Tự sự nghề xiếc

(LĐTĐ) Lộng lẫy, tỏa sáng trên sân khấu cùng những tràng vỗ tay cổ vũ của khán giả tưởng chừng vui sướng, hạnh phúc là vậy, thế nhưng ít ai biết rằng diễn viên xiếc đã phải đánh đổi cả thanh xuân để được sống với đam mê.
Xiếc Việt nỗ lực chuyển mình Hiểm nguy nghề xiếc

Từ đam mê đến nghệ sĩ xiếc chuyên nghiệp

Trong căn phòng tập của trường Trung cấp Nghệ thuật Xiếc và Tạp kỹ Việt Nam (Khu Văn hóa Nghệ thuật Mai Dịch, phường Mai Dịch, quận Cầu Giấy, Hà Nội) ngày nào cũng vậy, các học viên xiếc đều tập trung cao độ, mải mê luyện chuyên môn. Khi tận mắt chứng kiến hình ảnh những em nhỏ 11-13 tuổi chập chững luyện những động tác cơ bản mới thực sự cảm nhận được nỗi đau đớn, cực khổ của nghề diễn xiếc.

Nhưng dường như tất cả đều quên đi thời gian, sự mệt mỏi, những giọt mồ hôi đang đổ dồn trên mặt, thậm chí là cả những chấn thương có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Đủ thấy được niềm đam mê với nghề trong các em là vô cùng lớn.

Tự sự nghề xiếc
Mỗi ngày, một nghệ sĩ xiếc thường phải dành trung bình 4 tiếng để luyện tập. Ảnh: Tuấn Anh

Năm 2016, cô bé Dương Minh Thư (15 tuổi) bắt đầu nhập học tại trường Trung cấp Nghệ thuật Xiếc và Tạp kỹ Việt Nam cũng giống như hầu hết diễn viên xiếc được đào tạo chính quy từ khi còn rất nhỏ. Nhớ lại cơ duyên với xiếc, Thư tâm sự: “Đam mê của em bắt đầu từ một buổi biểu diễn xiếc mà em được xem, em bị mê hoặc bởi ánh đèn sân khấu, bởi những động tác đu dây nhào lộn trên không của các cô chú diễn viên, từ đó đã khơi dậy cho em niềm đam mê, tình yêu mãnh liệt đối với xiếc và rồi em đã quyết định đăng ký vào ngôi trường này”.

Hay như Phùng Tuyết Phương (17 tuổi, Ba Vì, Hà Nội), cô gái được coi là “hạt giống” của Liên đoàn Xiếc Việt Nam với giải Vàng tại Liên hoan Xiếc toàn quốc 2021, Phương chia sẻ: “Lúc thấy các thầy cô của trường Trung cấp Nghệ thuật Xiếc và Tạp kỹ Việt Nam về tuyển sinh ở quê em, em liền xin bố mẹ cho đăng ký luôn. Mặc dù mẹ em sợ con gái học xiếc tập tành vất vả sẽ khổ, nhưng bố thì ủng hộ nhiệt tình. Từ đó đến nay, bố mẹ lúc nào cũng động viên, tiếp thêm động lực để em cố gắng hơn mỗi ngày”.

Trong khi bạn bè cùng trang lứa được sống trong vòng tay, sự bao bọc, chở che của cha mẹ thì các em đã phải tự lập, phải sống xa gia đình với bao nhiêu khó khăn, vất vả, cũng chỉ với ước mơ duy nhất là sớm trở thành một nghệ sĩ xiếc chuyên nghiệp. Năng khiếu, sự đam mê nghề xiếc là một ưu điểm lớn nhưng khi chọn lựa để dấn thân, theo đuổi đam mê đến tận cùng thì đây lại là một thử thách không hề nhỏ. Mỗi ngày vừa phải tập luyện chăm chỉ, cực khổ vừa phải hoàn thành việc học văn hóa là áp lực mà không phải ai cũng vượt qua.

“Nhiều khi bản thân em cũng cảm thấy rất nản, việc học văn hóa của trường đã được giảm tối đa nhưng vì vừa phải tập xong lại học nên chúng em cũng rất mệt và áp lực. Tuy vậy, chúng em vẫn luôn cố gắng để cân bằng được cả việc học và luyện tập. Em nghĩ văn hóa cũng rất quan trọng vì phải có văn hóa, đạo đức tốt thì mới có thể trở thành những nghệ sĩ thực thụ”, Minh Thư chia sẻ.

Sàn tập đổ mồ hôi, sàn diễn bớt đổ máu...

Đằng sau những tiết mục hoành tráng là sự khổ luyện, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng của người diễn viên. Những vết sẹo do chấn thương, những vết chai sạn chằng chịt của quá trình luyện tập cứ thế hằn lên thân thể các em. Ngoài ra, có những tiết mục, những động tác phải tập đi tập lại hàng chục, hàng trăm lần chỉ để đổi lấy 5 phút “rực rỡ” trên sân khấu.

Minh Thư tâm sự: “Những tiết mục dễ chỉ cần 2 năm là có thể tập hoàn thiện, nhưng những tiết mục khó thì phải mất khoảng 3-4 năm mới có thể biểu diễn được. Nhiều lúc cảm thấy rất mệt mỏi, rất nản, muốn từ bỏ khi cứ mãi tập đi tập lại như vậy, nhưng rồi mọi người động viên nhau cùng cố gắng nên chúng em dần quen được và coi đó là động lực để tiếp tục theo đuổi con đường mà mình đã chọn”.

Tự sự nghề xiếc
Phùng Tuyết Phương (ngoài cùng bên trái) và bạn cùng lớp K37 chuyên ngành "Đu dây trên cao" trong giờ tập. Động tác đu dây như thế này được Phương cùng các bạn tập luyện 3 năm mới có thể trình diễn. (Ảnh: Tuấn Anh)

Trong các nghề có yếu tố biểu diễn, xiếc là nghề nguy hiểm và tiềm ẩn nhiều nguy cơ tai nạn nhất. Nhào lộn, quay người trên không trung, đi thăng bằng trên dây… là những tiết mục không thể thiếu của nghệ thuật xiếc, nhưng việc thắt dây an toàn hoặc sử dụng lưới bảo hiểm thì không phải tiết mục nào cũng được thực hiện.

Chính vì thế, các tai nạn nghề nghiệp trong khi biểu diễn xiếc là điều hiển nhiên và các diễn viên coi đó là chuyện như “cơm bữa”. Những chấn thương như trật khớp, bong gân, gãy tay, gãy chân vẫn chưa thấm là bao so với những tai nạn có thể khiến một diễn viên vĩnh viễn chấm dứt sự nghiệp biểu diễn. Các động tác trình diễn càng hấp dẫn người xem bao nhiêu bởi sự mạo hiểm thì lại có nguy cơ tai nạn rình rập diễn viên xiếc bấy nhiêu. Dù là khi tập luyện hay biểu diễn, chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể dẫn đến chấn thương, nguy hiểm đến tính mạng.

“Theo học được 2 năm thì em bị gãy tay trong lúc tập luyện, bác sĩ thông báo phải mất 6 tháng mới có thể bình phục. Nhưng nghỉ 6 tháng đối với các diễn viên xiếc là coi như bỏ nghề, vậy nên sau đó 1 tháng em đã cương quyết tháo đinh ở tay để có thể tiếp tục tập luyện.

Hàng ngày em cố gắng tập co ra duỗi vào nhẹ nhàng, sau một thời gian kiên trì thì tay em đã có thể cử động như người bình thường. Tuy nhiên đến khi em tập xiếc lại rất khó khăn vì tay lúc này khá yếu, em bị chậm hơn so với các bạn, nhưng không bỏ cuộc, sau quãng thời gian cố gắng, nỗ lực em đã theo kịp với mọi người và có được ngày hôm nay”, Tuyết Phương trải lòng.

Khổ luyện là vậy nhưng tuổi nghề của diễn viên xiếc lại khá ngắn ngủi, thông thường ở nữ không quá 35 tuổi và nam giới khoảng 40 tuổi. Minh Thư cho biết: “Nghề của em đòi hỏi tuổi thanh xuân của xương, tuổi trẻ của da và cơ bắp. Vậy nên, em chỉ có thể diễn tới khoảng 30 tuổi, rồi sau đó sẽ phải giải nghệ”.

Sau khi giải nghệ, mỗi diễn viên lại chọn cho mình một hướng đi riêng, có người chọn ở lại làm giảng viên, tiếp tục đào tạo, truyền lửa cho những thế hệ kế cận. Nhưng cũng có những người vì cơm áo gạo tiền mà buộc phải từ bỏ đam mê từ sớm để chuyển sang một ngành nghề khác.

"Rất ít diễn viên xiếc sống được bằng nghề. Luyện tập thì không được ngừng nghỉ, nhưng suất diễn lại rất ít. Cả năm chỉ trông chờ vào Tết Thiếu nhi 1/6 hay dịp Trung thu mới nhiều suất diễn, chưa kể khán giả đến với xiếc ngày càng thưa thớt. Nhiều khi nhìn vào hàng ghế trống khán giả mà chúng em thấy chạnh lòng. Dù thế nào đi nữa thì đối với em, được sống với nghề đã là hạnh phúc lắm rồi”, Minh Thư nói./.

Tuấn Anh - Hồng Hạnh

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Độc đáo “làng bách nghệ” Chàng Sơn

Độc đáo “làng bách nghệ” Chàng Sơn

(LĐTĐ) Chàng Sơn vốn là một làng nghề truyền thống nổi tiếng thuộc tỉnh Hà Tây cũ, nay thuộc huyện Thạch Thất, Hà Nội. Dân Chàng Sơn cũng nổi tiếng là ...
Khi mỗi đoàn viên là một tuyên truyền viên

Khi mỗi đoàn viên là một tuyên truyền viên

(LĐTĐ) Xác định công tác tuyên truyền có vai trò quan trọng trong việc lan tỏa hình ảnh, hoạt động của tổ chức Công đoàn và phổ biến kiến thức cho ...
Phim “Tro tàn rực rỡ”: Thắp sáng hy vọng điện ảnh Việt

Phim “Tro tàn rực rỡ”: Thắp sáng hy vọng điện ảnh Việt

(LĐTĐ) Ra mắt vào đầu tháng 12 vừa qua, “Tro tàn rực rỡ” được giới chuyên môn đánh giá là một trong những phim Việt Nam ấn tượng nhất năm 2022. ...
Làm rõ nguyên nhân không hoàn thành kế hoạch đấu giá quyền sử dụng đất

Làm rõ nguyên nhân không hoàn thành kế hoạch đấu giá quyền sử dụng đất

(LĐTĐ) Sáng 8/12/2022, Hội đồng nhân dân (HĐND) thành phố Hà Nội tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 10. Trong phiên làm việc buổi sáng, các đại biểu đã nghe ...
“Chạy nước rút” hoàn thành cấp căn cước công dân gắn chíp

“Chạy nước rút” hoàn thành cấp căn cước công dân gắn chíp

(LĐTĐ) Theo quy định của Luật Cư trú năm 2020, sau ngày 31/12/2022, sổ hộ khẩu và sổ tạm trú bằng giấy sẽ hết giá trị sử dụng. Để đảm bảo ...
Chuyển đổi số - Động lực cho thương mại điện tử

Chuyển đổi số - Động lực cho thương mại điện tử

(LĐTĐ) Thương mại điện tử là xu thế tất yếu trong thời kỳ toàn cầu hóa với sự lên ngôi của công nghệ, để “đỡ chặng đường dài”, chuyển đổi số ...
Mê Linh nỗ lực hướng đến nông thôn mới kiểu mẫu

Mê Linh nỗ lực hướng đến nông thôn mới kiểu mẫu

(LĐTĐ) Với sự chỉ đạo, lãnh đạo sát sao của Đảng bộ huyện, sự điều hành năng động của chính quyền và sự vào cuộc của toàn hệ thống chính trị, ...

Tin khác

Những người đàn ông ăn bánh mì và đọc sách ở sân bay…

Những người đàn ông ăn bánh mì và đọc sách ở sân bay…

(LĐTĐ) Lần gần nhất đi ra sân bay cho một chuyến công tác ngắn ngày, ở hàng ghế đối diện trong phòng chờ chung của mọi hành khách, tôi bất chợt nhìn thấy một người đàn ông trung niên một tay cầm ổ bánh mì ăn, tay còn lại cầm một cuốn sách.
Ngày 9/12 sẽ diễn ra Hội thảo khoa học Chiến thắng ''Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không 1972''

Ngày 9/12 sẽ diễn ra Hội thảo khoa học Chiến thắng ''Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không 1972''

(LĐTĐ) Ngày 5/12, Bộ Quốc phòng, Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Công an, Thành ủy Hà Nội phối hợp tổ chức họp báo giới thiệu Hội thảo khoa học cấp quốc gia Chiến thắng “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không 1972” - Sức mạnh Việt Nam và tầm vóc thời đại.
Hội nghị bưu chính các nước Đông Nam Á sẽ diễn ra tại Bình Định từ 7/12

Hội nghị bưu chính các nước Đông Nam Á sẽ diễn ra tại Bình Định từ 7/12

(LĐTĐ) Hội nghị bưu chính các nước Đông Nam Á (ASEANPOST) sẽ chính thức diễn ra tại Bình Định từ ngày 7 - 9/12. Đây là lần thứ 3, Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam đăng cai tổ chức hội nghị.
Phát hành bộ tem Tết Quý Mão 2023

Phát hành bộ tem Tết Quý Mão 2023

(LĐTĐ) Bộ tem Tết Quý Mão do Bộ Thông tin và Truyền thông phát hành là lời chúc về một năm mới trăm điều an khang, vạn điều may mắn, mã đáo thành công, lộc đến nhà nhà.
Nỗ lực đưa văn hoá dân gian đến gần hơn với công chúng

Nỗ lực đưa văn hoá dân gian đến gần hơn với công chúng

(LĐTĐ) Đối với người dân Việt, tò he là món đồ chơi dân gian độc đáo, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc dành cho cho trẻ nhỏ mỗi dịp lễ, Tết. Tò he có gốc tích xuất phát từ làng Xuân La, xã Phượng Dực, huyện Phú Xuyên (Hà Nội).
Khai mạc Lễ hội Áo dài du lịch Hà Nội năm 2022

Khai mạc Lễ hội Áo dài du lịch Hà Nội năm 2022

(LĐTĐ) Tối 2/12, tại không gian phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm, Sở Du lịch Hà Nội phối hợp với một số đơn vị tổ chức khai mạc Lễ hội Áo dài du lịch Hà Nội năm 2022.
Chúng ta sống, là vì…?

Chúng ta sống, là vì…?

(LĐTĐ) Sẽ có lần nào đó sau một cơn say, sau một giấc ngủ dài hoặc chập chờn nhiều mộng mị, sau một cuộc tình nhiều cảm xúc nhưng quá ít lý trí, sau một mất mát như đứt từng đường gân thớ thịt… bỗng có một câu hỏi xuất hiện trong tâm trí: “Mình đang sống là vì điều gì?”.
Những mùa đông của thương nhớ…

Những mùa đông của thương nhớ…

(LĐTĐ) Có đôi khi, trong cuộc đời, thứ bạn sợ cũng đồng thời là thứ bạn nhớ nhung nhiều nhất. Cái lạnh của mùa đông Hà Nội là một điều giống như thế…
Mùa đông đã về!

Mùa đông đã về!

(LĐTĐ) Hôm nay, Hà Nội lạnh với 16 độ, không mưa, mang đến cho những người nhớ mùa đông một cảm giác thích thú, dễ chịu. Những quán cà phê trở nên ấm áp hơn, hơi lạnh phả vào mặt khiến người ta thích đút tay vào túi hay nắm tay ai đó…
Phát huy giá trị văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc

Phát huy giá trị văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc

(LĐTĐ) Hội thảo quốc gia “Hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam trong thời kỳ mới” là sự kiện văn hóa, chính trị - xã hội lớn có ý nghĩa quan trọng, thiết thực đối với định hướng chính trị của Đảng về tập trung nghiên cứu, xây dựng và triển khai thực hiện các hệ giá trị, góp phần xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Việt Nam.
Xem thêm
Phiên bản di động