“Giữ hồn” cho nghề làm nón lá làng Chuông

(LĐTĐ) Say mê với nghề làm nón cùng với nỗi đắn đo và trăn trở với việc giữ nghề, những nghệ nhân, người thợ đang làm nón ở làng Chuông (xã Phương Trung, huyện Thanh Oai, Hà Nội) không chỉ giữ lại giá trị văn hóa truyền thống của nón lá, mà còn góp phần đưa nón làng Chuông đến với bạn bè khắp năm châu.
Người làng nón khai thác du lịch từ làng nghề truyền thống
Nghệ nhân giữ lửa cho nghề làm nón làng Chuông
Sức sống mãnh liệt của nón làng Chuông

Kiên trì với nghề

Chiếc nón lá từ bao đời nay đã trở nên gần gũi, thân thuộc với mỗi người dân Việt Nam. Hình ảnh chiếc nón lá mộc mạc, duyên dáng không chỉ là vật dụng che nắng, che mưa mà còn chứa đựng nét văn hóa làng quê.

3819 z1960712910269 dea389d74a935c5a1c29b9de21b2f70d
Những người dân làng Chuông vẫn kiên trì với nghề làm nón lá truyền thống (Ảnh: Hữu Minh)

Nằm nép mình bên dòng sông Đáy, làng Chuông nức tiếng với nghề làm nón suốt hơn 3 thế kỷ qua. Trải qua bao thăng trầm của thời gian, mặc dù nghề làm nón không còn hưng thịnh như xưa, nhưng đến nay, người dân làng Chuông vẫn âm thầm lưu giữ hồn quê hương qua những sản phẩm chiếc nón lá. Những người dân làng Chuông cho biết, sản phẩm nón làng Chuông chủ yếu phục vụ người dân miền Bắc. Khác với sản phẩm nón Huế, nón làng Chuông có hai lớp dày dặn hơn. Nón làng Chuông ngoài nón trơn cũng có nón cách điệu, phía bên trong nón có một lớp bóng và trang trí hoa. Ngoài nón lá phổ thông thì sản phẩm nón làng Chuông còn có nón lá già. “Nón lá già chủ yếu phục vụ người già và những người đi làm ruộng vì nó thường bền chắc hơn”, một người dân cho biết.

Trong căn nhà nhỏ, bà Nguyễn Thị Hương (làng Chuông, xã Phương Trung) miệt mài với từng công đoạn để làm nên những chiếc nón lá. Bà Hương cho biết, khi mới 6 tuổi bà đã biết khâu nón một cách thành thạo. Dấu vết nghề nón in hằn trên từng ngón tay của bà qua những vết kim đã đen màu theo thời gian. “Từ khi mới chỉ 4 -5 tuổi, tôi đã được mẹ cho làm quen với các công đoạn của nghề làm nón lá. Đến nay đã gần 50 năm gắn bó với nghề, công việc làm nón đã ngấm vào trong máu rồi nên có muốn bỏ cũng không được”, bà cho biết.

Theo như chia sẻ của bà Hương, nghề làm nón nơi đây không ai nhớ rõ đã có từ khi nào, chỉ biết sinh ra đã có nghề. Trước đây, rất nhiều hộ gia đình trong thôn làm nón lá, sống bằng nghề làm nón, nhưng hiện nay chỉ còn một số ít người trong thôn còn gắn bó. Mặc dù vậy, nón làng Chuông vẫn giữ nguyên được giá trị văn hóa truyền thống, được bạn bè khắp nơi biết đến. Có được điều đó là bởi làng Chuông có bí quyết và vẻ đẹp rất riêng khiến nón lá nơi đây bền, đẹp, chắc chắn. Cái quý giá đó chính là sự tỉ mỉ trong từng công đoạn làm ra nó.

Để hoàn thành một chiếc nón thành phẩm, người thợ làm nón phải trải qua nhiều công đoạn như rẽ lá, là lá, bứt vòng, quay nón, dán nón, khâu nón, sửa nón hoặc nứt nón, lồng nhồi, quang dầu. Quang dầu là khâu cuối cùng làm cho nón bóng đẹp hơn trước khi đưa ra thị trường. Những người làm nón lâu năm ở làng Chuông cho biết, khâu quay nón vốn là khâu khó nhất, bởi đây chính là khâu quyết định thẩm mỹ của chiếc nón. Khâu này đòi hỏi người thợ phải có tay nghề cao, cẩn thận, tỉ mỉ thì chiếc nón mới phẳng. Khi quay nón người thợ phải khéo léo để không làm hở chóp, lá được xếp tránh bị cộm.

“Ngoài ra, người thợ phải biết cách chọn lá thật trắng, tẽ lá không được để rách, lá được là thật phẳng, không để ngả màu. Tre, nứa làm vành được vót tròn, đều và khi khâu không làm đứt cước. Điều quan trọng nữa là mũi khâu yêu cầu phải ngắn, lỗ nhỏ thì chiếc nón mới tròn, khít, mịn từ mép lá đến đường khâu. Cái tài của người thợ làng Chuông là các múi nối sợi móc khi khâu được dấu kín và khi nhìn vào chiếc nón chỉ thấy đều tăm tắp những mũi khâu…”, bà Hương chia sẻ.

Trăn trở phát triển nghề truyền thống

Cũng theo chia sẻ của bà Hương thì nghề làm nón ngày nay mang lại lợi nhuận không nhiều, rất ít người trong làng còn làm nghề, đa phần là những người lớn tuổi, còn thế hệ trẻ đã không mấy “mặn mà” theo nghề của cha ông. Bởi vậy, sợ nghề làm nón thất truyền, bà Hương vẫn thường xuyên dạy nghề cho con, cháu trong nhà để chúng có niềm yêu thích, đam mê với nghề. Đến nay, cô con gái út lên 13 tuổi của bà cũng đã biết cách làm nón. Hằng ngày, cô bé vẫn hăng say, miệt mài cùng mẹ làm ra những chiếc nón lá làng Chuông.

3816 img 9799

Không chỉ có bà Hương mà rất nhiều nghệ nhân làm nón tại làng Chuông cũng đang ngày đêm gìn giữ nghề truyền thống từ bao năm nay, trong đó có nghệ nhân làm nón Lê Văn Tuy. Sinh ra và lớn lên tại làng Chuông, luôn mang trong mình một tình yêu sâu sắc với chiếc nón lá quê hương, ông Tuy luôn mong muốn gìn giữ nét đẹp truyền thống và mang nó đến với bạn bè trong nước và quốc tế. Các sản phẩm ông sản xuất ra luôn luôn được chú trọng đến chất lượng, ngay từ những công đoạn để tạo ra chiếc nón lá cũng được kiểm tra rất kĩ càng ngay từ khâu chọn nguyên liệu đến việc xếp lá hay khâu nón…

Trong một lần có dịp gặp gỡ, nghệ nhân Lê Văn Tuy chia sẻ rằng, đối với ông, chất lượng của sản phẩm vô cùng quan trọng, nó quyết định đến uy tín không chỉ của riêng ông mà còn là của cả làng nghề truyền thống nơi đây. Các sản phẩm ông làm ra rất được các khách nước ngoài ưa chuộng. Ngoài việc bán lẻ cho các khách du lịch thăm quan làng nghề, ông còn mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm sang các nước như: Nhật, Đài Loan và một số nước Châu Âu…Các sản phẩm được xuất sang các nước trên được họ đánh giá cao về chất lượng. Bên cạnh đó, nghệ nhân Lê Văn Tuy cũng được nhiều người được biết đến là một người truyền nghề tâm huyết. Để gìn giữ và phát triển nghề, ông đã truyền và dạy nghề cho nhiều lao động có nhu cầu học nghề. Bên cạnh đó, để nhiều người trẻ hiểu và yêu hơn hình ảnh chiếc nón lá Việt Nam, ông còn dạy nghề tại các trường tiểu học, trung học và đại học…

Nghề làm nón vốn yêu cầu sự công phu, cần mẫn và sự nhiệt huyết của người làm nghề. Một người thợ lành nghề làm cần cù một ngày có thể cho ra thành phẩm từ 1 đến 2 chiếc nón. Vì vậy, những người dân làng Chuông tâm huyết với nghề nón như bà Hương, ông Tuy hay rất nhiều nghệ nhân khác luôn mong rằng địa phương sẽ có những chính sách hỗ trợ phù hợp, tạo điều kiện cho những nghệ nhân thắt nón tìm được cơ hội phát triển tốt hơn, gìn giữ nghề thế hệ mai sau.

Kim Tiến – Hữu Minh

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Công an huyện Phúc Thọ triệt phá sới xóc đĩa "khủng"

Công an huyện Phúc Thọ triệt phá sới xóc đĩa "khủng"

(LĐTĐ) Ngày 28/1, Công an huyện Phúc Thọ, Hà Nội cho biết, đơn vị vừa triệt phá sới bạc khủng bằng hình thức chơi xóc đĩa tại một xưởng cơ khí ...
Phụ nữ huyện Mê Linh tích cực xây dựng nông thôn mới

Phụ nữ huyện Mê Linh tích cực xây dựng nông thôn mới

(LĐTĐ) Trong năm 2022, Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) huyện Mê Linh đã tích cực tham gia các hoạt động xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, qua ...
Đổi mới, cải cách nền tảng kinh tế vi mô

Đổi mới, cải cách nền tảng kinh tế vi mô

(LĐTĐ) Năm 2022, cùng với việc quyết liệt chuyển trạng thái sang thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát dịch Covid-19 hiệu quả, Việt Nam đang vươn lên mạnh mẽ ...
Đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác thông tin đối ngoại

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác thông tin đối ngoại

(LĐTĐ) Chuyển đổi số đã trở thành một xu thế diễn ra mạnh mẽ cả trong và ngoài nước, trước thực tế đó, Bộ Ngoại giao đã đẩy mạnh chuyển đổi ...
Cuối tháng 1 Bắc Bộ tiếp tục rét đậm, rét hại

Cuối tháng 1 Bắc Bộ tiếp tục rét đậm, rét hại

(LĐTĐ) Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia thông tin, sáng sớm nay (28/1), không khí lạnh tiếp tục ảnh hưởng đến một số nơi khác ở Nam ...
Năm 2023, huyện Ứng Hòa phát động trồng mới khoảng 6.300 cây xanh các loại

Năm 2023, huyện Ứng Hòa phát động trồng mới khoảng 6.300 cây xanh các loại

(LĐTĐ) Thực hiện lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh "Mùa xuân là Tết trồng cây, Làm cho đất nước càng ngày càng xuân", mới đây, huyện Ứng Hòa (Hà ...
Bí thư Thành ủy Hà Nội dự lễ phát động Tết trồng cây tại phường Định Công, quận Hoàng Mai

Bí thư Thành ủy Hà Nội dự lễ phát động Tết trồng cây tại phường Định Công, quận Hoàng Mai

(LĐTĐ) Sáng 28/1 (tức mùng 7 tháng Giêng), Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng đã dự lễ phát động Tết trồng cây "Đời ...

Tin khác

Bí thư Thành ủy Hà Nội dự lễ phát động Tết trồng cây tại phường Định Công, quận Hoàng Mai

Bí thư Thành ủy Hà Nội dự lễ phát động Tết trồng cây tại phường Định Công, quận Hoàng Mai

(LĐTĐ) Sáng 28/1 (tức mùng 7 tháng Giêng), Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng đã dự lễ phát động Tết trồng cây "Đời đời nhớ ơn Bác Hồ" Xuân Quý Mão 2023 tại cụm di tích lịch sử Đền, đình, miếu Định Công Thượng (phường Định Công, quận Hoàng Mai).
Quận Tây Hồ phát động Tết trồng cây

Quận Tây Hồ phát động Tết trồng cây

(LĐTĐ) Ngày 27/1, quận Tây Hồ tổ chức lễ phát động “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” Xuân Quý Mão năm 2023. Dự kiến trong năm 2023, quận Tây Hồ sẽ trồng 150 cây xanh.
Tưng bừng khai mạc lễ hội Gióng 2023

Tưng bừng khai mạc lễ hội Gióng 2023

(LĐTĐ) Thường niên, cứ vào ngày 6 tháng Giêng (âm lịch), tại Khu di tích lịch sử đền Sóc (xã Phù Linh, huyện Sóc Sơn, Hà Nội) hàng ngàn người dân, du khách thập phương khắp nơi về dự lễ khai hội. Đây là một trong những lễ hội lớn của thành phố Hà Nội dịp đầu Xuân năm mới.
Quận Thanh Xuân phát động Tết trồng cây

Quận Thanh Xuân phát động Tết trồng cây

(LĐTĐ) Ngày 27/1/2023 (mùng 6 tháng Giêng năm Quý Mão), tại Trung tâm Văn hóa - Thông tin và Thể thao quận, quận Thanh Xuân đã tổ chức Lễ phát động Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ xuân Quý Mão 2023.
Huyện Thanh Oai phấn đấu trồng hơn 5.000 cây xanh trong năm 2023

Huyện Thanh Oai phấn đấu trồng hơn 5.000 cây xanh trong năm 2023

(LĐTĐ) Ngày 27/1 (mùng 6 Tết Nguyên đán Quý Mão 2023), huyện Thanh Oai tổ chức Lễ phát động Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ Xuân Quý Mão năm 2023, tại Trường Mầm non Đỗ Động.
Quận Hoàng Mai: Đồng lòng, quyết tâm hoàn thành thắng lợi các chỉ tiêu

Quận Hoàng Mai: Đồng lòng, quyết tâm hoàn thành thắng lợi các chỉ tiêu

(LĐTĐ) Ngày 27/1 (mùng 6 Tết Nguyên đán Quý Mão 2023), quận Hoàng Mai tổ chức Lễ phát động Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ Xuân Quý Mão năm 2023 tại tuyến đường nối tiếp đường phía Đông khu hành chính quận Hoàng Mai.
Hà Nội: Kiểm tra công vụ đột xuất, ghi nhận tinh thần làm việc nghiêm túc ngay sau kỳ nghỉ Tết

Hà Nội: Kiểm tra công vụ đột xuất, ghi nhận tinh thần làm việc nghiêm túc ngay sau kỳ nghỉ Tết

(LĐTĐ) Phó trưởng đoàn kiểm tra công vụ Thành phố Đinh Mạnh Hùng cho biết, qua kiểm tra tại 4 Sở và Ủy ban nhân dân quận Tây Hồ cho thấy, việc chấp hành kỷ luật, kỷ cương hành chính sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán được các đơn vị thực hiện nghiêm túc, trách nhiệm.
Quận Bắc Từ Liêm phát động Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ

Quận Bắc Từ Liêm phát động Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ

(LĐTĐ) Sáng mùng 6 tháng Giêng (27/1), Quận ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam quận Bắc Từ Liêm đã tổ chức Lễ phát động Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ xuân Quý Mão 2023 tại phường Liên Mạc.
Huyện Mê Linh khai mạc Lễ hội đền Hai Bà Trưng năm 2023

Huyện Mê Linh khai mạc Lễ hội đền Hai Bà Trưng năm 2023

(LĐTĐ) Ngày 27/1 (tức ngày mùng 6 tháng Giêng năm Quý Mão), Lễ kỷ niệm 1983 năm Khởi nghĩa Hai Bà Trưng, 1980 năm Hai Bà Trưng mất và khai mạc Lễ hội đền Hai Bà Trưng năm 2023 đã trang trọng diễn ra tại Khu Di tích Quốc gia đặc biệt đền Hai Bà Trưng, huyện Mê Linh, Hà Nội.
Hà Nội tiếp tục thực hiện ủy quyền giải quyết thủ tục hành chính

Hà Nội tiếp tục thực hiện ủy quyền giải quyết thủ tục hành chính

Năm 2023, Thành phố sẽ tập trung vào việc xây dựng và liên kết, chia sẻ các cơ sở dữ liệu đặc biệt với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, các cơ sở dữ liệu chuyên ngành.
Xem thêm
Phiên bản di động