Hướng đến hiện đại hóa công nghệ quan trắc khí tượng thủy văn

(LĐTĐ) Nằm trong nhóm 5 quốc gia chịu ảnh hưởng nghiêm trọng nhất từ biến đổi khí hậu toàn cầu, những năm qua, tại Việt Nam, các hiện tượng thời tiết cực đoan như bão, lũ, dông lốc, hạn hán, xâm nhập mặn... xuất hiện với tần suất ngày càng nhiều. Điều này đòi hỏi công tác dự báo khí tượng thủy văn cần phải được nâng cao hơn nữa, đáp ứng yêu cầu đảm bảo an toàn tính mạng cho người dân và phát triển đất nước.
Tọa đàm “Giám sát đại dương – Dự báo cảnh báo thiên tai phục vụ sinh kế biển” Ngành Khí tượng Thủy văn Việt Nam kỉ niệm 75 năm ngày truyền thống

Thiên tai diễn biến phức tạp, khó lường

Theo tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) trong vòng 20 năm qua, trên toàn thế giới, ước tính các loại thiên tai đã tăng lên khoảng 75%, làm thiệt mạng hơn 1 triệu người và ảnh hưởng đến hơn 4 tỷ dân, gây thiệt hại kinh tế gần 3 nghìn tỷ USD.

Còn tại Việt Nam, thống kế của Ban Chỉ đạo Quốc gia về phòng chống thiên tai cho thấy, chỉ tính riêng trong 20 năm trở lại đây, các loại thiên tai như bão, lũ, lở đất… đã khiến hơn 13.000 người thiệt mạng, thiệt hại tài sản trên 6,4 tỷ USD, khoảng 60% diện tích đất và hơn 70% dân số đứng trước rủi ro hứng chịu thảm họa từ thiên tai.

Đáng chú ý, thiên tai năm 2020 được đánh giá là có nhiều yếu tố bất thường, thậm chí là dị thường, khó lường. Đầu năm là hình thái thời tiết chịu ảnh hưởng của hiện tượng El Nino, nhưng cuối năm lại chịu tác động của hiện tượng La Nina. Hệ quả là nắng nóng gay gắt ngay từ đầu năm, còn bão và mưa lớn dồn dập vào cuối năm. Đặc biệt, suốt nửa tháng 10/2020, gần như ngày nào ở miền Trung cũng xuất hiện mưa to đến rất to với lượng mưa vượt so mức trung bình từ 100 200%, thậm chí nhiều nơi vượt tới 300- 400%.

Thống kê của của Ban Chỉ đạo Quốc gia về phòng chống thiên tai, trong năm 2020, ở nước ta đã xảy ra 16 loại hình thiên tai, cụ thể: 13 cơn bão trên Biển Đông; 264 trận dông, lốc, mưa lớn trên 49 tỉnh, thành phố; 120 trận lũ, lũ quét, sạt lở đất; đặc biệt là đợt mưa lũ lớn lịch sử từ ngày 6 đến 22/10/2020 tại khu vực Trung bộ; 86 trận động đất; hạn hán, xâm nhập mặn nghiêm trọng, sạt lở bờ sông, bờ biển, sụt lún đê biển tại Đồng bằng sông Cửu Long…

Chiến lược phát triển ngành khí tượng thủy văn
Mưa bão, thiên tai ngày càng xuất hiện nhiều, và ảnh hưởng nặng nề đến cuộc sống của con người và tác động đến hệ sinh thái. (Ảnh: KTTVQG)

Thiên tai khốc liệt, cực đoan, bất thường, tình trạng “bão chồng bão, lũ chồng lũ” đã làm 288 người chết, 65 người mất tích và 876 người bị thương; 3.424 nhà sập, 333.050 nhà bị hư hại, tốc mái, di dời khẩn cấp; 509.793 lượt nhà bị ngập. Ngoài ra, các loại hình thiên tai cũng làm thiệt hại 196.887 ha lúa và hoa màu; 4,11 triệu con gia cầm chết, cuốn trôi; hàng nghìn mét đê kè, kênh mương, bờ sông, bờ biển, đường giao thông bị sạt lở, hư hỏng. Ước tính tổng thiệt hại về kinh tế lên đến khoảng gần 40.000 tỷ đồng.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang diễn ra ngày càng mạnh mẽ như hiện nay, thì những vấn đề của thời tiết, mưa bão, thiên tai ngày càng xuất hiện nhiều, và ảnh hưởng nặng nề đến cuộc sống của con người và tác động đến hệ sinh thái trên toàn thế giới.

Đặc biệt, với Việt Nam, một quốc gia mà ngành nông nghiệp đóng vai trò chủ đạo, thì nhu cầu về thông tin thời tiết, về sự thay đổi mùa, càng cần thiết hơn bao giờ hết. Để hạn chế những tác động này, các quốc gia trên thế giới và Việt Nam đã không ngừng đầu tư khoa học công nghệ, nghiên cứu các lĩnh vực khí tượng thủy văn, thời tiết.

Theo ông Trần Hồng Thái, Tổng cục trưởng Tổng cục Khí tượng thủy văn Quốc gia, khách quan nhìn nhận, chất lượng dự báo của nước ta đã từng bước nâng lên và dần tiệm cận với các nước phát triển. Ngành Khí tượng thủy văn của Việt Nam đang tiếp cận các công nghệ tiên tiến trên thế giới, đã và đang xây dựng mạng lưới ra đa, cảnh báo dông sét, tăng dầy mạng lưới quan trắc và tỷ lệ các trạm tự động, các mô hình dự báo tổ hợp… là những công nghệ giúp dự báo tốt hơn.

Chiến lược phát triển ngành khí tượng thủy văn
Ngành Khí tượng thủy văn của Việt Nam đang tiệm cận các công nghệ tiên tiến trên thế giới. Ảnh: Thanh Tùng

"Tuy nhiên, khó khăn hiện nay, đó là mạng lưới quan trắc còn thưa, chỉ đạt mật độ 20-30 % mật độ so với khu vực, khoảng 50% trạm tự động, còn nhiều trạm đo thủ công. Nguồn lực đầu tư cho mạng lưới quan trắc, truyền tin, dự báo còn hạn chế. Bên cạnh đó, cần tăng cường nguồn nhân lực chất lượng cao, tăng cường các bản tin dự báo, cảnh báo lũ quét và sạt lở đất, chi tiết hóa các dự báo điểm… Đây là hành động cần sự chung tay của các Bộ ngành, địa phương để làm sao đưa ra các bản tin gần thực tế, dễ sử dụng hơn", ông Trần Hồng Thái thông tin.

Hiện đại hóa năng lực dự báo

Mới đây, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành vừa ký Quyết định số 1970/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển ngành Khí tượng thủy văn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Theo đó, mục tiêu chung đến năm 2030 phát triển ngành Khí tượng thủy văn của Việt Nam đạt trình độ khoa học công nghệ tiên tiến của khu vực châu Á; đủ năng lực cung cấp thông tin, dữ liệu khí tượng thủy văn đầy đủ, tin cậy, kịp thời đáp ứng các yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, phòng chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo đảm quốc phòng, an ninh quốc gia; hình thành và phát triển được thị trường dịch vụ, công nghệ khí tượng thủy văn phục vụ đa mục tiêu, đa lĩnh vực. Đến năm 2045 phát triển ngành Khí tượng thủy văn của Việt Nam có trình độ, năng lực tương đương các nước phát triển trên thế giới.

Chiến lược phát triển ngành khí tượng thủy văn
Trạm khí tượng Hòn Ngư. Ảnh: Nam Nguyễn

Chiến lược đặt ra mục tiêu đến năm 2030 tự động hóa đạt trên 95% đối với các trạm khí tượng, trạm đo mực nước, đo mưa, đo gió trên cao; phát triển, hoàn thiện mạng lưới trạm khí tượng thủy văn phục vụ nhu cầu của bộ, ngành, địa phương, tổ chức, cá nhân trong các lĩnh vực có liên quan; 100% công trình phải quan trắc khí tượng thủy văn được thực hiện quan trắc và cung cấp thông tin, dữ liệu khí tượng thủy văn theo quy định của pháp luật.

Về dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn, Chiến lược phấn đấu dự báo khí tượng thuỷ văn hàng ngày trong điều kiện bình thường có độ tin cậy đạt 80-85%. Dự báo đủ độ tin cậy quỹ đạo và cường độ áp thấp nhiệt đới trước 2-3 ngày; tăng thời hạn cảnh báo quỹ đạo và cường độ bão trước 3-5 ngày.

Dự báo, cảnh báo lũ đủ độ tin cậy cho các hệ thống sông lớn ở Bắc Bộ trước 2-3 ngày, ở Trung Bộ trước 1-2 ngày, ở Nam Bộ trước 10 ngày; tăng chất lượng dự báo định lượng mưa lớn trước 2-3 ngày lên thêm 5-10% so với năm 2020; cảnh báo đủ độ tin cậy lũ quét, sạt lở đất trước 6-24 giờ; tăng thời hạn dự báo thời tiết đến 10 ngày, cảnh báo xu thế diễn biến một số hiện tượng khí tượng thủy văn nguy hiểm đến 1 tháng, cảnh báo hiện tượng ENSO và tác động đến Việt Nam, hạn hán, xâm nhập mặn từ 3 tháng đến 1 năm.

Đồng thời, cung cấp 100% thông tin phân vùng thiên tai, rủi ro thiên tai, giám sát biến đổi khí hậu, tài nguyên khí hậu, tài nguyên nước phục vụ việc xây dựng, thực hiện các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự án trọng điểm của quốc gia.

Chiến lược phát triển ngành khí tượng thủy văn
Dự kiến đến năm 2030 tự động hóa đạt trên 95% đối với các trạm khí tượng. Ảnh: KTTVQG

Giải pháp mà Chiến lược đưa ra là hoàn thiện hệ thống thể chế, chính sách, tăng cường quản lý Nhà nước về khí tượng thủy văn; hiện đại hóa hệ thống quan trắc, thông tin, nâng cao năng lực công nghệ dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn; đẩy mạnh xã hội hoá, thương mại hóa, xây dựng và hình thành thị trường dịch vụ, công nghệ khí tượng thủy văn; phát triển nguồn nhân lực, ứng dụng khoa học công nghệ và tăng cường họp tác quốc tế khí tượng thủy văn…

Chia sẻ về những mục tiêu được ngành đặt ra trong chặng đường tiếp theo, ông Trần Hồng Thái cho biết với vị trí quan trọng trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng - an ninh, đặc biệt là trong công tác phòng, tránh và giảm nhẹ thiên tai, đầu tư cho ngành Khí tượng thủy văn cần đi trước một bước để cung cấp kịp thời, chính xác thông tin và luận cứ khoa học về khí tượng thủy văn cho sự phát triển bền vững của đất nước.

Trong giai đoạn sắp tới, ngành sẽ tập trung các nguồn lực để phát triển đồng bộ theo hướng hiện đại hoá và tự động hóa, nâng cao năng lực quản lý Nhà nước và tổ chức thực thi pháp luật khí tượng thủy văn trong phạm vi cả nước, nâng cao năng lực quan trắc, dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn, trọng tâm là dự báo, cảnh báo các thiên tai liên quan đến bão, lũ, lũ quét, sạt lở đất… đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội, phục vụ phòng tránh và giảm nhẹ thiệt hại do thiên tai.

Minh Phương

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Tổng thống đắc cử Colombia Gustavo Petro tuyên thệ nhậm chức

Tổng thống đắc cử Colombia Gustavo Petro tuyên thệ nhậm chức

Ông Gustavo Petro trở thành nhà lãnh đạo theo đường lối cánh tả đầu tiên tại Colombia lên nắm quyền và sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức trong ...
U16 Việt Nam có thể gặp Thái Lan ở bán kết U16 Đông Nam Á 2022

U16 Việt Nam có thể gặp Thái Lan ở bán kết U16 Đông Nam Á 2022

Nếu giành quyền vào bán kết U16 Đông Nam Á 2022, U16 Việt Nam sẽ đối đầu U16 Thái Lan.
Công chức, viên chức nghỉ việc: Nguyên nhân chủ yếu do thu nhập thấp

Công chức, viên chức nghỉ việc: Nguyên nhân chủ yếu do thu nhập thấp

Thu nhập thấp, không đảm bảo cuộc sống chính là nguyên nhân chủ yếu khiến nhiều công chức, viên chức nghỉ việc để tìm vị trí việc làm có thu ...
Thắng lợi quan trọng của Tổng thống Mỹ Joe Biden trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ

Thắng lợi quan trọng của Tổng thống Mỹ Joe Biden trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ

Ngày 7/8, sau nhiều tháng đàm phán và tranh luận, Thượng viện Mỹ đã thông qua dự luật về kế hoạch đầy tham vọng của Tổng thống Joe Biden liên ...
Đoàn đại biểu cấp cao Liên hiệp Công đoàn thành phố Seoul thăm, làm việc tại Công ty TNHH MTV Kinh Đô

Đoàn đại biểu cấp cao Liên hiệp Công đoàn thành phố Seoul thăm, làm việc tại Công ty TNHH MTV Kinh Đô

(LĐTĐ) Trong khuôn khổ chuyến thăm, làm việc tại Thủ đô Hà Nội, sáng ngày 7/8, Đoàn đại biểu cấp cao Liên hiệp Công đoàn (LHCĐ) thành phố Seoul (Hàn Quốc) ...
Mê Linh: Phấn đấu hoàn thành thu ngân sách Nhà nước năm 2022

Mê Linh: Phấn đấu hoàn thành thu ngân sách Nhà nước năm 2022

(LĐTĐ) Trong 6 tháng đầu năm 2022, kinh tế huyện Mê Linh tiếp tục đạt mức tăng trưởng cao so với cùng kỳ năm trước. Phát huy những kết quả đã ...
Trên 26,3 triệu tài khoản đã đăng ký, sử dụng ứng dụng VssID

Trên 26,3 triệu tài khoản đã đăng ký, sử dụng ứng dụng VssID

(LĐTĐ) Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam cho biết, tính đến ngày 31/7/2022, trên toàn quốc đã có trên 26,3 triệu tài khoản giao dịch điện tử cá nhân được ...

Tin khác

Đà Nẵng: Nhà máy nước Hòa Liên dự kiến hoạt động trong tháng 8

Đà Nẵng: Nhà máy nước Hòa Liên dự kiến hoạt động trong tháng 8

(LĐTĐ) Dự án Nhà máy nước Hòa Liên có tổng mức đầu tư hơn 1.170 tỷ đồng, công suất xử lý giai đoạn 1 là 120.000 m3/ngày và quy hoạch mở rộng cho giai đoạn 2 với công suất 240.000 m3/ngày.
“Phình to” hơn sau chỉ đạo của UBND quận Cầu Giấy

“Phình to” hơn sau chỉ đạo của UBND quận Cầu Giấy

(LĐTĐ) Sau bài phản ánh “Bãi rác tự phát “bức tử” môi trường khu dân cư” của Báo Lao động Thủ đô về bãi rác tại ngách 41, ngõ 184, tổ 12, phường Yên Hòa, Ủy ban nhân dân (UBND) quận Cầu Giấy đã có văn bản số 743/UBND-QLDAĐTXD thông báo về việc kiểm tra xử lý thông tin báo nêu. Tuy nhiên, sau văn bản này bãi rác không những không được dọn dẹp mà còn có dấu hiệu “phình to” hơn trước. Tại sao lại có nghịch lý này?
Phấn đấu giảm phát thải khí nhà kính, mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050

Phấn đấu giảm phát thải khí nhà kính, mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050

(LĐTĐ) Về mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính, Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu giai đoạn đến năm 2050 của Việt Nam phấn đấu đạt mục tiêu phát thải ròng bằng "0", tích cực đóng góp có trách nhiệm cùng cộng đồng quốc tế bảo vệ hệ thống khí hậu trái đất, nâng cao chất lượng tăng trưởng, sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Tìm giải pháp giải tỏa “cơn khát” không gian xanh đô thị

Tìm giải pháp giải tỏa “cơn khát” không gian xanh đô thị

(LĐTĐ) Chiều 26/7, Tạp chí Môi trường và Cuộc sống tổ chức tọa đàm trực tuyến với chủ đề: “Bảo vệ không gian xanh đô thị”. Tọa đàm nhằm trao đổi, ghi nhận ý kiến của các chuyên gia, nhà quản lý về thực trạng thiếu không gian xanh trong các khu đô thị và những hệ lụy do thiếu không gian xanh ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của cư dân đô thị và môi trường.
Sử dụng điện gió, năng lượng xanh trong giao thông vận tải chống biến đổi khí hậu

Sử dụng điện gió, năng lượng xanh trong giao thông vận tải chống biến đổi khí hậu

Một trong các mục tiêu cụ thể của Đề án về những nhiệm vụ, giải pháp triển khai kết quả Hội nghị lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu là các hoạt động giảm phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực năng lượng, giao thông vận tải, sản xuất vật liệu xây dựng, nông nghiệp, xử lý chất thải được đẩy mạnh.
Từ 2025 sẽ sử dụng xe buýt điện để bảo vệ môi trường

Từ 2025 sẽ sử dụng xe buýt điện để bảo vệ môi trường

(LĐTĐ) Theo Chương trình hành động về chuyển đổi năng lượng xanh, giảm phát thải khí các-bon và khí mê-tan của ngành giao thông vận tải mới được Chính phủ phê duyệt, với giao thông đô thị, từ năm 2025, 100% xe buýt thay thế, đầu tư mới sử dụng điện, năng lượng xanh.
Nâng cao năng lực truyền thông thay đổi hành vi về giảm thiểu rác thải nhựa đại dương

Nâng cao năng lực truyền thông thay đổi hành vi về giảm thiểu rác thải nhựa đại dương

(LĐTĐ) Ngày 21/7, Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam, Tổ chức Quốc tế về bảo tồn thiên nhiên tại Việt Nam (WWF-Việt Nam) và báo điện tử VTC News tổ chức Chương trình tập huấn năm 2022 với chủ đề “Nâng cao năng lực truyền thông thay đổi hành vi về giảm ô nhiễm nhựa đại dương”.
Góp sức trẻ tham gia bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu

Góp sức trẻ tham gia bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu

(LĐTĐ) Bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu là nhiệm vụ thường xuyên và lâu dài, có tính cấp bách đối với sự phát triển của đất nước. Vì vậy, để bảo vệ môi trường sống và các nguồn tài nguyên thiên nhiên, cần có sự đóng góp công sức của cả hệ thống chính trị, trong đó có vai trò xung kích, tình nguyện của tuổi trẻ.
Biến sông Tô Lịch thành Công viên lịch sử - văn hoá - tâm linh: Bao giờ hiện thực hoá giấc mơ?

Biến sông Tô Lịch thành Công viên lịch sử - văn hoá - tâm linh: Bao giờ hiện thực hoá giấc mơ?

(LĐTĐ) Ý tưởng cải tạo sông Tô Lịch vốn đang bị ô nhiễm thành công viên văn hoá, du lịch, tâm linh của Công ty cổ phần Tập đoàn Môi trường Nhật Việt (JVE Group) được nhiều nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý và người dân đồng tình. Tuy nhiên, vấn đề mà các nhà khoa học, người dân quan tâm là làm như thế nào? Triển khai ra sao để “sạch hóa” dòng sông nhưng vẫn giữ được hồn cốt của nó. Đặc biệt, đến khi nào ý tưởng trên thành hiện thực?.
Triển khai ngay Nghị quyết Quốc hội về mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu

Triển khai ngay Nghị quyết Quốc hội về mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu

Phó Thủ tướng Lê Minh Khái giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các Bộ, cơ quan liên quan tổ chức triển khai ngay Nghị quyết số 20/2022/UBTVQH15 về mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn.
Xem thêm
Phiên bản di động