai của Việt Nam và Côn Minh của Trung Quốc. Do Trung Quốc đang chuyển dần sang khổ đường sắt 1,435 m nên họ muốn bán rẻ. Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam đã có văn bản giao nhiệm vụ cho công ty con trực tiếp thương thảo ký hợp đồng với phía Trung Quốc.

Cụ thể, để đóng một toa xe hàng mới trong nước chi phí mất 1 tỷ, trong khi họ chào bán 200 triệu đồng/toa. Nhưng vướng quy định, nếu toa xe quá 15 tuổi không được nhập khẩu nên Công ty đã phải làm văn bản hỏi cơ quan chức năng để được hướng dẫn cụ thể.

Do không nắm chắc về quy trình nên đơn vị đã gửi công văn lên thẳng Bộ GTVT và Bộ Khoa học công nghệ để xin được hướng dẫn chứ không phải đề xuất cho mua tàu. Sai lầm của chúng tôi là trong công văn gửi đi, diễn đạt không rõ ràng khiến người đọc hiểu rằng chúng tôi gửi văn bản để xin thực hiện dự án mua lô toa tàu đó luôn.

Liệu có sự vội vàng hay bỏ sót?

Thực hiện chỉ đạo của Bộ trưởng Đinh La Thăng, chiều ngày 4/2/2016, Hội đồng thành viên Tổng công ty đã quyết định họp, cách chức, điều chuyển ông Nguyễn Viết Hiệp - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Vận tải Đường sắt Hà Nội về làm phó ban thuộc tổng công ty do hạn chế năng lực về quản lý, quy trình đầu tư.

Toa xe hàng của Việt Nam

Sự việc đã không dừng ở đó, và sôi động hơn khi báo chí đưa tin, tại văn bản 399/TTr-KHKD ngày 15/10/2014 gửi ông Trần Ngọc Thành - Chủ tịch HĐTV và ông Vũ Tá Tùng - Tổng Giám đốc Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam đã có bút phê về chủ trương mua toa xe cũ. Đây chính là văn bản của Ban Kế hoạch Kinh doanh, Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam báo cáo việc thực hiện chỉ đạo của Tổng Giám đốc tại bút phê văn bản 229/ĐS-QTCN ngày 29/8/2014 về việc mua toa xe đã sử dụng của Cục Đường sắt Côn Minh - Trung Quốc.

Trong văn bản này, Ban Kế hoạch kinh doanh đề nghị Tổng Công ty thành lập đoàn khảo sát thực tế để đánh giá sự phù hợp tiêu chuẩn kỹ thuật, số lượng toa xe đủ tiêu chuẩn kỹ thuật có thể mua và mức giá sơ bộ để tập hợp báo cáo về việc đầu tư cụ thể.

Ban cũng đã đề xuất 2 phương án. Phương án 1: Tổng Công ty là chủ đầu tư, khi đó các Ban của Tổng Công ty sẽ tham mưu triển khai lập dự án và thực hiện đầu tư. Phương án 2: Do từ năm 2015 các công ty vận tải trở thành đơn vị hạch toán độc lạp nên giao Công ty khách Hà Nội làm chủ đầu tư.

Nguồn vốn thực hiện được đề xuất là vốn khấu hao tài sản cố định khối vận tải và vốn vay ngân hàng. Đồng thời kêu gọi hợp tác đầu tư. Ban Kế hoạch kinh doanh cho biết có Công ty Ratraco đăng ký mua 100 toa xe (50 toa xe thành thấp N31 và 50 xe xitéc G30). Bút phê chỉ đạo đã được ghi bên lề trái của văn bản kể trên. Nội dung: "Kính chuyển Tổng Giám đốc. Tôi nhất trí thực hiện nhanh chủ trương đầu tư toa xe hàng đã qua sử dụng của Trung Quốc. Đề nghị tổ chức triển khai. 16.10.2014".

Đến đây thì bạn đọc đã rõ, Tổng công ty ĐSVN đã báo cáo không trung thực với Bộ trưởng Đinh La Thăng. Có ý kiến cho rằng Bộ trưởng quá vội vàng, có ý kiến cho rằng phải xử lý tiếp những người báo cáo không trung thực trong vụ việc này.

Bộ GTVT lập đoàn thanh tra, xác minh lại sự việc

Liên quan đến việc Công ty TNHH MTV Đường sắt Hà Nội đề xuất chủ trương nhập khẩu 160 toa xe hàng của Trung Quốc đã qua sử dụng, trao đổi với PV, Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Hồng Trường cho biết cơ quan này đang chỉ đạo các lực lượng tiến hành kiểm tra, xác minh sự việc.

Thứ trưởng GTVT khẳng định trong quá trình kiểm tra vụ mua tàu cũ của TQ nếu không xác định nghi vấn thì sẽ xem xét xử lý lại việc cách chức. “Bộ GTVT đã cho thành lập đoàn thanh tra đi kiểm tra, xác minh làm rõ vấn đề. Hiện nay đoàn đang làm chưa có báo về nên không thể trả lời đầy đủ được. Khi nào có kết luận chính thức, chúng tôi sẽ ra văn bản cũng như thông cáo báo chí cụ thể.”, ông Trường khẳng định.

Thứ trưởng Bộ GTVT cho biết thêm, trước những nghi ngờ của dư luận về việc Tổng công ty Đường sắt Việt Nam có cho phép đầu tư cũng như chấp thuận chủ trương đầu tư dự án nhập khẩu toa xe hàng của Trung Quốc đã qua sử dụng hay không, cá nhân ông Trường đã có trao đổi với ông Trần Ngọc Thành, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Tổng Công ty đường sắt Việt Nam.

“Anh Thành có nói lại là chủ trương là thành lập đoàn do phòng kế hoạch của Tổng Công ty đường sắt Việt Nam cùng phối hợp với Công ty vận tải đường sắt Hà Nội để đi khảo sát chứ không phải là cho mua đoàn tàu Trung Quốc đã qua sử dụng. Khi những toa xe đó giá trị còn tốt thì phải xin ý kiến Chính phủ rồi sau đó mới cho phép có được nhập hay không.”, Thứ trưởng Trường khẳng định.

Thứ trưởng Nguyễn Hồng Trường nhấn mạnh, việc khảo sát, đánh giá chất lượng các toa xe cũ của Trung Quốc theo quy định là hoàn toàn bình thường và đúng luật.“Quy định của mình là hàng hóa qua sử dụng khi nhập về phải xin ý kiến của Chính phủ. Tất cả mọi việc mới chỉ dừng lại ở mức chủ trương chứ chưa có cái gì triển khai về mặt hợp đồng cả”, ông Trường cho biết thêm.

Về trường hợp ông Nguyễn Việt Hiệp - Tổng giám đốc Vận tải đường sắt Hà Nội bị cách chức, điều chuyển làm phó ban thuộc tổng công ty đường sắt Việt Nam, Thứ trưởng Nguyễn Hồng Trường cho rằng việc này là hoàn toàn bình thường và nếu trong quá trình kiểm tra không phát hiện sai phạm thì sẽ xem xét xử lý lại.

“Trước mắt để đảm bảo tính nguyên tắc trong quản lý nhà nước thì người đứng đầu bất cứ một tổ chức nào khi thực hiện một việc gì đó ảnh hưởng đến lợi ích của quốc gia, của người dân thì mình phải có động thái xử lý. Còn sau đó sẽ tiến hành kiểm tra lại. Nếu anh Hiệp thật sự trong sáng thì không có vấn đề gì cả, Bộ sẽ có xử lý lại”, Thứ trưởng Trường nhấn mạnh.

Báo Lao động Thủ đô sẽ tiếp tục cập nhập thông tin về vụ việc này.