Ngôi nhà nghĩa tình của các thương, bệnh binh

Trải qua nhiều khó khăn

Trung tâm Điều dưỡng Thương binh tỉnh Nghệ An đóng tại xóm 9, xã Nghi Phong, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An; nơi đây yên bình, lặng lẽ trong không gian thôn quê. Trung tâm hiện đang nuôi dưỡng, điều dưỡng 57 thương, bệnh binh đặc biệt của hai tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh và một người vợ cô đơn của liệt sĩ.

Thương, bệnh binh ở đây đến từ nhiều vùng miền, có những người bị mù 2 mắt, cụt 2 chân, tổn thương cột sống, liệt tủy, vết thương sọ não, liệt toàn thân. Nhiều thương binh nặng, mọi sinh hoạt thụ động, trông chờ người phục vụ và các phương tiện trợ giúp. Những cơn đau hành hạ, những khó khăn trong đời sống thường nhật, sự mất mát về hạnh phúc gia đình, nên đôi lúc các bác có những thay đổi tâm lý bất thường, lúc khóc, lúc cười, lúc tủi thân, chạnh lòng,… Từ những chàng trai, cô gái tuổi mười tám, đôi mươi tràn đầy sức sống, lên đường ra mặt trận, chịu những đau thương, mất mát, hy sinh một phần thân thể cho Tổ quốc, khi trở về, vết thương chiến tranh nặng nề,… Do di chứng, diễn biến khó lường của thương tật, do hoàn cảnh gia đình, các thương, bệnh binh sẽ gắn bó phần đời còn lại với Trung tâm.

Các thương, bệnh binh tại Trung tâm Điều dưỡng thương, bệnh binh tỉnh Nghệ An.

Ông Nguyễn Thành Trụ - Giám đốc Trung tâm Điều dưỡng Thương binh tỉnh Nghệ An cho biết, ngày 19/11 vừa qua, Trung tâm kỷ niệm 50 năm Ngày thành lập (19/11/1974 - 19/11/2024). Khi thành lập, đơn vị trực thuộc Bộ nội vụ quản lý, với tên gọi Trại Thương binh 4, được giao nhiệm vụ tiếp nhận, quản lý, điều trị, nuôi dưỡng thương, bệnh binh nặng trở về từ chiến trường. Thời gian sau đó, để thực hiện tốt hơn chính sách ưu đãi của Đảng, Nhà nước đối với thương, bệnh binh, đơn vị được bàn giao về Bộ Thương binh và Xã hội quản lý, đến năm 1979 được chuyển giao về Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Nghệ Tĩnh. Sau khi về tỉnh, Trại thương binh 4 được đổi tên thành Khu Điều dưỡng thương binh Nghệ Tĩnh. Năm 1991, được đổi tên thành Khu điều dưỡng thương binh Nghệ An và 13 năm sau đó, năm 2004, đơn vị chính thức mang tên Trung tâm Điều dưỡng thương binh Nghệ An

Thời kỳ đầu mới thành lập, đơn vị vừa tiếp đón thương, bệnh binh để nuôi dưỡng, vừa tổ chức xây dựng nhà cửa, lán trại. Giai đoạn 1979 - 1982, chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc, biên giới Tây Nam diễn ra ác liệt, đây cũng là thời điểm đơn vị tiếp nhận nhiều thương, bệnh binh sau giai đoạn 1975. Thời gian này hoạt động của đơn vị gặp rất nhiều khó khăn, cơ sở vật chất thiếu thốn; nhu yếu phẩm cần thiết hằng ngày cho thương binh chưa được cung cấp đủ, thuốc men, dụng cụ thiếu, trang thiết bị khám chữa bệnh đơn sơ.

Giai đoạn từ 1981 - 1990, đất nước còn khó khăn, chế độ đãi ngộ cho thương, bệnh binh còn hạn chế, việc chăm sóc, nuôi dưỡng thương binh tại Trung tâm càng khó khăn. Ngoài nhiệm vụ chuyên môn, đơn vị tổ chức các tổ, đội tăng gia, sản xuất, nuôi lợn, nuôi gà, trồng rau, thả cá để cải thiện bữa ăn cho thương, bệnh binh. Bữa cơm của thương, bệnh binh có phần no đủ hơn, khẩu phần dinh dưỡng được đa dạng hơn, góp phần phục hồi sức khỏe. Nhiều thương binh mù tham gia tổ hợp làm tăm tre, làm chổi đót, một số được bà con địa phương chia sẻ kỹ thuật làm đồ mỹ nghệ, mây, tre đan, một số nghề truyền thống của địa phương

“Trong khó khăn, tình thương, tình người, tình đồng đội càng thắm đượm, gắn kết và có những mối tình được nảy nở tại Khu điều dưỡng này, giữa cán bộ phục vụ và thương binh, nhiều mái ấm gia đình được ra đời. Các thế hệ cán bộ, viên chức đã để lại nhiều tình cảm tốt đẹp trong mái nhà điều dưỡng, từ lãnh đạo đơn vị đến nhân viên, tổ lái xe, tổ cấp dưỡng, tổ hộ lý hằng ngày gánh trên vai từng thùng nước phục vụ tận phòng cho thương binh, bón từng thìa cơm, cốc nước cho từng người” - ông Nguyễn Thành Trụ chia sẻ.

Song song với chăm lo đời sống vật chất, các hoạt động chăm lo đời sống tinh thần cũng được đơn vị quan tâm xây dựng, như thành lập đội văn nghệ, đội bóng chuyền với nòng cốt là thương, bệnh binh tại chỗ, cán bộ tại chỗ. Ngoài việc tổ chức các hoạt động văn nghệ, thể dục, thể thao tại đơn vị trong các dịp lễ, Tết, đơn vị còn tham gia các hoạt động giao lưu với các địa phương trong và ngoài tỉnh, tham gia các hội thi tổ chức cho người khuyết tật, đưa thương binh thăm lại chiến trường xưa, tham quan một số danh lam thắng cảnh của đất nước…. Các hoạt động trên thực sự là món ăn tinh thần, tạo nên không khí vui vẻ, gần gũi, cải thiện tốt nhất các rối loạn tâm lý, giúp thương, bệnh binh có sức khỏe tâm thần ổn định.

Nỗi đau vết thương từ da thịt vẫn dai dẳng mỗi khi trái gió trở trời, để vượt qua những cơn đau bởi chiến tranh, nhiều thương binh đã phải sử dụng thuốc giảm đau gây nghiện. Từ đó, nhiều người lệ thuộc vào thuốc, nghiện thuốc, ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất, tâm thần. Trước nỗi đau đó, Trung tâm đã phối hợp với Trung tâm Phục hồi chức năng Hoàng Long Ninh Bình để tổ chức cai nghiện cho một số thương, bệnh binh. Được sự động viên của đồng chí, đồng đội, của cán bộ, nhân viên Trung tâm, cùng với quyết tâm của bản thân, nhiều thương binh đã cai nghiện thành công trở lại cuộc sống bình thường.

Khi vết thương có phần ổn định, sức khỏe được nâng lên, nhiều thương, bệnh binh đã tình nguyện xin về sinh sống cùng gia đình, sống trong tình cảm đùm bọc của người thân, xóm làng, của chính quyền địa phương. Từ năm 1983 đến năm 1987 có 198 đồng chí, năm 1990 đến năm 1995 có 303 đồng chí, năm 2006 đến năm 2008 có 58 đồng chí đã chia tay Trung tâm để về tại gia đình.

Trải qua 50 năm hoạt động, hàng trăm thương, bệnh binh đã được Trung tâm nuôi dưỡng, điều dưỡng, điều trị ổn định sức khỏe, được về với gia đình, về với quê hương nhưng có nhiều thương binh do vết thương quá nặng, không thể hồi phục, vĩnh viễn nằm lại trên mảnh đất Nghi Lộc, nơi quê hương thứ hai của các thương, bệnh binh.

Tận tâm tri ân các thương, bệnh binh

Những năm qua, ngoài các chế độ ưu đãi của Đảng, Nhà nước, Trung tâm Điều dưỡng thương binh tỉnh Nghệ An cũng luôn nhận được sự quan tâm, hỗ trợ về vật chất, tinh thần của các cấp, các ngành, các tổ chức, nhà hảo tâm, các cá nhân thiện nguyện để nâng cao hơn chất lượng cuộc sống cho thương, bệnh binh, góp phần tri ân những hy sinh, mất mát của thương, bệnh binh, thân nhân liệt sĩ. Trải qua nhiều khó khăn, giờ đây cơ sở vật chất của Trung tâm đã thay đổi khang trang hơn; nhà cửa, phòng ở của thương, bệnh binh, khu nhà làm việc của cán bộ, nhân viên được đầu tư sửa chữa, cải tạo và làm mới. Những hàng cây xanh bóng mát, mỗi thương binh ở trong một căn phòng hơn 30m2, có điều hòa, bàn ghế, tủ, giường... Nơi hội họp, sinh hoạt chung rộng rãi, thoáng mát, có phòng đọc sách báo, có ti vi màn hình lớn, trang thiết bị y tế được bổ sung hiện đại hơn.

Cán bộ, nhân viên Trung tâm, với sự nhiệt huyết của sức trẻ cùng trình độ chuyên môn tốt, được đào tạo bài bản, với tình cảm trân quý, biết ơn, thương yêu dành cho các thương, bệnh binh, đang từng ngày làm việc trách nhiệm, tận tâm, vì một mái ấm an yên cho các thương, bệnh binh, phấn đấu hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao.

Khách đến thăm Trung tâm, nhìn nụ cười vui vẻ của các thương, bệnh binh khi đọc cho nhau nghe những bài thơ mới sáng tác, khi thắng ván cờ hay, khi cùng nhau tập thể dục; nhìn sự gần gũi, chăm sóc, động viên, trêu đùa nhau giữa các thương, bệnh binh và cán bộ, nhân viên Trung tâm, sẽ thực sự xúc động bởi một mái ấm đặc biệt đầy tình nghĩa.

Mai Liễu