Ngăn chặn hoạt động mua bán sổ bảo hiểm xã hội

(LĐTĐ) Mới đây, Chính phủ có báo cáo gửi Quốc hội cho biết, trong hồ sơ đề nghị xây dựng Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi), đã đề xuất bổ sung điều khoản nghiêm cấm hành vi mua bán sổ bảo hiểm xã hội dưới mọi hình thức.
Tuyên truyền để người lao động cảnh giác, không sa vào “tín dụng đen” Thủ tục chốt sổ bảo hiểm xã hội cho người lao động có chủ bỏ trốn, nợ bảo hiểm Giám sát quá trình đóng bảo hiểm xã hội của đơn vị qua ứng dụng VssID

Bịt kẽ hở “ủy quyền”

Thời gian qua, tại thành phố Hồ Chí Minh và một số địa phương như Bình Dương, Đồng Nai phổ biến tình trạng cầm cố sổ bảo hiểm xã hội dưới hình thức ủy quyền, sau đó đề nghị giải quyết bảo hiểm xã hội một lần. Do đó, cơ quan chức năng ở các địa phương đã kiến nghị cần phải có biện pháp quản lý và giám sát chặt chẽ.

Ngăn chặn hoạt động mua bán sổ bảo hiểm xã hội
Trong hồ sơ đề nghị xây dựng Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi), Chính phủ đã đề xuất bổ sung điều khoản nghiêm cấm hành vi mua bán sổ bảo hiểm xã hội dưới mọi hình thức.

Là địa phương “nóng” về tình trạng mua - bán sổ bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm xã hội thành phố Hồ Chí Minh cho biết, tình trạng mua bán sổ bảo hiểm xã hội dưới hình thức ủy quyền vẫn xảy ra; một số trường hợp sử dụng cách thức tinh vi như: Một số đối tượng mua sổ bảo hiểm xã hội, rồi sử dụng chứng minh thư nhân dân của người lao động mở nhiều tài khoản ngân hàng. Sau đó, các đối tượng này lợi dụng thời gian giãn cách xã hội để nộp hồ sơ hưởng bảo hiểm xã hội một lần qua Bưu điện tại thành phố Hồ Chí Minh nhằm trục lợi.

Theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2014, sổ bảo hiểm xã hội là một loại giấy tờ ghi nhận quá trình tham gia bảo hiểm xã hội của người lao động, làm cơ sở để giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội theo quy định. Luật Bảo hiểm xã hội và các văn bản hướng dẫn cũng quy định rõ, sổ bảo hiểm xã hội chỉ có giá trị khi người lao động đến cơ quan Bảo hiểm xã hội xác định đúng nhân thân, đúng cơ sở dữ liệu tham gia bảo hiểm xã hội thì mới được giải quyết các chế độ. Đồng thời, theo Bộ luật Dân sự 2015, sổ bảo hiểm xã hội không phải một loại tài sản nên không có giá trị mua bán, cầm cố, trao đổi hay thế chấp, nên giao dịch dân sự liên quan đến việc mua bán, cầm cố loại giấy tờ này là không hợp pháp.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy “bên mua” và “bên bán” sổ bảo hiểm xã hội thường không trực tiếp xác lập giao dịch mua bán hay cầm cố sổ bảo hiểm xã hội, mà lập hợp đồng ủy quyền rút bảo hiểm xã hội một lần. Theo đó, người chủ sở hữu sổ bảo hiểm xã hội sẽ lập văn bản ủy quyền cho người khác làm thủ tục hưởng bảo hiểm xã hội một lần - coi như đã bán cho người mua và nhận về một khoản tiền nhất định.

Khoản 6 Điều 18 Luật Bảo hiểm xã hội quy định “Người lao động có quyền ủy quyền cho người khác nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội”, nên các bên đã lợi dụng điều này để thực hiện việc mua bán, cầm cố sổ bảo hiểm xã hội. Khi tiếp nhận hồ sơ, cơ quan Bảo hiểm xã hội căn cứ trên giấy tờ và rất khó để xác định trường hợp nào là ủy quyền thật và trường hợp nào là ủy quyền trá hình. Chính vì lợi dụng kẽ hở trong ủy quyền, nên việc mua bán sổ bảo hiểm xã hội vẫn ngang nhiên tồn tại.

Dưới góc độ pháp luật, hiện nay chưa có quy định một người có thể nhận bao nhiêu ủy quyền, cũng như thời gian ủy quyền kéo dài bao lâu. Chính vì vậy, tại một số địa phương có tình trạng một người nhận ủy quyền của hàng chục, hàng trăm người lao động để nhận bảo hiểm xã hội một lần - thực chất là hoạt động mua bán sổ bảo hiểm xã hội ở hình thức núp bóng ủy quyền. Trong trường hợp một người nhận ủy quyền từ nhiều người và nộp cho một cơ quan Bảo hiểm xã hội, cán bộ Bảo hiểm xã hội có thể phát hiện dấu hiệu bất thường, từ đó xác minh và yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xử lý vi phạm. Song, các đầu nậu thu gom sổ bảo hiểm xã hội thường chia nhỏ việc nộp hồ sơ hưởng bảo hiểm xã hội một lần ở nhiều cơ quan Bảo hiểm xã hội khác nhau, nên cơ quan Bảo hiểm xã hội rất khó phát hiện.

Dự kiến thời gian tới, các ngành chức năng sẽ đề xuất quy định cụ thể trường hợp nào được phép ủy quyền hưởng, chứ không đại trà như hiện nay. Để tránh hình thức núp bóng ủy quyền, các chuyên gia kiến nghị, cần tránh tình trạng một người được ủy quyền nhận thay (nhận bảo hiểm xã hội một lần) nhiều lần; cần quy định cụ thể số lần được ủy quyền và rút ngắn thời hạn ủy quyền tối đa là 3 tháng đối với trường hợp ủy quyền nhận thay trợ cấp bảo hiểm xã hội một lần.

Nghiêm cấm dưới mọi hình thức

Trong Báo cáo của Chính phủ gửi Quốc hội nêu rõ: Theo quy định tại Khoản 6 Điều 18 Luật Bảo hiểm xã hội, thì người lao động có quyền “Ủy quyền cho người khác nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội”. Quy định này nhằm tạo thuận lợi cho người lao động tham gia và hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội và hoàn toàn phù hợp với các quy định của pháp luật về quyền công dân. Tuy nhiên, xuất phát từ việc nhận thức của người lao động còn chưa đầy đủ, các đối tượng xấu đã lợi dụng quy định trên để tiếp cận, dụ dỗ, lôi kéo người lao động thực hiện việc mua bán sổ bảo hiểm xã hội của người lao động với giá rẻ kèm theo giấy ủy quyền nhận trợ cấp bảo hiểm xã hội để sau đó làm thủ tục thanh toán với cơ quan Bảo hiểm xã hội và hưởng chênh lệch.

Ngăn chặn hoạt động mua bán sổ bảo hiểm xã hội
Các tài khoản Facebook mạo danh cơ quan Bảo hiểm xã hội để thu gom sổ bảo hiểm xã hội là vi phạm pháp luật. Ảnh tư liệu.

Trước thực trạng nêu trên, Chính phủ đã có ý kiến chỉ đạo: “Giao các Bộ, cơ quan: Công an, Lao động - Thương binh và Xã hội, Thông tin và Truyền thông, Bảo hiểm xã hội Việt Nam và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương kịp thời cảnh báo, xử lý nghiêm các hành vi mua gom sổ bảo hiểm xã hội, siết chặt quy trình chi trả để ngăn chặn các đối tượng trục lợi” (văn bản số 2858/VPCP-NC ngày 12/4 /2020 của Văn phòng Chính phủ). Sau khi có chỉ đạo quyết liệt của Chính 31 phủ, sự vào cuộc của các bộ, ngành, địa phương tình trạng thu mua sổ bảo hiểm xã hội đã từng bước được khắc phục.

Hiện nay, Chính phủ đã giao Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp với các bộ, ngành địa phương xây dựng trình Chính phủ, Quốc hội hồ sơ đề nghị xây dựng Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi), trong đó đề xuất nhiều giải pháp nhằm hạn chế hưởng bảo hiểm xã hội một lần, tăng tính hấp dẫn, thu hút người lao động tham gia bảo hiểm xã hội để hưởng lương hưu như.

Cụ thể: Giảm thời gian tham gia bảo hiểm xã hội tối thiểu để hưởng lương hưu từ 20 năm xuống 15 năm; bổ sung các quyền lợi, nhất là các quyền lợi ngắn hạn để gia tăng sự hấp dẫn tạo động lực cho người lao động tham gia bảo hiểm xã hội; tăng cường sự liên kết, hỗ trợ giữa các chính sách bảo hiểm xã hội cũng như tính linh hoạt của các chính sách nhằm đạt được mục tiêu thu hút và tạo động lực để người lao động tham gia bảo hiểm xã hội; củng cố niềm tin, tăng mức độ hài lòng của người tham gia vào hệ thống bảo hiểm xã hội thông qua đẩy mạnh cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin, đơn giản hóa các quy trình, thủ tục đăng ký, đóng, hưởng bảo hiểm xã hội, nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ bảo hiểm xã hội theo hướng thân thiện, công khai, minh bạch, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Ngoài ra, để ngăn chặn và xử lý hành vi thu mua sổ bảo hiểm xã hội, trong hồ sơ đề nghị xây dựng Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi) còn đề xuất bổ sung hành vi bị nghiêm cấm đối với hành vi mua bán sổ bảo hiểm xã hội dưới mọi hình thức. Khi được thông qua, đây được xem là một trong những cơ sở pháp lý quan trọng để ngăn chặn việc mua - bán, cầm cố sổ bảo hiểm xã hội, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi lâu dài của người lao động và chính sách an sinh xã hội của Đảng và Nhà nước./.

Bảo Duy

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Phúc thẩm vụ cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi: Đề nghị bác toàn bộ kháng cáo của các bị cáo

Phúc thẩm vụ cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi: Đề nghị bác toàn bộ kháng cáo của các bị cáo

(LĐTĐ) Ngày 28/6, đại diện Viện Kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội đã trình bày quan điểm giải quyết vụ án trong phiên tòa xét xử phúc thẩm ...
Phường Kim Mã tổ chức Hội nghị tuyên truyền an toàn phòng cháy chữa cháy năm 2022

Phường Kim Mã tổ chức Hội nghị tuyên truyền an toàn phòng cháy chữa cháy năm 2022

(LĐTĐ) Mới đây, Ủy ban nhân dân (UBND) phường Kim Mã (quận Ba Đình) đã phối hợp với Đội cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ (PCCC&CNCH) ...
Bảo vệ dữ liệu cá nhân để tạo dựng niềm tin của người dân về dịch vụ công trực tuyến

Bảo vệ dữ liệu cá nhân để tạo dựng niềm tin của người dân về dịch vụ công trực tuyến

(LĐTĐ) 59/63 cổng thông tin điện tử và 60/63 cổng dịch vụ công trực tuyến chưa công bố chính sách về quyền riêng tư - một dạng thỏa thuận điện tử ...
LĐLĐ quận Long Biên: Khen thưởng 227 cá nhân có thành tích xuất sắc trong các phong trào thi đua

LĐLĐ quận Long Biên: Khen thưởng 227 cá nhân có thành tích xuất sắc trong các phong trào thi đua

(LĐTĐ) Chiều nay (28/6), Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) quận Long Biên tổ chức Hội nghị sơ kết hoạt động Công đoàn và phong trào công nhân, viên chức, lao động ...
Quận Bắc Từ Liêm: Tăng cường kiểm tra việc thực hiện công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ

Quận Bắc Từ Liêm: Tăng cường kiểm tra việc thực hiện công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ

(LĐTĐ) Nhằm giảm thiểu các vụ cháy, nổ, từ ngày 15/6/2022 - 5/10/2022, quận Bắc Từ Liêm sẽ tổ chức các đoàn kiểm tra việc thực hiện công tác phòng cháy, ...
Trường Tiểu học Xuân Đỉnh:  Sôi nổi các câu lạc bộ hè miễn phí cho học sinh

Trường Tiểu học Xuân Đỉnh: Sôi nổi các câu lạc bộ hè miễn phí cho học sinh

(LĐTĐ) Với mong muốn đem lại một mùa hè ý nghĩa, vừa giúp các con ôn tập và củng cố lại kiến thức, sẵn sàng kết nối với chương trình học ...
Người dùng xe máy điện lợi đủ đường từ chính sách thuê bao pin ưu việt của VinFast

Người dùng xe máy điện lợi đủ đường từ chính sách thuê bao pin ưu việt của VinFast

(LĐTĐ) Với chính sách cho thuê pin ưu việt của VinFast, chi phí cao và những vấn đề phát sinh lâu dài của pin không còn là rào cản với người ...

Tin khác

TP.HCM: Xây dựng chương trình chăm lo sức khỏe tinh thần cho người dân "hậu" Covid-19

TP.HCM: Xây dựng chương trình chăm lo sức khỏe tinh thần cho người dân "hậu" Covid-19

(LĐTĐ) Để chăm lo sức khỏe tinh thần "hậu" Covid - 19 cho người dân trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Dương Anh Đức vừa giao Sở Y tế Thành hoàn chỉnh dự thảo Chương trình chăm sóc sức khỏe tinh thần cho người dân trong đó lưu ý việc đánh giá khách quan, toàn diện về vai trò, tầm quan trọng của việc chăm sóc sức khỏe tinh thần cho người dân, xem đây là vấn đề cần được thực hiện thường xuyên, liên tục, nhất là trong bối cảnh sau đại dịch Covid– 19.
Nhờ vốn tín dụng chính sách, hàng ngàn hộ nghèo vượt qua khó khăn

Nhờ vốn tín dụng chính sách, hàng ngàn hộ nghèo vượt qua khó khăn

(LĐTĐ) Ngày 27/6, Ủy ban nhân dân (UBND) thị xã Sơn Tây tổ chức tổng kết 20 năm triển khai Nghị định số 78/2002/NĐ-CP ngày 4/10/2002 của Chính phủ về chính sách ưu đãi tín dụng đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác trên địa bàn thị xã Sơn Tây.
Tuyệt đối không để bệnh nhân bảo hiểm y tế phải tự mua thuốc, vật tư y tế thuộc danh mục được hưởng

Tuyệt đối không để bệnh nhân bảo hiểm y tế phải tự mua thuốc, vật tư y tế thuộc danh mục được hưởng

(LĐTĐ) Tổng Giám đốc Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam yêu cầu người đứng đầu BHXH các địa phương cần nêu cao tinh thần trách nhiệm cao nhất để phối hợp chặt chẽ với ngành Y tế đảm bảo ngay việc cung ứng đầy đủ thuốc, vật tư y tế phục vụ cho công tác khám chữa bệnh bảo hiểm y tế (BHYT). Tuyệt đối không để người bệnh BHYT phải tự mua các thuốc, vật tư y tế thuộc danh mục được hưởng.
[Infographics] Điều kiện để hưởng trợ cấp thất nghiệp năm 2022

[Infographics] Điều kiện để hưởng trợ cấp thất nghiệp năm 2022

(LĐTĐ) Bảo hiểm thất nghiệp là chế độ nhằm bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi bị mất việc làm, hỗ trợ người lao động học nghề, duy trì việc làm, tìm việc làm. Do vậy, người lao động sẽ chỉ được hưởng trợ cấp thất nghiệp khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:
Khẩn trương đảm bảo cung ứng thuốc, vật tư y tế phục vụ khám chữa bệnh bảo hiểm y tế

Khẩn trương đảm bảo cung ứng thuốc, vật tư y tế phục vụ khám chữa bệnh bảo hiểm y tế

(LĐTĐ) Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam đề nghị BHXH các tỉnh, thành phố phối hợp với Sở Y tế chỉ đạo và hướng dẫn các cơ sở khám chữa bệnh trên địa bàn có ngay các giải pháp cung ứng kịp thời, đầy đủ thuốc, vật tư y tế để điều trị cho người bệnh bảo hiểm y tế (BHYT).
Lương tối thiểu cần đảm bảo mức sống tối thiểu

Lương tối thiểu cần đảm bảo mức sống tối thiểu

(LĐTĐ) Sáng 16/6, tại trụ sở, báo Kinh tế & Đô thị phối hợp cùng Tổ chức ActionAid Quốc tế tại Việt Nam (AAV) và Quỹ Hỗ trợ chương trình, dự án an sinh xã hội Việt Nam (AFV) tổ chức tọa đàm trực tuyến “Mức lương đủ sống - Góc nhìn đa chiều” với sự tham dự của các chuyên gia, đại diện người sử dụng lao động, người lao động.
Đối tượng nào bắt buộc tham gia bảo hiểm xã hội?

Đối tượng nào bắt buộc tham gia bảo hiểm xã hội?

(LĐTĐ) Bạn đọc Đào Đình Thắng (Khu Công nghiệp Phú Nghĩa, Hà Nội) hỏi: Tôi mới đi làm cho một công ty, được ký hợp đồng thử việc 3 tháng. Vậy, tôi có phải đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) không; và những đối tượng nào phải tham gia BHXH bắt buộc?
Sửa Luật Bảo hiểm xã hội để đảm bảo lương hưu và phúc lợi

Sửa Luật Bảo hiểm xã hội để đảm bảo lương hưu và phúc lợi

(LĐTĐ) Trước tình trạng gia tăng số người lao động đăng ký thủ tục nhận bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần, công nhân lao động đã kiến nghị với Chính phủ cần rà soát, sớm sửa đổi pháp luật về BHXH, bảo đảm quyền lợi của công nhân lao động cả khi đi làm và lúc về hưu. Điều này không chỉ đảm bảo cuộc sống ổn định cho người lao động, mà còn góp phần đảm bảo an sinh xã hội lâu dài của Đảng, Nhà nước.
Nỗ lực vì mục tiêu đảm bảo an sinh bền vững cho người dân Thủ đô

Nỗ lực vì mục tiêu đảm bảo an sinh bền vững cho người dân Thủ đô

(LĐTĐ) Trải qua 27 năm xây dựng và phát triển, Bảo hiểm xã hội (BHXH) thành phố Hà Nội luôn chủ động, bám sát các giải pháp chỉ đạo điều hành của BHXH Việt Nam, thành phố Hà Nội, tích cực phối hợp với các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương trong triển khai thực hiện nhiệm vụ, nâng cao chất lượng phục vụ, đưa chính sách BHXH, bảo hiểm y tế đến gần hơn với người dân, trở thành trụ cột chính của an sinh xã hội trên địa bàn Thủ đô Hà Nội.
Đảm bảo vai trò của Công đoàn trong thực hiện quyền dân chủ của người lao động

Đảm bảo vai trò của Công đoàn trong thực hiện quyền dân chủ của người lao động

(LĐTĐ) Việc thực hiện dân chủ ở doanh nghiệp cần được quan tâm đúng mức hơn nữa, cần thiết phải nghiên cứu, rà soát, xây dựng các quy định để khắc phục kịp thời những hạn chế, bất cập trong thực tiễn và các biện pháp bảo đảm thực hiện dân chủ tại doanh nghiệp.
Xem thêm
Phiên bản di động