Trái phiếu doanh nghiệp cần sự minh bạch thông tin

(LĐTĐ) Để đảm bảo sự phát triển lành mạnh của thị trường trái phiếu nói riêng và thị trường vốn nói chung, đòi hỏi sự phát triển đồng bộ của tất cả các thành phần tham gia vào sự vận hành của thị trường. Dù ở góc độ nào, cơ quan quản lý Nhà nước, doanh nghiệp, nhà đầu tư, đều phải đặt ra bài toán cân bằng giữa rủi ro và lợi ích.
Các ngân hàng thương mại có đang kinh doanh 'âm vốn'? Thị trường trái phiếu doanh nghiệp tiềm ẩn nhiều rủi ro

Mua trái phiếu doanh nghiệp theo “phong trào”

Với hơn 10 năm hình thành và phát triển, thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang ngày càng khẳng định vai trò góp phần cân đối kênh dẫn vốn trên thị trường tài chính, giúp các doanh nghiệp huy động vốn để phát triển sản xuất kinh doanh, giảm dần sự phụ thuộc vào kênh tín dụng ngân hàng. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử, trong hai năm liên tiếp 2019, 2020, tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp phát hành thành công vượt tổng giá trị trái phiếu Chính phủ phát hành trên thị trường.

Theo dữ liệu công bố mới nhất của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, 7 tháng đầu năm 2021, có 376 đợt phát hành trái phiếu doanh nghiệp trong nước với tổng giá trị phát hành đạt 235.094 tỷ đồng, tăng gần 31% so với cùng kỳ năm 2020.

Trái phiếu doanh nghiệp cần sự minh bạch thông tin
Ảnh minh họa

Tuy nhiên, có một thực tế là hiện nay thị trường phát triển nóng kèm theo các bất cập, trong đó có các nhà đầu tư cá nhân đang mua trái phiếu chủ yếu theo "phong trào", tiềm ẩn rất nhiều rủi ro.

Một trong những rủi ro mà tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu - Chuyên gia ngân hàng đưa ra tại Tọa đàm “Trái phiếu doanh nghiêp - Cân bằng lợi ích nhà phát hành và nhà đầu tư”, hiện người dân, nhà đầu tư nhỏ lẻ đang tiếp cận trái phiếu doanh nghiệp vì họ thấy bóng dáng của ngân hàng đứng đằng sau trái phiếu. Tuy nhiên, chỉ số ít trái phiếu được ngân hàng bảo lãnh thanh toán, tức là nhà đầu tư mua trái phiếu của nhà phát hành, trong trường hợp rủi ro, nhà phát hành không trả được nợ, thì ngân hàng sẽ trả thay. Như vậy, phần lớn số trái phiếu còn lại chỉ được bảo lãnh phát hành. Nghĩa là, nếu phát hành không hết, ngân hàng sẽ cam kết mua toàn bộ số trái phiếu còn lại. Đồng nghĩa rủi ro với nhà đầu tư rất lớn nếu doanh nghiệp phát hành vỡ nợ.

Ngoài ra, lượng trái phiếu đang hiện đang lưu hành chủ yếu không có tài sản bảo đảm hoặc đảm bảo bằng cổ phiếu, trong khi cổ phiếu thì biến động theo thị trường. Trường hợp là tài sản bảo đảm khác thì nhà đầu tư cũng không có quyền lực để thu giữ tài sản bảo đảm như ngân hàng. Thậm chí, khi doanh nghiệp bị vỡ nợ, tài sản bảo đảm cũng sẽ phải trả theo thứ tự ưu tiên: Thuế cho Chính phủ; trả lương cho người lao động; trả nợ ngân hàng… gần cuối cùng mới đến người mua trái phiếu.

Vì thế trái phiếu doanh nghiệp được cảnh báo là “hiểm họa”, là “bom nổ chậm” và nhiều lần các cơ quan Nhà nước đã phải đưa ra cảnh báo cũng như quy định để siết chặt.

Ông Nguyễn Quang Thuân - Chủ tịch Hội đồng quản trị Fiin Ratings cho rằng, phát hành trái phiếu giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn để phát triển. Đặc biệt thời gian qua, nếu không có kênh huy động vốn này thì ngân hàng rất nặng gánh. Tính riêng giá trị trái phiếu đang lưu hành so với dư nợ ngân hàng đạt khoảng 12% nhưng tính trên phần dư nợ trung và dài hạn chiếm khoảng hơn 30%. Điều này cũng có thể hiểu là, nếu kênh trái phiếu này không có thì nhiều doanh nghiệp sẽ khốn đốn, hệ thống ngân hàng gánh nặng, vốn tự có ngân hàng không đáp ứng được…

“Tuy nhiên, theo quan sát của chúng tôi trong hơn 10 năm qua thì thấy rằng, có một thực tế là hầu hết các nhà đầu tư cá nhân chuyên nghiệp, theo tiêu chí có tài sản danh mục hơn 2 tỷ đồng, có khi không biết về chỉ số cơ bản, còn doanh nghiệp, tổ chức phát hành thì vàng thau lẫn lộn. Một số doanh nghiệp có tài sản thế chấp nhưng tài sản thế chấp không có giá trị nhiều lắm. Nếu đầu tư vào trái phiếu, niêm yết hay không niêm yết, ai dám đảm bảo niêm yết trả nợ tốt hơn?”, ông Thuân đặt dấu hỏi.

Cân bằng giữa rủi ro và lợi ích

Ông Đỗ Ngọc Quỳnh, Tổng Thư ký Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam, Quyền Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Chứng khoán VnDirect cho rằng, để đảm bảo sự phát triển lành mạnh của thị trường trái phiếu nói riêng và thị trường vốn nói chung, đòi hỏi sự phát triển đồng bộ của tất cả các thành phần tham gia vào sự vận hành của thị trường. Dù ở góc độ nào, cơ quan quản lý Nhà nước, doanh nghiệp, nhà đầu tư, đều phải đặt ra bài toán cân bằng giữa rủi ro và lợi ích.

Về góc độ pháp lý, tiến sĩ Nguyễn Đức Độ - Phó Viện trưởng Viện Kinh tế - Tài chính, Học viện Tài chính phân tích ba khía cạnh. Thứ nhất, với thị trường tài chính nói chung, trái phiếu nói riêng thì quan trọng nhất là công bằng và thực thi. Đang có sự bất cân đối về thông tin giữa người bán và người mua, nếu như người bán nắm nhiều thông tin hơn mà không công bố minh bạch thông tin để người mua biết thì giá cả có sự sai lệch. Người mua cảm thấy không nắm được chất lượng có tương xứng với số tiền họ bỏ ra thì họ không mua, như vậy thị trường trái phiếu sẽ không phát triển được.

Về phía cơ quan quản lý Nhà nước, luôn luôn phải quan sát, điều chỉnh chính sách kịp thời và hài hòa, đảm bảo sự phát triển lành mạnh, không để xảy ra khủng hoảng, đứt gãy; bởi nếu quản lý quá chặt, thị trường không phát triển được, lỏng quá thì gây khủng hoảng.

Đối với doanh nghiệp, nếu lựa chọn phát hành ra công chúng sẽ tiếp cận được nhà đầu tư rộng hơn, nhưng phải chịu trách nhiệm lớn hơn như công bố thông tin minh bạch, có xếp hạng tín nhiệm, phải xin phép nhiều thủ tục phức tạp, rườm rà hơn. Tuy nhiên, nền tảng đầu tư rộng hơn, chi phí vốn thấp hơn. Còn nếu chọn hình thức phát hành trái phiếu riêng lẻ, cơ hội tiếp cận nhà đầu tư thấp hơn rất nhiều, chi phí vốn sẽ cao hơn. Vậy doanh nghiệp sẽ đánh đổi, chọn lựa điều gì?

Điều quan trọng là, khung pháp lý phải đảm bảo các thông tin trong quá trình vận hành của các bên đều chính xác, minh bạch. Doanh nghiệp nào công bố thông tin sai, thiếu minh bạch, thì hệ thống pháp lý phải có khả năng giám sát, kiểm tra. Đồng thời, thực thi pháp luật một cách chuẩn chỉ, xử lý nghiêm những hành vi vi phạm, những hành vi cố tình bóp méo thông tin trên thị trường để lừa đảo, dẫn dắt các nhà đầu tư đi sai hướng.

Về góc độ pháp lý, tiến sĩ Nguyễn Đức Độ - Phó Viện trưởng Viện Kinh tế - Tài chính, Học viện Tài chính phân tích ba khía cạnh. Thứ nhất, với thị trường tài chính nói chung, trái phiếu nói riêng thì quan trọng nhất là công bằng và thực thi. Đang có sự bất cân đối về thông tin giữa người bán và người mua, nếu như người bán nắm nhiều thông tin hơn mà không công bố minh bạch thông tin để người mua biết thì giá cả có sự sai lệch. Người mua cảm thấy không nắm được chất lượng có tương xứng với số tiền họ bỏ ra thì họ không mua, như vậy thị trường trái phiếu sẽ không phát triển được.

Thứ hai, tính hiệu lực của quy định pháp lý. Nhà nước cần đảm bảo hiệu lực các quy định bằng cách thanh tra, giám sát, kiểm tra, xử lý vi phạm, nhưng quá trình này tốn nhiều chi phí. Thị trường càng phát triển, càng để ngỏ thì các vi phạm càng dễ xảy ra. Vì vậy, cần có chế tài xử phạt nghiêm minh, thậm chí có tính răn đe cao thì sản phẩm sẽ có độ an toàn cao, nhà đầu tư sẽ tham gia thị trường một cách tích cực hơn.

Thứ ba, khía cạnh hiệu quả thị trường, hiệu quả quy định pháp lý. Các quy định pháp lý một mặt phải nắm bắt được giao dịch của các chủ thể, nhưng mặt khác phải thông thoáng để thị trường phát triển.

Các chuyên gia kinh tế cũng khuyến cáo, nhà đầu tư cần hết sức lưu ý rằng: Lãi suất cao sẽ đi kèm với rủi ro cao. Do đó, phải hết sức thận trọng đánh giá kỹ về các rủi ro trước khi quyết định mua trái phiếu. Đồng thời, nhà đầu tư trái phiếu cũng cần lưu ý việc các tổ chức cung cấp dịch vụ như công ty chứng khoán, ngân hàng thương mại phân phối trái phiếu doanh nghiệp không có nghĩa là các tổ chức này đảm bảo an toàn cho việc đầu tư vào doanh nghiệp. Các tổ chức này chỉ là doanh nghiệp cung cấp dịch vụ, hưởng phí dịch vụ từ doanh nghiệp phát hành mà không chịu trách nhiệm về việc doanh nghiệp có hoàn trả được gốc, lãi trái phiếu khi đến hạn hay không?./.

Bảo Thoa

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

1,05 triệu liều vắc xin Abdala của Cuba đã về tới Việt Nam

1,05 triệu liều vắc xin Abdala của Cuba đã về tới Việt Nam

(LĐTĐ) Tối 25/9, chuyên cơ chở Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã hạ cánh xuống sân bay Nội Bài, kết thúc tốt ...
Nghệ An xuất hiện 2 ca Covid-19 tại cộng đồng sau 10 ngày vắng bóng

Nghệ An xuất hiện 2 ca Covid-19 tại cộng đồng sau 10 ngày vắng bóng

(LĐTĐ) Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Nghệ An cho biết, trong 12 giờ qua (từ 18h ngày 25/9 đến 06h ngày 26/9), Nghệ An ghi nhận thêm 2 ca ...
Những kết quả nổi bật trong chuyến thăm, làm việc của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tại CuBa và Hoa Kỳ

Những kết quả nổi bật trong chuyến thăm, làm việc của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tại CuBa và Hoa Kỳ

(LĐTĐ) Theo Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn, chuyến công tác của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tại Cuba và ...
Hà Nội ứng dụng toàn diện các giải pháp công nghệ phục vụ công tác phòng, chống dịch

Hà Nội ứng dụng toàn diện các giải pháp công nghệ phục vụ công tác phòng, chống dịch

(LĐTĐ) Hiện nay Hà Nội cơ bản đã ứng dụng toàn diện những giải pháp công nghệ để phục vụ phòng, chống dịch Covid-19, trong đó việc người dân chủ động ...
Hà Nội: Hơn 1.300 tỷ đồng từ gói hỗ trợ an sinh đã đến với người dân, người lao động khó khăn

Hà Nội: Hơn 1.300 tỷ đồng từ gói hỗ trợ an sinh đã đến với người dân, người lao động khó khăn

(LĐTĐ) Tính đến 12h ngày 25/9, Hà Nội đã giải ngân hơn 1.300 tỷ đồng từ gói hỗ trợ an sinh xã hội cho các đối tượng là người dân, người ...
Tiếp nhận hơn 33.380 cuộc gọi, tin nhắn, phản ánh về công tác phòng, chống dịch

Tiếp nhận hơn 33.380 cuộc gọi, tin nhắn, phản ánh về công tác phòng, chống dịch

(LĐTĐ) Kể từ ngày 22/7 đến ngày 25/9, Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội đã tiếp nhận 33.380 cuộc gọi, tin nhắn của người dân phản ánh về công ...
Xây dựng sai giấy phép sửa chữa, cải tạo có thể bị phạt đến 350 triệu

Xây dựng sai giấy phép sửa chữa, cải tạo có thể bị phạt đến 350 triệu

Hành vi xây dựng sai phép, trái phép so với giấy phép sửa chữa, cải tạo, mức xử phạt cao nhất lên đến 350 triệu đồng.

Tin khác

Bamboo Airways ký hợp tác 4 bên với Los Angeles xúc tiến đường bay thẳng Việt - Mỹ

Bamboo Airways ký hợp tác 4 bên với Los Angeles xúc tiến đường bay thẳng Việt - Mỹ

(LĐTĐ) Sáng 24/9, tại sân bay quốc tế Los Angeles (LAWA), Bamboo Airways cùng các đối tác là thành phố Los Angeles, Hiệp hội Du Lịch và Sự kiện Los Angeles (LATCB), sân bay quốc tế Los Angeles (LAWA) đã tham gia ký kết Biên bản hợp tác 4 bên, chuẩn bị sẵn sàng cho hoạt động xúc tiến đường bay thẳng Việt - Mỹ trong thời gian tới.
Kinh tế số- chìa khóa tăng trưởng - Kỳ cuối: Hoàn thiện hành lang pháp lý để vận hành

Kinh tế số- chìa khóa tăng trưởng - Kỳ cuối: Hoàn thiện hành lang pháp lý để vận hành

(LĐTĐ) Trong lĩnh vực thương mại điện tử, hoạt động cung ứng và hoàn tất đơn hàng có vai trò quan trọng, bắt đầu từ khâu tổ chức cung cấp nguồn hàng đến việc vận chuyển, giao hàng cho người mua. Vì vậy, cần có hành lang pháp lý để vận hành một cách trơn tru.
Khuyến khích phát triển ô tô điện

Khuyến khích phát triển ô tô điện

(LĐTĐ) Bộ Tài chính đã hoàn thiện Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 140/2016/NĐ-CP của Chính phủ về lệ phí trước bạ. Trong đó, điểm đáng chú ý là đề xuất, ô tô điện chạy bằng pin nộp lệ phí trước bạ lần đầu bằng 50% mức thu đối với ô tô chạy xăng, đây được xem là một trong những đề xuất nhằm giảm chi phí đăng ký, kích cầu tiêu dùng…
Kinh tế số - chìa khóa tăng trưởng- Kỳ 1: Cơ hội và thách thức của các doanh nghiệp số

Kinh tế số - chìa khóa tăng trưởng- Kỳ 1: Cơ hội và thách thức của các doanh nghiệp số

(LĐTĐ) Trong kỷ nguyên công nghệ thông tin, đặc biệt trong bối cảnh dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, kinh tế số ngày càng có vị trí quan trọng. Tháo gỡ rào cản, tạo hành lang pháp lý để kinh tế số phát triển là vấn đề có tính thời sự.
Những "di chứng" còn lại với doanh nghiệp sau "cơn bão" COVID-19

Những "di chứng" còn lại với doanh nghiệp sau "cơn bão" COVID-19

Theo khảo sát do Vietnam Ceo Forum thực hiện với 318 doanh nghiệp về tác động của “cơn bão” COVID-19 cũng như khả năng phục hồi, 69% cho rằng, các thiệt hại có thể khắc phục và thời gian phục hồi là 1 đến 3 năm.
Chuyển sản xuất sang phi tập trung sẽ đảm bảo nguồn cung lao động

Chuyển sản xuất sang phi tập trung sẽ đảm bảo nguồn cung lao động

(LĐTĐ) Các chuyên gia cho rằng, doanh nghiệp nên chuyển sản xuất sang hình thức phi tập trung để tránh trường hợp bị đứt gãy sản xuất, đảm bảo nguồn lao động trong tình huống khẩn cấp.
Đồng bộ các giải pháp để thúc đẩy tăng trưởng

Đồng bộ các giải pháp để thúc đẩy tăng trưởng

(LĐTĐ) Khi làn sóng dịch thứ 4 bùng phát khiến sự phục hồi và tăng trưởng kinh tế chậm lại. Các chuyên gia kinh tế cho rằng, cần có một động lực tăng trưởng cho kinh tế bao gồm sự tổng hòa của nhiều yếu tố khác nhau, từ giải ngân vốn đầu tư công, tăng xuất khẩu, công nghiệp, nông nghiệp và dịch vụ phục hồi.
Minh bạch hóa giá cước vận tải biển để tránh bị “thổi giá”

Minh bạch hóa giá cước vận tải biển để tránh bị “thổi giá”

(LĐTĐ) Ảnh hưởng của dịch Covid-19, thời gian qua, giá cước vận tải biển đã tăng mức phi mã, khiến các doanh nghiệp xuất nhập khẩu lao đao. Theo các nhà quản lý, ngoài việc ổn định giá vận chuyển, cần có chế tài quản lý chặt chẽ để yêu cầu các hãng tàu nước ngoài thực hiện đúng quy định việc công khai minh bạch giá cước vận tải, tránh tình trạng hãng tàu hoặc đại lý giao hàng bắt tay “thổi giá”.
"Liều thuốc" nào cho các doanh nghiệp sống an toàn với dịch?

"Liều thuốc" nào cho các doanh nghiệp sống an toàn với dịch?

(LĐTĐ) Theo các chuyên gia, vắc xin chính là yếu tố quan trọng nhất để doanh nghiệp có thể phục hồi, duy trì hoạt động sản xuất trong bối cảnh sống chung với dịch bệnh.
Doanh nghiệp “vùng xanh” linh hoạt lựa chọn phương án sản xuất

Doanh nghiệp “vùng xanh” linh hoạt lựa chọn phương án sản xuất

(LĐTĐ) Sau khi Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội ban hành Chỉ thị số 20/CT-UBND, nhiều địa phương, doanh nghiệp tại “vùng xanh” đã nhanh chóng xây dựng phương án quay trở lại nhịp sản xuất trong trạng thái “bình thường mới”. Bên cạnh việc triển khai nhiều giải pháp để khôi phục sản xuất, các doanh nghiệp cũng phải cam kết thực hiện nghiêm ngặt các quy định về phòng, chống dịch với địa phương. Trong đó, tùy từng loại hình sản xuất, doanh nghiệp linh hoạt lựa chọn phương án sản xuất “3 tại chỗ” hoặc “1 cung đường, 2 điểm đến”.
Xem thêm
Phiên bản di động