Bước tiến lớn hướng tới một Hà Nội văn minh, hiện đại

Bước tiến lớn trong xây dựng hạ tầng giao thông ngầm

Hôm nay (1/12) đánh dấu một cột mốc đặc biệt trong lịch sử phát triển hạ tầng giao thông của Thủ đô, đó là việc máy đào hầm TBM số 1 mang tên “Thần Tốc” chính thức chạm đích tại ga S12 (Ga Hà Nội), hoàn thành hành trình xuyên lòng đất qua 4 nhà ga ngầm đầu tiên của Dự án Tuyến Đường sắt đô thị số 3, đoạn Nhổn - Ga Hà Nội. Đây không chỉ là một kết quả kỹ thuật, mà còn là bước tiến chiến lược trong nỗ lực xây dựng hệ thống giao thông công cộng hiện đại, bền vững và hướng tới một Hà Nội văn minh hơn trong tương lai gần.

Giây phút Máy khoan hầm “Thần Tốc” chính thức tiến vào Ga S12 - Ga Hà Nội, Ban Quản lý Đường sắt đô thị nhấn mạnh, khoảnh khắc này là “thành tựu kỹ thuật, quản lý và là biểu tượng khát vọng hiện đại hóa giao thông Thủ đô”.

Theo Ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội, khởi hành từ ga S9 (Kim Mã) ngày 30/7/2024, “Thần Tốc” đã vượt qua quãng đường gần 4 km, xuyên qua các khu vực nhạy cảm bậc nhất của đô thị như: S9 (Kim Mã), S10 (Cát Linh), S11 (Văn Miếu) và S12 (Ga Hà Nội). Đây là lần đầu tiên Hà Nội triển khai công nghệ đào hầm bằng máy TBM ngay trong khu vực trung tâm, nơi tập trung mật độ dân cư lớn, hệ thống công trình hạ tầng phức tạp và nhiều di sản văn hoá có giá trị. Mỗi mét hầm được đào không chỉ là thử thách kỹ thuật, mà còn là “bài thi” đối với năng lực quản lý dự án, điều phối an toàn và bảo vệ các cấu trúc đô thị lâu đời.

Trong suốt hành trình, TBM “Thần Tốc” vận hành ổn định, an toàn, lắp đặt 1.720 vòng vỏ hầm theo đúng tiêu chuẩn quốc tế. Tất cả các yêu cầu nghiêm ngặt về quan trắc, kiểm soát sụt lún và an toàn công trình được tuân thủ chặt chẽ, đặc biệt khi đi qua khu vực đông dân cư và những công trình di sản như Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Đáng chú ý, Ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội cho biết, song song với TBM1, máy TBM2 mang tên “Táo Bạo” cũng đang tiếp tục chinh phục đoạn hầm còn lại, hiện tiến tới khu vực ga S11. Tính đến ngày 1/12/2025, gói thầu CP03 (hầm và các ga ngầm) đã đạt hơn 72% khối lượng. Công tác đúc vỏ hầm được triển khai khẩn trương với 3.395/3.495 vòng đã hoàn tất, kịp thời phục vụ hoạt động của hai máy TBM.

Ông Nguyễn Bá Sơn, Phó Trưởng ban Ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội cho biết, việc khoan thông 4 ga ngầm là “một cột mốc lịch sử”, là minh chứng cho tinh thần trách nhiệm và sự nỗ lực bền bỉ của toàn bộ cán bộ, kỹ sư, chuyên gia của dự án. Đặc biệt, để có được thành quả này là nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, sự phối hợp của các sở, ngành, tư vấn, nhà thầu và đặc biệt là sự chia sẻ, ủng hộ của người dân Thủ đô.

Từ góc độ kỹ thuật, ông Park Young Ill, Giám đốc dự án, đại diện Liên danh Hyundai - Ghella cũng khẳng định: Việc áp dụng công nghệ TBM tại Hà Nội là một bước tiến lớn. Bởi điều kiện địa chất phức tạp, công trình trên mặt đất đa dạng và dày đặc cùng sự hiện diện của nhiều di tích văn hoá - lịch sử khiến việc thi công trở thành thách thức chưa từng có. Tuy vậy, với sự chuẩn bị kỹ lưỡng và sự tham gia của các chuyên gia giàu kinh nghiệm từ nhiều dự án TBM lớn trên thế giới, mọi khó khăn đều được xử lý bài bản. Thành công của TBM1 là nền tảng vững chắc để tin tưởng vào tiến độ và chất lượng của TBM2.

Quá trình thi công thành công đã góp phần khẳng định năng lực của kỹ sư và nhà thầu trong nước khi phối hợp với chuyên gia quốc tế.

Ở góc độ nhà thầu trong nước, ông Nguyễn Quốc Bảo, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần FECON nhấn mạnh: Dự án không chỉ mang ý nghĩa về kỹ thuật, mà còn là một “cú hích” nâng cao năng lực thi công công trình ngầm của các doanh nghiệp Việt Nam. Những kinh nghiệm tích lũy từ dự án sẽ góp phần củng cố năng lực tự chủ trong các dự án hạ tầng quy mô lớn của đất nước.

Tuyến đường sắt đô thị Nhổn - Ga Hà Nội là một trong những dự án giao thông then chốt của Thủ đô, kỳ vọng giảm ùn tắc giao thông, tăng tỷ lệ người dân sử dụng giao thông công cộng, hướng tới mục tiêu phát triển xanh và bền vững. Việc TBM1 hoàn thành hành trình không chỉ chứng minh tính đúng đắn của công nghệ, mà còn củng cố niềm tin của xã hội vào tiến độ thi công đoạn ngầm được xem là hạng mục phức tạp nhất của toàn dự án.

Hướng đến Hà Nội văn minh

Thực tế, trong bức tranh phát triển của nhiều đô thị lớn trên thế giới như Tokyo, Paris, Singapore hay Thượng Hải, đường sắt đô thị luôn giữ vai trò trục xương sống của giao thông công cộng. Chính hệ thống này tạo nên nhịp sống hiệu quả, giảm đáng kể ùn tắc, nâng cao chất lượng môi trường và mở rộng không gian phát triển đô thị. Với Hà Nội, một Thủ đô đang tăng tốc đô thị hóa và đối mặt áp lực giao thông ngày càng gia tăng thì những bài học đó không chỉ mang giá trị tham khảo mà còn là kim chỉ nam để định hình một tương lai bền vững, xanh và văn minh hơn.

Tuyến đường sắt đô thị Nhổn - Ga Hà Nội đoạn trên cao ngay khi đi vào vận hành đã trực tiếp giảm tải ùn tắc giao thông. Với việc khoan thông 4 ga ngầm, toàn tuyến kỳ vọng sẽ sớm hoàn thiện, mang lại diện mạo tích cực cho giao thông Thủ đô.

Quyết tâm ấy được cụ thể hóa bằng việc Hà Nội triển khai mạng lưới 14 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài hơn 410 km. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, chỉ đạo của Chính phủ và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, các dự án metro được xem là “trục động lực” tạo chuyển biến mạnh mẽ về hạ tầng, chất lượng sống và năng lực cạnh tranh đô thị.

Trong đó, tuyến đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông sau gần hai năm vận hành đã cho thấy hiệu quả rõ nét: trở thành lựa chọn ưu tiên của người dân trong các hành trình nội đô, giảm áp lực cho đường bộ và hình thành mô hình giao thông văn minh hơn. Riêng tháng 9/2025, tuyến này phục vụ hơn 1,5 triệu lượt hành khách.

Cùng với đó, sự xuất hiện của tuyến Nhổn - Ga Hà Nội, với đoạn trên cao vận hành từ tháng 8/2025, tiếp tục bổ sung đáng kể nguồn lực vận tải công cộng. Trong tháng 9/2025, tuyến này phục vụ khoảng 1 triệu lượt hành khách. Hai tuyến metro vận hành song song đã bắt đầu tạo mạng lưới kết nối phía Tây và Tây Bắc Thủ đô với trung tâm, góp phần giảm ùn tắc, rút ngắn thời gian di chuyển và mở ra thói quen đi lại hiện đại, an toàn, văn minh.

Không dừng lại ở đó, Hà Nội đang từng bước mở rộng các tuyến metro tương lai. Chẳng hạn, tuyến số 2 (Nhổn - Ga Hà Nội) đang đẩy nhanh thi công đoạn ngầm; các tuyến số 4, 5, 6, 7, 8 đã và đang hoàn thiện hồ sơ; riêng tuyến Văn Cao - Hòa Lạc dự kiến khởi công ngày 19/12/2025… Mỗi tuyến metro không chỉ rút ngắn hành trình đi lại mà còn mở đường cho phát triển không gian đô thị mới, hình thành các cực tăng trưởng kinh tế, khoa học, công nghệ.

Từ những chuyển biến bước đầu đến những kế hoạch dài hạn, có thể thấy Hà Nội đang kiên định với chiến lược xây dựng hệ thống đường sắt đô thị đồng bộ, đây là một nền tảng quan trọng để kiến tạo Thủ đô văn minh, năng động và bền vững, nơi người dân được hưởng lợi từ những giá trị thiết thực của hạ tầng hiện đại trong từng hành trình mỗi ngày.

Trong tương lai, mạng lưới đường sắt đô thị sẽ phủ rộng khắp Hà Nội, tạo nên diện mạo Thủ đô văn minh, hiện đại.

Việc hoàn thành khoan 4 ga ngầm đầu tiên của Tuyến Đường sắt đô thị số 3 trong ngày hôm nay không chỉ khép lại một chặng đường thi công đầy thử thách dưới lòng đất Thủ đô, mà còn mở ra một tầm nhìn mới cho hệ thống giao thông hiện đại của Hà Nội. “Thần Tốc” về đích là minh chứng thuyết phục rằng Hà Nội hoàn toàn đủ năng lực, bản lĩnh và khát vọng để làm chủ những công nghệ tiên tiến nhất, vượt qua giới hạn của chính mình, từng bước tiệm cận chuẩn mực của các đô thị phát triển trên thế giới.

Từ cột mốc này, hành trình xây dựng mạng lưới đường sắt đô thị của Hà Nội sẽ có thêm động lực mới để tăng tốc. Mỗi mét hầm hoàn thành là một bước tiến hướng đến một Thủ đô văn minh, xanh và đáng sống hơn; mỗi nỗ lực của đội ngũ kỹ sư, công nhân hôm nay là nền tảng để các tuyến metro tương lai được triển khai thuận lợi hơn, đem lại lợi ích thiết thực cho hàng triệu người dân.