Độc đáo văn hóa Mường

(LĐTĐ) Trải qua quá trình định cư và phát triển, đồng bào dân tộc Mường ở Thủ đô đã tạo dựng nên một kho tàng văn hóa truyền thống đặc sắc, độc đáo được trao truyền và tiếp nối qua nhiều thế hệ. Điều này không chỉ làm phong phú đời sống văn hóa - tinh thần người Mường mà còn làm giàu thêm bản sắc văn hóa của các dân tộc thiểu số trên địa bàn Hà Nội.
Gìn giữ văn hóa Mường giữa lòng Thủ đô Níu giữ “hồn” chiêng xứ Mường

Gìn giữ những truyền thống tốt đẹp

Người Mường là một trong những dân tộc gắn bó lâu đời trên địa bàn Hà Nội, cư trú đông nhất ở các xã miền núi thuộc các huyện Ba Vì, Quốc Oai, Thạch Thất… Trải qua quá trình định cư lâu dài, người Mường đã tạo dựng được một kho tàng văn hóa phong phú, đã “ăn sâu bén rễ” vào trong đời sống cộng đồng, đó là: Tri thức dân gian, lễ hội truyền thống, trang phục, công cụ lao động, nhạc cụ, diễn xướng... Các giá trị đó đã và đang được nhiều địa phương quan tâm giữ gìn và ngày càng phát huy giá trị.

Độc đáo văn hóa Mường
Hiện nay, người Mường ở Thủ đô vẫn giữ được những truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Ảnh: xã Tiến Xuân

Nếu có dịp về ba xã miền núi của huyện Thạch Thất bao gồm: Xã Tiến Xuân, xã Yên Trung, xã Yên Bình… du khách không chỉ được trải nghiệm nhiều mô hình du lịch sinh thái hấp dẫn, mà còn được hòa mình vào không gian văn hóa Mường. Đó là những nếp nhà sàn xinh xắn, là tiếng cồng chiêng cùng điệu múa của những cô gái Mường trong ngày hội.

Ông Nguyễn Văn Nghĩa, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) huyện Tiến Xuân cho biết, hiện nay, 70% dân số xã Tiến Xuân là người Mường. Những nét văn hóa đặc sắc của người Mường trên địa bàn đến nay vẫn được gìn giữ như: Nhà sàn, trang phục, ẩm thực và các vật dụng trong sản xuất, sinh hoạt; hay các giá trị văn hóa phi vật thể, như: Ngôn ngữ, mo Mường, cồng chiêng và các làn điệu hát, múa, các môn thể thao, trò chơi dân gian dân tộc Mường…

“Văn hóa dân tộc Mường chứa đựng lối sống giàu chất nhân văn và đạo lý, phản ánh quá trình lao động, sáng tạo được kế tục phát huy, phát triển, là niềm tự hào của bao thế hệ người Mường. Trong quá trình vận động và phát triển, văn hóa dân tộc Mường trên địa bàn đã được giao thoa, có sự tiếp thu tinh hoa văn hóa rất phong phú, đa dạng của các dân tộc khác trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam, nhất là văn hóa dân tộc Kinh”, Phó Chủ tịch UBND xã Tiến Xuân nhận định.

Để giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống dân tộc Mường, những năm qua, huyện Thạch Thất đã có nhiều cách làm linh hoạt, sáng tạo như: Thường xuyên tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ để đồng bào nâng cao ý thức của người dân về văn hóa dân tộc mình; thành lập các câu lạc bộ cồng chiêng thu hút nhiều hội viên tham gia và thường xuyên tham gia biểu diễn trong các lễ hội làng, hay các dịp giao lưu văn hóa, văn nghệ do huyện, xã tổ chức. Đồng thời, khuyến khích người dân mặc trang phục của dân tộc Mường trong các ngày lễ, tết, ngày hội... Qua đó, không chỉ góp phần xây dựng, phát triển đời sống văn hóa tinh thần lành mạnh cho đồng bào mà còn góp phần thúc đẩy du lịch, kinh tế - xã hội ngày càng phát triển.

Ông Phùng Xuân Yên, cán bộ văn xã (xã Tiến Xuân) cho biết, khi địa phương mới về với Thủ đô, người dân cũng lo lắng văn hóa núi rừng bị nhạt nhòa, nhưng được Thành phố quan tâm mở các lớp dạy học cồng chiêng, nhờ đó, văn hóa nơi đây được phục dựng.

“Không chỉ vậy, Thành phố và huyện Thạch Thất còn quan tâm đầu tư xây dựng nhà văn hóa thôn, khu sinh hoạt văn hóa cộng đồng khang trang, rộng rãi. Hằng năm, ở đây đều tổ chức các hội thi, giao lưu văn hóa cồng chiêng để các thôn, xã học tập, khích lệ nhau gìn giữ nét văn hóa truyền thống dân tộc. Đáng mừng là từ chỗ hầu hết người Mường trên địa bàn xã không biết đánh cồng chiêng, nay cả xã đã có các đội cồng chiêng”, ông Yên cho biết.

Nhiều giải pháp phát huy giá trị văn hóa

Được biết, trong những năm qua, huyện Thạch Thất đã ban hành các quy chế hoạt động bảo tồn, khôi phục và phát huy giá trị văn hóa dân tộc Mường, gắn với hoàn thiện hương ước, quy ước thôn, làng văn hóa tại cơ sở... Trong đó, đáng chú ý là hỗ trợ các xã Tiến Xuân, Yên Bình, Yên Trung mua cồng chiêng. Người dân các thôn cũng đã chủ động xã hội hóa, mua sắm nhiều bộ chiêng Mường. Đến nay, các xã đã có nhiều bộ chiêng, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa Mường trong đời sống hiện tại.

Góp sức cùng chính quyền và người dân, nhiều năm qua, nghệ nhân Bùi Thị Bích Thìn ở xã Tiến Xuân (huyện Thạch Thất) cũng đã dốc hết “vốn liếng” nghệ thuật cồng chiêng cho các thế hệ trẻ nhằm đánh thức niềm đam mê ca hát, chơi cồng chiêng... Từ những nỗ lực như vậy, nghệ thuật biểu diễn cồng chiêng được bảo tồn, nhân rộng và phát huy giá trị trong đời sống của người dân địa phương.

“Văn hóa cồng chiêng đã đi sâu vào đời sống của đồng bào dân tộc Mường ở huyện Thạch Thất, trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu trong những dịp lễ hội, đám cưới, mừng thọ… và ngày càng thu hút sự quan tâm của người dân trên địa bàn Thủ đô”, nghệ nhân Bùi Thị Bích Thìn cho hay.

Tương tự, tại huyện Ba Vì, hiện nay có 6 xã đông bà con dân tộc Mường gồm Yên Bài, Minh Quang, Ba Trại, Vân Hòa, Khánh Thượng, Tản Lĩnh. Những năm qua, các hoạt động nhằm bảo tồn, giữ gìn và phát huy trang phục người Mường; văn hóa cồng chiêng người Mường; gói bánh tẻ, bánh ốc, bánh chưng dài của người Mường Ba Vì; thưởng thức ẩm thực cỗ lá của người Mường; thưởng thức, giao lưu văn nghệ với các bài ca, điệu múa và tiếng cồng chiêng, học các điệu múa xòe, múa sạp theo các đôi nam nữ người Mường… vẫn được các cấp chính quyền và địa phương quan tâm, chú trọng. Việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc Mường không chỉ góp phần nâng cao đời sống tinh thần cho đồng bào địa phương mà còn hướng tới phát triển du lịch, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội, làm đẹp, làm giàu cho quê hương.

Ngày nay, cuộc sống của bà con Mường ở Thủ đô đã có nhiều thay đổi, ngoài làm ruộng họ còn nuôi bò sữa, trồng chè, có gia đình làm dịch vụ, thanh niên làm việc tại các nhà máy. Dù cuộc sống thay đổi nhưng văn hóa Mường ở Thủ đô vẫn đã và đang được bảo tồn. Mỗi khi Tết đến xuân về, bà con tổ chức lễ hội, tiếng chiêng lại ngân vang, phụ nữ mặc trang phục với hoa văn đặc sắc và mọi người quây quần bên bình rượu trong không khí ấm cúng, hòa thuận./.

Trong công cuộc bảo tồn bản sắc văn hóa các dân tộc nói chung, dân tộc Mường ở Thủ đô nói riêng, bên cạnh sự vào cuộc của chính quyền địa phương thì cần nêu cao tinh thần, ý thức trách nhiệm từ mỗi cá nhân, mỗi gia đình, dòng họ, làng, bản. Coi trọng công tác truyền dạy tại cộng đồng về văn hóa vật thể, phi vật thể từ lớp người cao tuổi cho thế hệ trẻ, nhằm giữ gìn và từng bước làm giàu bản sắc văn hóa dân tộc từ thế hệ này đến thế hệ khác. Bởi chỉ khi thế hệ trẻ nhận thức được ý nghĩa, tầm quan trọng, có ý thức chung tay gìn giữ, thì bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số trên địa bàn Thủ đô mới được bảo tồn và phát triển bền vững.

Kim Tiến

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Kỳ họp thứ 10, HĐND Thành phố khoá XVI sẽ xem xét, thông qua 44 nội dung

Kỳ họp thứ 10, HĐND Thành phố khoá XVI sẽ xem xét, thông qua 44 nội dung

(LĐTĐ) Chiều 2/12, Thường trực Hội đồng nhân dân (HĐND) Thành phố tổ chức họp báo thông tin về kỳ họp thứ 10, HĐND Thành phố khoá XVI. Phó Chủ tịch ...
Mục tiêu của y học bào thai là chữa bệnh cho thai nhi từ trong bụng mẹ

Mục tiêu của y học bào thai là chữa bệnh cho thai nhi từ trong bụng mẹ

(LĐTĐ) Theo Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Duy Ánh, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, tỷ lệ trẻ bất thường tại Việt Nam hiện nay là 2%, ...
Chuyện tình yêu đẹp như ngôn tình của Quán quân Sao mai Lương Hải Yến

Chuyện tình yêu đẹp như ngôn tình của Quán quân Sao mai Lương Hải Yến

(LĐTĐ) Mấy hôm nay, giới nghệ sĩ Hà Nội nhộn nhịp, náo nức chuẩn bị đi dự đám cưới của Quán quân Sao mai dòng nhạc thính phòng 2019 Lương Hải ...
Quận Tây Hồ: Tổ chức thành công Đại hội điểm Công đoàn Trường Trung học cơ sở Xuân La

Quận Tây Hồ: Tổ chức thành công Đại hội điểm Công đoàn Trường Trung học cơ sở Xuân La

(LĐTĐ) Sáng 2/12, Công đoàn Trường Trung học cơ sở (THCS) Xuân La đã tổ chức Đại hội Công đoàn nhiệm kỳ 2023 - 2028. Đây là đơn vị được Liên ...
Đạo diễn Võ Thanh Hoà: Phim “Siêu lừa gặp siêu lầy” làm từ kịch bản gốc 100%

Đạo diễn Võ Thanh Hoà: Phim “Siêu lừa gặp siêu lầy” làm từ kịch bản gốc 100%

(LĐTĐ) Là dự án phim Tết 2023 được bật mí sau cùng, mới đây, “Siêu lừa gặp siêu lầy” đã tạo nhiều ấn tượng với khán giả và truyền thông bằng ...
Nhân rộng mô hình hay, cách làm sáng tạo trong hoạt động Công đoàn

Nhân rộng mô hình hay, cách làm sáng tạo trong hoạt động Công đoàn

(LĐTĐ) Ngày 2/12, tại Hội trường nhỏ Cung Văn hóa Lao động Hữu nghị Việt Xô đã diễn ra Hội nghị tổng kết phong trào công nhân, viên chức, lao động ...
Hà Nội: Tổ chức thi học sinh giỏi cấp Thành phố lớp 9 vào tháng 1/2023

Hà Nội: Tổ chức thi học sinh giỏi cấp Thành phố lớp 9 vào tháng 1/2023

(LĐTĐ) Kỳ thi chọn học sinh giỏi Thành phố các môn văn hóa và môn khoa học lớp 9 cấp Trung học cơ sở năm học 2022 - 2023 sẽ được ...

Tin khác

Quận Đống Đa triển khai đồng bộ các giải pháp cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh

Quận Đống Đa triển khai đồng bộ các giải pháp cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh

(LĐTĐ) Sáng 2/12, Quận ủy Đống Đa tổ chức Hội nghị Ban chấp hành Đảng bộ quận lần thứ 14 khoá XXVIII, nhiệm kỳ 2020 -2025, nhằm đánh giá khách quan, toàn diện kết quả thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng năm 2022 và đề ra phương hướng nhiệm vụ trong năm 2023. Theo đó, năm 2022, kinh tế, xã hội - an ninh quốc phòng của quận đã phục hồi tích cực, quận triển khai đồng bộ các giải pháp cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.
Bài cuối: Kinh nghiệm quý để xây dựng Đảng vững mạnh từ gốc

Bài cuối: Kinh nghiệm quý để xây dựng Đảng vững mạnh từ gốc

(LĐTĐ) Đưa cán bộ có năng lực về địa bàn khó khăn, phức tạp là chủ trương đúng, nhưng để giải quyết được những mâu thuẫn, tồn tại hạn chế ở nơi này đòi hỏi phải rất thận trọng khi dùng người. Đồng thời cả hệ thống chính trị cần vào cuộc thực chất, hiệu quả, bởi thực tế có nhiều vấn đề vượt khả năng xử lý của cơ sở. Đây là bài học kinh nghiệm quý để xây dựng Đảng từ gốc.
Bài cuối: Việc làm nhỏ tạo nên sức mạnh lớn

Bài cuối: Việc làm nhỏ tạo nên sức mạnh lớn

(LĐTĐ) Thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, các cấp ủy Đảng, chính quyền Thành phố Hà Nội đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nghiêm túc, chặt chẽ, từ đó đạt được những kết quả tích cực. Hơn hết, học tập, quán triệt và tổ chức thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW không phải là những việc làm quá cao xa mà bình dị ngay trong những hoạt động, nghĩa cử thường ngày như dạy miễn phí cho trẻ tự kỷ, đào tạo nghề miễn phí cho người khuyết tật…
Kỳ 3: "Gỡ vướng" cơ chế để Thủ đô phát huy được tiềm năng, thế mạnh

Kỳ 3: "Gỡ vướng" cơ chế để Thủ đô phát huy được tiềm năng, thế mạnh

(LĐTĐ) Khác với các tỉnh, thành trong cả nước, Hà Nội có 11 cơ chế, chính sách đặc thù, được quy định trong Luật Thủ đô năm 2012. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, các cơ chế, chính sách trong Luật chưa phát huy được hiệu quả, tác động khá khiêm tốn đến sự phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô. Để triển khai hiệu quả Nghị quyết số 15-NQ/TW, phát huy được tiềm năng, thế mạnh riêng có của Thủ đô đang đặt ra nhiệm vụ cấp bách sửa đổi toàn diện Luật Thủ đô năm 2012.
Cơ sở lý luận và thực tiễn trong quản lý phát triển xã hội ở thành phố Hà Nội và huyện Phúc Thọ

Cơ sở lý luận và thực tiễn trong quản lý phát triển xã hội ở thành phố Hà Nội và huyện Phúc Thọ

(LĐTĐ) Ngày 1/12, Viện Xã hội học và phát triển (Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh) phối hợp với Hội Xã hội học Việt Nam và huyện Phúc Thọ, Hà Nội tổ chức Hội thảo khoa học “Quản lý phát triển xã hội: Những vấn đề lý luận và gợi ý xây dựng mô hình quản lý phát triển xã hội ở thành phố Hà Nội và huyện Phúc Thọ trong tình hình mới”.
Kỳ 2: Mỗi người đứng đầu cấp ủy, chính quyền đăng ký thực hiện một “việc khó”...

Kỳ 2: Mỗi người đứng đầu cấp ủy, chính quyền đăng ký thực hiện một “việc khó”...

(LĐTĐ) Nghị quyết số 15-NQ/TW với những định hướng, mục tiêu cụ thể, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của Thủ đô Hà Nội. Việc triển khai thực hiện Nghị quyết đang được các cấp, các ngành thành phố Hà Nội nỗ lực thực hiện. Tùy đặc thù mà mỗi địa phương, cơ quan, đơn vị trên địa bàn Thủ đô lại có cách triển khai sáng tạo, thiết thực phong phú.
Đậm sâu những dấu ấn của ngành Điện Thủ đô sau 130 năm

Đậm sâu những dấu ấn của ngành Điện Thủ đô sau 130 năm

(LĐTĐ) Cách đây 130 năm, Nhà máy Đèn Bờ Hồ ra đời theo hợp đồng ký kết giữa Công ty Điện khí Đông Dương và Đốc lý Hà Nội ngày 6/12/1892. Đây là nền móng, cơ sở điện lực đầu tiên của Hà Nội gắn liền với sự nghiệp hình thành, phát triển của ngành điện sau này.
Hội Phụ nữ cần thể hiện hành động mạnh mẽ chống bạo lực gia đình

Hội Phụ nữ cần thể hiện hành động mạnh mẽ chống bạo lực gia đình

(LĐTĐ) Phát biểu kết luận Hội nghị đối thoại với phụ nữ Thủ đô, ngày 30/11, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng cho rằng, Hội Phụ nữ các cấp cần thể hiện tiếng nói và hành động mạnh mẽ hơn nữa, hiệu quả hơn nữa, kịp thời hơn nữa trong bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của phụ nữ và trẻ em; chống bất bình đẳng giới và bạo lực gia đình.
Thực hiện Nghị quyết số 15-NQ/TW: Nỗ lực xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”

Thực hiện Nghị quyết số 15-NQ/TW: Nỗ lực xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”

(LĐTĐ) Với nhiều điểm mới quan trọng, đề ra phương hướng, mục tiêu xây dựng Thủ đô, Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 5/5/2022 của Bộ Chính trị về “Phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” thể hiện sự quan tâm đặc biệt cũng như mong muốn của Đảng, Nhà nước đối với Thủ đô Hà Nội.
Hà Nội: Tổng thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn 11 tháng ước đạt 308,5 nghìn tỷ đồng

Hà Nội: Tổng thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn 11 tháng ước đạt 308,5 nghìn tỷ đồng

(LĐTĐ) Theo số liệu từ Cục Thống kê Hà Nội, hoạt động sản xuất kinh doanh và xuất khẩu trên địa bàn Thành phố vẫn tiếp đà tăng trưởng khá và toàn diện trong tháng 11/2022.
Xem thêm
Phiên bản di động