Bảo vệ sức khỏe từ việc chống thuốc lá nhập lậu

Thuốc lá lậu không thực hiện các quy định về  ghi nhãn, in cảnh báo sức khỏe bằng hình ảnh, dán tem thuốc lá, không thực hiện các quy định về ATVSTP và lộ trình giảm tar và nicotin, không chịu sự kiểm soát về chất lượng và các quy định pháp luật khác đối với thuốc lá của Việt Nam đã gây tác hại nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng...

Ảnh hưởng tới sức khỏe người tiêu dùng

Trước thực tế này, Viện Kinh tế kỹ thuật thuốc lá -Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam đã tiến hành nghiên cứu, phân tích, đánh giá chất lượng và sự an toàn của sản phẩm thuốc lá nhập lậu JET và HERO đối với sức khỏe người tiêu dùng. Nhóm nghiên cứu đã lấy mẫu thông qua Chi cục Quản lý thị trường Tây Ninh với số lượng 100 bao mỗi loại; các mẫu còn nguyên bao, nguyên tút và được bọc trong túi PE nguyên niêm phong.

JET và HERO nhập lậu không tuân thủ bất kỳ quy định nào của pháp luật Việt Nam: Không in cảnh báo sức khỏe bằng hình ảnh, không ghi rõ nơi sản xuất, ngày tháng, năm sản xuất và thời hạn sử dụng, không dán tem thuốc lá, không thực hiện quy định về công bố chất lượng, quy định về an toàn vệ sinh thực phẩm và lộ trình giảm tar và nicotin do đó không kiểm soát được chất lượng khi tiêu thụ trên thị trường.

Thuốc lá nhập lậu JET và HERO đang tiêu thụ trên thị trường Việt Nam đã chủ động đưa nhóm chất coumarin không có trong danh mục được phép sử dụng của Bộ Y tế vào trong sản phẩm, gây nguy hiểm nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng. Hiện, các sản phẩm thuốc lá hợp pháp tại Việt Nam đều không sử dụng chất này.

Kết quả phân tích bằng phương pháp sắc ký khí khối phổ (GC-MS) tại Viện Khoa học hình sự - Bộ Công an cho thấy trong sợi và khói thuốc HERO và JET nhập lậu đều xuất hiện cấu trúc phân tử  các chất độc hại ảnh hưởng tới sức khỏe người tiêu dùng, đặc biệt là trong sợi có chất 7-hydroxy-6-methoxy-2H-1-benzopyran-2-one thuộc nhóm coumarin.

Cơ quan chức năng thu giữ số lượng lớn thuốc lá lậu.

Coumarin không có trong sợi thuốc lá nguyên liệu, bản chất coumarin có trong sản phẩm thuốc lá điếu là do con người chủ động đưa vào thông qua việc gia liệu cho thuốc lá.

Trước đây một số công ty sản xuất thuốc lá điếu trong nước có sử dụng coumarin làm hương liệu cho thuốc lá điếu do hợp chất này tạo nên cảm giác hương thơm thích thú, quyến rũ, vị đậm, dễ gây nghiện cho người tiêu dùng, tuy nhiên đã có các nghiên cứu về tác hại của coumarin làm phụ gia trong thực phẩm (tác dụng độc hại trên hệ thần kinh, tim, mạch máu, và gan động vật, cũng như gây khối u ung thư và rất độc hại trong cơ thể người).

Do sự độc hại của coumarin như vậy,  để đảm bảo sự an toàn cho người tiêu dùng, tất cả các công ty thuốc lá thuộc Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam cũng như trong Hiệp hội thuốc lá đã tuyệt đối không sử dụng coumarin trong các sản phẩm thuốc lá điếu dưới bất kỳ coumarin ở dạng nào (coumarin tự nhiên hoặc coumarin tổng hợp)
Hiện nay, ở Việt Nam nhóm chất Coumarin không có trong danh mục được phép sử dụng trong thực phẩm (Thông tư số 27/2012/TT-BYT ngày 30/11/2012  của Bộ Y tế Hướng dẫn việc quản lý phụ gia thực phẩm). Đặc biệt tại Thái Lan (Food and Agricultural Import Regulations and Standards - Narrative. Approved By: Gary W. Meyer, Agricultural Counselor) và Bộ Canh Nông và Thực Phẩm của Canada (Agriculture et AgroAlimentaire Canada) đã nghiêm cấm sử dụng coumarin  trong thực phẩm.

Ngoài ra, trong khói của 02 mẫu JET và HERO đều có chứa các chất độc hại gây ung thư phổi, thực quản, tụy,  miệng, bàng quang… Hàm lượng các chất độc hại trong mẫu nhập lậu JET và HERO đều cao hơn mức thông thường, vượt ngưỡng cho phép của Bộ Y tế.

Hàm lượng Cadimi cao gấp hai lần

Lượng Cadimi trung bình của 54 nhãn hiệu thuốc lá điếu là 1,48 mg/kg (thuốc lá Ấn Độ:1,24 mg/kg, thuốc lá Đức 0,5-1,5 mg/kg - theo Yue L., 1992 Cadmium in tobacco). Hàm lượng cadimi trong 02 mẫu thuốc lá nhập lậu HERO và JET cao gấp gần 2 lần so với sản phẩm thông thường, rất nguy hiểm đến sức khỏe cho người sử dụng (mẫu HERO là 2,69mg/kg; mẫu JET là 2,11mg/kg).

Bình thường lượng cadimi đối với người cho phép từ 20 - 40microgram/ngày , nếu người hút 1 ngày 1 bao thuốc HERO hoặc JET là tương đương tiếp xúc với khoảng 50 microgram/ngày, với lượng cadimi như vậy, người tiêu dùng sẽ bị nhiễm độc, hệ hô hấp bị kích thích mạnh, tăng men gan, đau xương,  thiếu máu, tăng huyết áp... Hàm lượng nicotin, tar trong khói của một điếu thuốc lá JET và HERO nhập lậu cao vượt ngưỡng cho phép của Bộ Y tế Việt Nam. Hàm lượng CO cũng nằm ở ngưỡng khá cao so với các sản phẩm thuốc lá điếu trên thế giới.

Tiêu hủy thuốc lá nhập lậu.

JET có hàm lượng nicotin trong khói là 2,09 mg/điếu, vượt ngưỡng cho phép 49,2%; hàm lượng tar 19,6 mg/điếu, vượt ngưỡng cho phép 12,2%. HERO có hàm lượng nicotin trong khói là 2,04 mg/điếu, vượt ngưỡng cho phép 45,7%; hàm lượng tar 18,9 mg/điếu, vượt ngưỡng 11,8%. (Theo khoản 1, Điều 4 Chương 2 của Quy định về vệ sinh an toàn đối với sản phẩm thuốc lá ban hành kèm theo Quyết định số 02/2007/QĐ-BYT ngày 15/01/2007 của Bộ Y tế, lộ trình giảm Tar và Nicotin trong khói của một điếu thuốc lá từ ngày 17/3/2014 trở đi, hàm lượng tar tối đa là 16 mg/điếu, hàm lượng nicotin tối đa là 1,4 mg/điếu),

JET và HERO đều có hàm lượng CO trong khói nằm ở ngưỡng khá cao so các sản thuốc lá điếu trên thế giới: JET 16,6 mg/điếu, HERO 15,3 mg/điếu (trên thế giới hàm lượng CO nằm trong khoảng 5,9-17,4mg/điếu ).

JET và HERO nhập lậu có độ ẩm 14,3% và 14,6%, cao hơn so với độ ẩm các sản phẩm thuốc lá điếu sản xuất trong nước (13,0+_0,5%), vì vậy rất dễ phát sinh nấm men, nấm mốc, giảm chất lượng trong quá trình bảo quản, đặc biệt gây nguy hiểm cho người tiêu dùng.

 Ngọc Duyên