Truyền thông chính sách phải đi trước để tạo đồng thuận trong xã hội

Ngày 24/6, Bộ Tư pháp đã tổ chức Hội nghị Triển khai Quyết định số 407/QĐ-TTg ngày 30/3/2022 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Tổ chức truyền thông chính sách có tác động lớn đến xã hội trong quá trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) giai đoạn 2022 - 2027”.

Tạo đồng thuận xã hội

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh, Phó Chủ tịch Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật Trung ương; Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Ngô Sách Thực, Phó Chủ tịch Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật Trung ương đồng chủ trì hội nghị.

Dự hội nghị có đại diện lãnh đạo, các chuyên gia đến từ các bộ, ngành, địa phương; các diễn giả, chuyên gia phản biện chính sách độc lập…

Báo cáo tại Hội nghị, Vụ trưởng Vụ Phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) Lê Vệ Quốc cho biết, Đề án xác định mục tiêu tổng quát nhằm tổ chức truyền thông các chính sách có tác động lớn đến xã hội, nhất là những vấn đề khó, nhạy cảm, có ý kiến khác nhau trong quá trình đề xuất chính sách và xây dựng VBQPPL.

Việc truyền thông được tổ chức qua các kênh thông tin, báo chí rộng rãi, tương tác đa chiều giữa người dân, tổ chức, doanh nghiệp với cơ quan chủ trì soạn thảo VBQPPL; tạo đồng thuận xã hội đối với những chính sách, quy định pháp luật cần phải được ban hành hoặc điều chỉnh để đáp ứng đầy đủ, kịp thời và thực chất theo yêu cầu của thực tiễn cuộc sống.

Toàn cảnh hội nghị. (Ảnh: VGP)

Đề án đã xác định một số nội dung, nhiệm vụ, giải pháp cơ bản, như: Xác định phạm vi các dự thảo chính sách có tác động lớn đến xã hội cần được truyền thông; phát huy vai trò chủ động của cơ quan, đơn vị, cá nhân chủ trì soạn thảo VBQPPL trong tổ chức truyền thông; xây dựng tài liệu, nội dung truyền thông ngắn gọn, dễ hiểu, sinh động; phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên của Mặt trận, các chuyên gia, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân có liên quan...

Truyền thông dự thảo chính sách chưa được triển khai đồng bộ

Vụ trưởng Lê Vệ Quốc cũng cho hay, thực tiễn thời gian qua, bên cạnh kết quả tích cực đã đạt được, hoạt động truyền thông dự thảo chính sách chưa được triển khai đồng bộ, hiệu quả. Việc lấy ý kiến đề nghị xây dựng chính sách và dự thảo VBQPPL chủ yếu được thực hiện thông qua đăng tải trên Cổng/Trang thông tin điện tử của bộ, ngành, địa phương, hiệu quả còn hạn chế. Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật chưa thực sự gắn kết chặt chẽ với công tác xây dựng pháp luật, chủ yếu thực hiện phổ biến, tuyên truyền đối với các VBQPPL đã được ban hành...

Điều này khiến một số VBQPPL mặc dù đã thực hiện xong quy trình xây dựng dự thảo nhưng không được ban hành do chất lượng soạn thảo và tính đồng thuận xã hội còn hạn chế; có VBQPPL do chưa thực hiện truyền thông định hướng, dẫn dắt từ khâu soạn thảo nên ngay sau khi được ban hành đã xuất hiện ý kiến trái chiều, phản ứng chính sách từ cộng đồng xã hội.

Vì vậy, việc Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 407/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Tổ chức chức truyền thông chính sách có tác động lớn đến xã hội trong quá trình xây dựng VBQPPL giai đoạn 2022-2027” có ý nghĩa rất quan trọng nhằm đáp ứng xây dựng hệ thống pháp luật đầy đủ, kịp thời, đồng bộ, thống nhất, khả thi, công khai, minh bạch, ổn định.

Đồng thời, nội dung của Đề án phù hợp với chủ trương “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng" tại Văn kiện Đại hội XIII của Đảng và yêu cầu đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật - khâu đầu tiên của quá trình tổ chức thi hành, đưa pháp luật vào cuộc sống, trong đó bảo đảm gắn kết chặt chẽ với công tác xây dựng, hoàn thiện pháp luật.

Xây dựng kế hoạch truyền thông dự thảo chính sách hằng năm

Thảo luận tại Hội nghị, các đại biểu đề nghị các cơ quan chủ trì soạn thảo VBQPPL cần kịp thời xây dựng Kế hoạch tổ chức truyền thông dự thảo chính sách hằng năm, các tài liệu truyền thông để cung cấp thông tin cho các cơ quan thông tin, báo chí với phương châm truyền thông phải đi trước một bước để thống nhất nhận thức, tạo sự đồng thuận xã hội.

Trong quá trình thực hiện, cơ quan chủ trì soạn thảo VBQPPL cần tổ chức tiếp nhận, xử lý thông tin góp ý, phản hồi, phản biện xã hội của các cơ quan, tổ chức, người dân, doanh nghiệp về dự thảo chính sách để kịp thời sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện dự thảo VBQPPL; đồng thời cần có hình thức phù hợp để công khai nội dung tiếp thu, giải trình.

Ông Đào Ngọc Chuyền, Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam cho biết, với số lượng luật sư thành viên gần 17.000 người, trong thời gian tới, đội ngũ luật sư sẽ tiếp tục truyền thông trên các phương tiện thông tin, truyền thông của Liên đoàn và các Đoàn luật sư; tổ chức các hội nghị, tọa đàm, diễn đàn, phỏng vấn, đối thoại trực tiếp, trực tuyến, họp báo để trao đổi, thông tin về dự thảo chính sách tới các cơ quan, tổ chức, người dân, doanh nghiệp...

Phát biểu kết luận, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh đề nghị các cơ quan, đơn vị chủ trì soạn thảo VBQPPL cần phát huy vai trò nòng cốt trong tổ chức truyền thông dự thảo chính sách. Trong quá trình thực hiện, cần tổ chức tiếp nhận, xử lý thông tin góp ý, phản hồi, phản biện xã hội của các cơ quan, tổ chức, người dân, doanh nghiệp về dự thảo chính sách để kịp thời sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện dự thảo VBQPPL.

Thứ trưởng cũng đề nghị các cơ quan thông tấn, báo chí chủ động phối hợp với các cơ quan chủ trì soạn thảo VBQPPL để được cung cấp thông tin về nội dung của dự thảo chính sách một cách chính xác, kịp thời và chính thức. Đồng thời chủ động khai thác nguồn tin về dự thảo chính sách trên các kênh thông tin chính thức khác của cơ quan nhà nước. Chú trọng xây dựng các chuyên mục, chiến dịch truyền thông, ứng dụng công nghệ thông tin, các sản phẩm truyền thông thu hút để truyền thông về dự thảo chính sách, pháp luật…

Tiếp tục nghiên cứu, đổi mới, đa dạng hóa các phương thức truyền thông dự thảo chính sách theo hướng lấy người dân làm trung tâm, đảm bảo phục vụ tối đa lợi ích của người dân và doanh nghiệp, với phương châm truyền thông phải đi trước một bước để thống nhất nhận thức, tạo sự đồng thuận trong xã hội.