Ràng buộc chặt chẽ hơn trách nhiệm của doanh nghiệp cung cấp bảo hiểm

Rõ tiêu chuẩn của Giám đốc, Tổng Giám đốc doanh nghiệp bảo hiểm

Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà (Đoàn ĐBQH Hà Nội) nêu ba vấn đề cần hoàn thiện để bảo đảm tính khả thi, minh bạch và thống nhất trong hệ thống pháp luật. Thứ nhất, về tiêu chuẩn của Giám đốc, Tổng Giám đốc doanh nghiệp bảo hiểm, đại biểu cho rằng đây là vị trí quản lý, điều hành quan trọng nhất của doanh nghiệp, ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn tài chính và quyền lợi khách hàng.

Dự thảo hiện quy định người giữ chức vụ này phải có bằng đại học trở lên về chuyên ngành bảo hiểm; nếu không có thì phải có bằng đại học chuyên ngành khác có “môn học về bảo hiểm” hoặc “chứng chỉ bảo hiểm”.

Theo ông, quy định “có môn học về bảo hiểm” là chung chung, không định lượng được, bởi “một môn học duy nhất không thể đảm bảo kiến thức nền tảng để điều hành một định chế tài chính phức tạp”. Ngoài ra, việc giao toàn bộ nội dung về chứng chỉ bảo hiểm cho Bộ Tài chính quy định chi tiết mà không có khung pháp lý cơ bản trong luật “có thể làm hạ thấp tiêu chuẩn quản trị rủi ro”.

Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà (Đoàn ĐBQH Hà Nội). Ảnh: Phạm Thắng

Vì vậy, đại biểu đề nghị quy định cụ thể, người được bổ nhiệm Giám đốc, Tổng Giám đốc doanh nghiệp bảo hiểm phải có bằng đại học trở lên về chuyên ngành bảo hiểm. Trường hợp không có thì phải có bằng đại học trở lên về một trong các chuyên ngành kinh tế, tài chính, ngân hàng, luật, quản trị kinh doanh, và có chứng chỉ về quản trị rủi ro bảo hiểm hoặc điều hành doanh nghiệp bảo hiểm do cơ sở đào tạo hợp pháp trong nước hoặc quốc tế cấp.

Về thẩm quyền quy định điều kiện kinh doanh môi giới bảo hiểm, đại biểu nhấn mạnh, đây là ngành nghề kinh doanh có điều kiện theo Luật Đầu tư, nên các điều kiện kinh doanh phải được quy định trong luật, không nên giao toàn bộ cho Chính phủ. Dự thảo hiện bỏ một số điều kiện của luật hiện hành và giao Chính phủ quy định lại là chưa phù hợp nguyên tắc lập pháp, làm giảm tính minh bạch và có thể dẫn đến sự tùy nghi trong quản lý.

Theo ông, Luật chỉ nên giao Chính phủ quy định hồ sơ, trình tự, thủ tục, còn các điều kiện kinh doanh cụ thể phải được giữ hoặc sửa đổi ngay trong luật này.

Ràng buộc chặt chẽ hơn trách nhiệm của doanh nghiệp cung cấp bảo hiểm

Đại biểu Nguyễn Danh Tú (Đoàn ĐBQH An Giang) cho biết, thời gian vừa qua, trong nhiều hợp đồng bảo hiểm có dung lượng rất dài, nội dung có nhiều thuật ngữ pháp lý, chuyên môn.

Đại biểu Nguyễn Danh Tú (Đoàn ĐBQH An Giang). Ảnh: Phạm Thắng

Trong khi đó, người mua bảo hiểm, thường là người không có nhiều kinh nghiệm, không có nhiều kiến thức chuyên môn về cả bảo hiểm và pháp lý. Còn người môi giới bảo hiểm hưởng các hoa hồng, phí môi giới từ công ty bảo hiểm, dẫn đến nhiều trường hợp tư vấn những điểm có lợi cho các công ty bảo hiểm, còn những điều kiện chưa có lợi cho người mua bảo hiểm thường sẽ cung cấp không đầy đủ, chung chung… khiến người mua bảo hiểm không nắm vững được hết.

Điều này dẫn đến sau khi giao kết hợp đồng, trong quá trình triển khai thực hiện hợp đồng bảo hiểm, có những trường hợp phải đóng bảo hiểm kéo dài, dẫn đến những vụ kiện bảo hiểm, hủy bảo hiểm.

Để khắc phục thực trạng này, đại biểu Nguyễn Danh Tú đề nghị, dự thảo Luật cần bổ sung các điều khoản quy định ràng buộc chặt chẽ hơn trách nhiệm của các doanh nghiệp cung cấp bảo hiểm, cũng như của người môi giới nhằm đảm bảo quyền lợi của người mua bảo hiểm, đặc biệt các điều khoản trong hợp đồng…

Chuyển trọng tâm từ tiền kiểm hành chính sang hậu kiểm

Đại biểu Nguyễn Thị Lan Anh (Đoàn ĐBQH tỉnh Lào Cai) cho rằng, dự thảo Luật đã thể hiện định hướng đổi mới phương thức quản lý nhà nước trong lĩnh vực bảo hiểm, chuyển trọng tâm từ tiền kiểm hành chính sang hậu kiểm dựa trên rủi ro, phù hợp với xu thế quản lý hiện đại và thông lệ quốc tế.

Đại biểu Nguyễn Thị Lan Anh (Đoàn ĐBQH tỉnh Lào Cai). Ảnh: Phạm Thắng

Việc chuyển sang cơ chế hậu kiểm cho phép tập trung nguồn lực giám sát vào các lĩnh vực, doanh nghiệp có mức độ rủi ro cao, đồng thời giảm gánh nặng thủ tục hành chính, tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển linh hoạt hơn.

Nội dung tại điều này cũng bổ sung cơ chế cho phép thuê tổ chức kiểm toán độc lập hoặc chuyên gia đánh giá đối với các nội dung kỹ thuật như dự phòng nghiệp vụ, khả năng thanh toán, tái bảo hiểm, tách nguồn vốn và biểu phí bảo hiểm. Đây là bước tiến phù hợp với mô hình giám sát dựa trên rủi ro mà nhiều quốc gia áp dụng.

Tuy nhiên, theo đại biểu Nguyễn Thị Lan Anh, quy định hiện nay mới dừng ở mức nguyên tắc, chưa nêu rõ quy trình, tiêu chí lựa chọn, tần suất, phương pháp và trách nhiệm trong việc thực hiện hậu kiểm, nên khó bảo đảm tính thống nhất và khả thi khi áp dụng.

Do vậy, nữ đại biểu đề nghị Ban soạn thảo bổ sung quy định về cơ chế thực hiện hậu kiểm, bao gồm: nguyên tắc lựa chọn đối tượng kiểm tra, quy trình cơ bản, trách nhiệm của tổ chức được thuê và cơ chế công bố kết quả; đồng thời giao cho một cơ quan chức năng cụ thể việc hướng dẫn chi tiết phương pháp và tần suất thực hiện nhằm phát huy hiệu quả, trở thành công cụ giám sát rủi ro hữu hiệu, tăng cường tính minh bạch, kỷ luật và an toàn của thị trường bảo hiểm.