Độc đáo thành cổ 200 năm tại Sơn Tây

(LĐTĐ) Nằm giữa trung tâm thị xã, Thành cổ Sơn Tây là một công trình kiến trúc quân sự cổ độc đáo bậc nhất Việt Nam được xây dựng vào năm 1822. Năm 2022, tròn 200 năm Thành cổ Sơn Tây được xây dựng. Thị xã Sơn Tây đã xây dựng và triển khai nhiều hoạt động nhằm phát huy giá trị di tích Thành cổ gắn với năm du lịch Sơn Tây - xứ Đoài 2022.
“Đánh thức”... tiềm năng, nâng tầm du lịch Chuyện xây dựng nếp sống văn hóa mới nơi 'Tổ dân phố kiểu mẫu' ở Sơn Tây Phát triển nền du lịch xanh, gắn kết di sản ở Thủ đô Lên Sơn Tây ngắm Sâm Bố Chính bung hoa giữa mùa Xuân bình yên

Công trình độc đáo

Với lối kiến trúc độc đáo, được xây dựng hoàn toàn bằng đá ong có một không hai ở Việt Nam, Thành cổ Sơn Tây được vua Minh Mạng xây dựng vào năm 1822 và là một trong những khu căn cứ quân sự quan trọng, bảo vệ kinh thành Thăng Long xưa.

Đây cũng là di tích văn hóa, lịch sử đại diện cho mô hình thành lũy Việt Nam thời kỳ chống giặc ngoại xâm. Trong khoảng thập kỷ 70 - 80 của thế kỷ 19, nơi đây là một trung tâm phòng bị kháng chiến chống Pháp của quan lại triều đình nhà Nguyễn giữa hai cuộc xâm lược Bắc kỳ lần thứ nhất (1872) và lần thứ hai (1883) của Pháp.

Theo tìm hiểu, thành được xây dựng có hình tứ giác, xung quanh có hào nước bao bọc với chiều dài 1.795m, chiều rộng của hào từ 25-30m có độ sâu 2-3m, đi qua hào nước là bức tường thành bằng đá ong.

Thành cổ Sơn Tây có 4 cổng quay ra các hướng Bắc, Nam, Tây, Đông, mỗi cổng có hình tứ giác, có mặt cắt hình thang. Hai cổng chính là cổng Bắc hướng ra phố Lê Lợi (nơi đặt trụ sở Ủy ban nhân dân thị xã Sơn Tây) và cổng Nam nhìn ra phố Quang Trung.

Phía trên mỗi cổng đều có lầu canh (vọng lâu) và chỉ có duy nhất một lối ra vào. Phía ngoài có đắp Dương mã thành (mang cá) hình chóp nón chắn phía ngoài của thành. Bề mặt thành có nhiều lỗ phía trên để quân lính nấp từ trong bắn súng ra ngoài.

Độc đáo thành cổ 200 năm tại Sơn Tây
Thành cổ trở thành một điểm tham quan thú vị tại thị xã Sơn Tây. (Ảnh: Phan Thanh)

Ngày trước, cả 4 cổng thành đều bắc qua hào nước, tuy nhiên ngày nay chỉ còn cổng Bắc và Nam được bắc qua hào nước.

Bên trong Thành Sơn Tây có nhiều công trình được xây dựng cùng thời như: Cột cờ (Kỳ đài-cao 18m được xây trên một bệ lớn bằng đá ong), Điện kính thiên (Vọng cung), Dinh tổng đốc, Bố chính, Án sát, Đề đốc, Kho tiền, nhà chứa vũ khí, kho lương thực, hai ao sen (còn gọi là giếng Tả và giếng Hữu) phía trước khu nghi lễ.

Vọng cung là nơi dành cho vua nghỉ lại khi có những chuyến vi hành qua đây hoặc vào các ngày lễ, khánh tiết, các quan quanh vùng vào chúc mừng, bái vọng nhà vua từ xa. Điện ở nơi đây từng là tòa nhà 5 gian hai chái, tám mái chồng diêm, nằm khoảng chính giữa thành, là nơi làm việc của các quan.

Theo tài liệu còn lưu giữ lại, để xây dựng Thành cổ Sơn Tây, vua Minh Mạng đã điều 2.000 quân tinh nhuệ xây dựng. Các loại vật liệu chủ yếu để xây dựng chủ yếu là đá ong, được khai thác ngay tại vùng đất Sơn Tây - xứ Đoài.

Thành cổ Sơn Tây từng là nơi đặt cơ quan hành chính của một vùng xứ Đoài rộng lớn, bao gồm gần 1/2 diện tích của tỉnh Hà Tây cũ, tỉnh Vĩnh Phúc, một phần tỉnh Phú Thọ, huyện Sơn Dương của Tuyên Quang.

Cùng với Thành Bắc Ninh, đây được coi là 2 “gọng kìm” lợi hại để bảo vệ Thành Hà Nội trước nguy cơ tấn công của thực dân Pháp. Bên cạnh đó Thành cổ Sơn Tây còn là biểu tượng cho truyền thống đấu tranh anh dũng của nhân dân Sơn Tây.

Hưởng ứng chiếu Cần Vương của Vua Hàm Nghi hiệu triệu, nơi đây đã diễn ra các cuộc chiến đấu ác liệt, quả cảm, anh dũng của nghĩa quân chống lại sự tấn công của giặc Pháp.

Năm 1946, tại Vọng cung đã diễn ra cuộc họp của Hội đồng Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ cộng hoà để quyết định các vấn đề quan trọng, mở đầu cho những thắng lợi của cuộc kháng chiến trường kỳ 9 năm kháng chiến chống thực dân Pháp.

Với những giá trị văn hóa - lịch sử của mình, năm 1994, Thành cổ Sơn Tây được Bộ Văn hóa -Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) công nhận là Di tích lịch sử Kiến trúc quốc gia.

Bảo tồn và phát huy những giá trị lịch sử

Trải qua 200 năm tồn tại cùng những thăng trầm, biến cố lịch sử, nhiều công trình của thành đã bị phá huỷ. Nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di tích Thành cổ Sơn Tây, nhiều dự án tu bổ, khôi phục lại các công trình của thành đã được triển khai.

Dựa vào các tư liệu cổ, các công trình đã được dựng lại trên nền cũ. Ngoài ra, tại đây còn có khu trưng bày 2 máy bay Mic21 từ Trung đoàn Sao Đỏ và 1 máy bay Mic8 từ Trung đoàn 916 là những kỷ vật lưu lại sau kháng chiến, góp phần tăng giá trị cảnh quan của khu di tích, nhắc nhở trong tâm thức mỗi người niềm tự hào thiêng liêng về truyền thống văn hóa và lịch sử đấu tranh hào hùng của dân tộc.

Từ lâu, Thành cổ đã trở thành địa điểm tham quan, thư giãn của người dân cũng như du khách thập phương mỗi khi tới thăm Sơn Tây, mảnh đất xứ Đoài nghìn năm văn hiến.

Được ví như lá phổi xanh giữa lòng đô thị, tòa thành được ôm trùm bởi nhiều cây đại thụ lâu năm cùng với thảm thực vật phong phú như: xà cừ, cơm nguội, gạo, bồ kết, phượng vĩ, bằng lăng, dây leo…

Những cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi như những nhân chứng của lịch sử vẫn đang tiếp tục tỏa bóng, dõi theo sự tồn tại và nhịp sống nơi đây. Những bộ rễ sần sùi vươn dài ôm trọn lấy những bức tường rêu phong, những cổng thành tạo một nét đẹp thâm trầm, cổ kính.

Với diện tích 16ha cùng một thảm thực vật phong phú, Thành cổ Sơn Tây được coi như một lá phổi khổng lồ điều tiết không khí trong lành cho cả khu vực nội thị. Đây là một lợi thế mà thiên nhiên đã ban tặng cho khu di tích và chính cái nền xanh ngút ngàn đó đã tôn thêm giá trị về cảnh quan, tạo sức hút cho du khách mỗi dịp ghé thăm.

Cùng với những danh lam, thắng cảnh nổi tiếng khác như: Làng cổ ở Đường Lâm, đền Và, chùa Mía…, Thành cổ Sơn Tây đã trở thành địa chỉ thú vị cho những người yêu thích khám phá lịch sử, là điểm tham quan hấp dẫn cho các gia đình vào mỗi dịp cuối tuần bởi vẻ đẹp cổ kính, rêu phong và không gian bình yên nơi đây.

Độc đáo thành cổ 200 năm tại Sơn Tây
Ven Thành cổ Sơn Tây, người dân tổ chức nhiều hoạt động để đón chào năm mới. (Ảnh: Đinh Luyện)

Với những giá trị lịch sử, văn hóa quý báu, việc bảo tồn và phát huy các giá trị của di tích Thành cổ Sơn Tây là hết sức cấp thiết và nhiều ý nghĩa. Nhằm phát huy lợi thế của di tích Thành cổ Sơn Tây, thị xã Sơn Tây đã triển khai Đề án xây dựng tuyến phố đi bộ xung quanh hào Thành cổ Sơn Tây, thí điểm đoạn từ cổng cũ trụ sở Ủy ban nhân dân thị xã (phố Phó Đức Chính) đến cầu Cửa Tiền (ngã 3 Quang Trung - Nguyễn Thái Học).

Theo đó tổng chiều dài tuyến phố đi bộ dự kiến 820m, tổng diện tích dự kiến sử dụng 34.550m2 nhằm phục vụ nhu cầu sinh hoạt văn hóa và vui chơi giải trí của nhân dân địa phương và du khách tham quan vào dịp cuối tuần.

Phạm vi hoạt động của phố đi bộ gồm: đường Phó Đức Chính, Phan Chu Trinh (gồm cả vỉa hè bên phía hào thành cổ), đường dạo phía ngoài cửa Thành cổ Sơn Tây, vườn hoa trung tâm, 1/2 quảng trường khu vực trung tâm văn hóa, sân trước khu vực trung tâm văn hóa và quảng trường sân vận động thị xã.

Giữa không gian thoáng đãng của thành cổ, du khách sẽ được đắm chìm trong những hoạt động nghệ thuật đương đại cùng các hoạt động thể thao, giải trí đường phố,thưởng thức văn hóa ẩm thực hấp dẫn mang đậm hương vị truyền thống địa phương…

Qua đó không chỉ góp phần phát huy tiềm năng, giá trị của di tích Thành cổ Sơn Tây mà còn xây dựng và duy trì không gian mang tính cộng đồng với âm hưởng hiện đại, nhộn nhịp, sống động, đáp ứng các nhu cầu sinh hoạt văn hóa và vui chơi giải trí của nhân dân địa phương và du khách tham quan vào dịp cuối tuần; thúc đẩy phát triển hoạt động thương mại, dịch vụ, du lịch của địa phương ngày càng phát triển.

Phan Thanh

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Sôi nổi hoạt động giao lưu chào mừng Ngày Quốc tế phụ nữ 8/3

Sôi nổi hoạt động giao lưu chào mừng Ngày Quốc tế phụ nữ 8/3

(LĐTĐ) Chào mừng Ngày Quốc tế phụ nữ 8/3, Công đoàn các Khu công nghiệp và Chế xuất Hà Nội đã tổ chức cho 400 cán bộ nữ công, cán bộ Công đoàn cơ sở giao lưu, thực tế tại Khu du lịch trải nghiệm văn hoá Bản Mường Xanh (Hòa Bình). Đây cũng là dịp Công đoàn tổng kết phong trào thi đua "Giỏi việc nước, Đảm việc nhà" năm 2023, hưởng ứng Tuần lễ Áo dài Việt Nam…
Đẩy mạnh thi đua trong đoàn viên, người lao động

Đẩy mạnh thi đua trong đoàn viên, người lao động

(LĐTĐ) Công đoàn Công ty Ladoda (trực thuộc Liên đoàn Lao động - LĐLĐ huyện Gia Lâm) có 160 đoàn viên Công doàn. Nhận thức rõ thi đua là động lực để phát triển, thời gian qua, Công đoàn Công ty Ladoda đã tham mưu, phối hợp với lãnh đạo Công ty không ngừng đẩy mạnh các phong trào thi đua trong đoàn viên, người lao động.
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ làm việc với cán bộ chủ chốt tỉnh Khánh Hòa

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ làm việc với cán bộ chủ chốt tỉnh Khánh Hòa

(LĐTĐ) Làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Khánh Hòa, ngày 2/3, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nhấn mạnh, chưa bao giờ trong một thời gian ngắn, Trung ương ban hành nhiều văn bản, chủ trương, cơ chế, chính sách cho tỉnh Khánh Hòa như vậy. Điều này thể hiện sự quan tâm rất lớn của Đảng, Nhà nước đối với Khánh Hòa; đồng thời cũng là giao trách nhiệm cho Đảng bộ và chính quyền tỉnh Khánh Hòa.
Xác định 5 tuyến cao tốc cần ưu tiên nâng cấp

Xác định 5 tuyến cao tốc cần ưu tiên nâng cấp

(LĐTĐ) Bộ Giao thông vận tải (GTVT) cho biết, đã xác định được 5 tuyến cao tốc đang khai thác với quy mô 2 làn xe cần sớm nâng cấp, đây được xác định là nhiệm vụ ưu tiên số 1.
TIN BUỒN

TIN BUỒN

(LĐTĐ) Hội Nhà báo thành phố Hà Nội và gia đình đồng chí Tô Quang Phán - Ủy viên Ban Thường vụ Hội Nhà báo Việt Nam, Chủ tịch Hội Nhà báo thành phố Hà Nội, Tổng Biên tập Tạp chí Công dân và Khuyến học báo tin buồn:
Bộ Công an nêu 6 nguyên nhân dẫn tới thao túng thị trường chứng khoán của FLC

Bộ Công an nêu 6 nguyên nhân dẫn tới thao túng thị trường chứng khoán của FLC

(LĐTĐ) Theo Bộ Công an, Trịnh Văn Quyết đã chỉ đạo lập và ký khống hồ sơ góp vốn tại Công ty FLC Faros, mượn giấy tờ cá nhân của 45 người thân trong gia đình, lập khống 20 công ty, mở 500 tài khoản chứng khoán, tiến hành các hành vi thao túng chứng khoán.
Quận Hai Bà Trưng quản lý toàn diện Công viên Tuổi trẻ Thủ đô

Quận Hai Bà Trưng quản lý toàn diện Công viên Tuổi trẻ Thủ đô

(LĐTĐ) Ủy ban nhân dân (UBND) thành phố Hà Nội vừa có quyết định giao UBND quận Hai Bà Trưng quản lý toàn bộ phạm vi ranh giới Công viên Tuổi trẻ Thủ đô theo hiện trạng quản lý, sử dụng đất, công tác giải phóng mặt bằng và thực hiện chức năng quản lý nhà nước tại địa phương.

Tin khác

Hoa bưởi đầu mùa tỏa hương khắp phố phường Hà Nội

Hoa bưởi đầu mùa tỏa hương khắp phố phường Hà Nội

(LĐTĐ) Những năm gần đây, hoa bưởi đã trở thành một thức quà không thể thiếu của người Hà Nội mỗi dịp Xuân về. Dịp này, dạo quanh phố phường Thủ đô, đâu đâu cũng bắt gặp những gánh hàng rong chất đầy hoa bưởi.
Tân binh huyện Thanh Trì tự hào lên đường nhập ngũ

Tân binh huyện Thanh Trì tự hào lên đường nhập ngũ

(LĐTĐ) Sáng 26/2, trong tiết trời mưa phùn lạnh giá, 179 thanh niên ưu tú của huyện Thanh Trì với tinh thần, nhiệt huyết của tuổi trẻ đã hăng hái lên đường nhập ngũ, thực hiện nghĩa vụ quân sự và nghĩa vụ công an nhân dân. Trong hành trang về đơn vị, ngoài bộ quân phục trang nghiêm của người lính là sự quyết tâm phấn đấu, vững tin tiếp bước cha anh, tô thắm truyền thống quê hương.
Để văn hóa giao thông là "cuốn sách mở" về người Hà Nội văn minh

Để văn hóa giao thông là "cuốn sách mở" về người Hà Nội văn minh

(LĐTĐ) Đại thi hào Huy gô từng nói: "Thành phố là cuốn sách mở". Vì vậy, để du khách cảm nhận được nét văn hóa Việt Nam nói chung, về Hà Nội hào hoa, văn minh nói riêng, ngoài kiến trúc đô thị hãy bắt đầu bằng văn hóa giao thông.
Khai hội làng Giang Xá - Kỷ niệm 1.480 năm Lý Nam Đế xưng Vương và thành lập nước Vạn Xuân

Khai hội làng Giang Xá - Kỷ niệm 1.480 năm Lý Nam Đế xưng Vương và thành lập nước Vạn Xuân

(LĐTĐ) Sáng 21/2, tại cụm di tích Đền - Đình thôn Giang Xá, huyện Hoài Đức long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 1.480 năm Lý Nam Đế lên ngôi Hoàng đế và thành lập nước Vạn Xuân; khai hội làng Giang Xá Xuân Giáp Thìn 2024.
Văn hóa lễ hội - mạch nguồn xây dựng người Hà Nội văn minh, thanh lịch

Văn hóa lễ hội - mạch nguồn xây dựng người Hà Nội văn minh, thanh lịch

(LĐTĐ) Một trong những “không gian” để nét đẹp của người Hà Nội được thể hiện rõ nhất chính là lễ hội. Người Hà Nội có văn minh, thanh lịch hay không, phần nào đó thể hiện ở cách họ ứng xử với văn hóa dân gian truyền thống. Báo Lao động Thủ đô có cuộc trao đổi với Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Phùng Hoàng Anh (Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam) xung quanh vấn đề này.
Những lễ hội đặc sắc sắp diễn ra trong Ngày hội “Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc”

Những lễ hội đặc sắc sắp diễn ra trong Ngày hội “Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc”

(LĐTĐ) Trong hai ngày 24-25/2, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội) sẽ diễn ra Ngày hội “Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc” với nhiều hoạt động mang đậm bản sắc văn hóa các dân tộc.
Khu vực hồ Thiền Quang sẽ được hoàn thiện với 5 quảng trường

Khu vực hồ Thiền Quang sẽ được hoàn thiện với 5 quảng trường

(LĐTĐ) Quận Hai Bà Trưng đang lấy ý kiến người dân về đồ án Thiết kế đô thị khu vực xung quanh hồ Thiền Quang, tỷ lệ 1/500 với định hướng, xây dựng quảng trường trung tâm và 4 quảng trường Xuân, Hạ, Thu, Đông.
Dâng hương khai Xuân tại Hoàng thành Thăng Long

Dâng hương khai Xuân tại Hoàng thành Thăng Long

(LĐTĐ) Ngày 18/2, (tức mùng 9 âm lịch), tại Khu di sản Hoàng Thành Thăng Long - Hà Nội, Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội và Hội Di sản Văn hóa Thăng Long - Hà Nội trang trọng tổ chức lễ dâng hương, khai Xuân tưởng nhớ các bậc tiên đế, các bậc hiền tài có công với nước.
Dâng hương tưởng niệm Tiên triết Chu Văn An và khai bút đầu Xuân

Dâng hương tưởng niệm Tiên triết Chu Văn An và khai bút đầu Xuân

(LĐTĐ) Trong không khí vui tươi, phấn khởi của những ngày đầu Xuân Giáp Thìn 2024, sáng nay, 16/2 (mùng 7 âm lịch), Đảng bộ, chính quyền huyện Thanh Trì trang trọng tổ chức Lễ Khai bút Xuân Giáp Thìn 2024 tại đình thờ Tiên triết Chu Văn An (xã Thanh Liệt, huyện Thanh Trì).
Tưng bừng khai hội chùa Hương năm 2024

Tưng bừng khai hội chùa Hương năm 2024

(LĐTĐ) 9 giờ sáng ngày 15/2 (mùng 6 tháng Giêng năm Giáp Thìn), Lễ hội chùa Hương năm 2024 đã chính thức khai hội với chủ đề "Lễ hội chùa Hương an toàn - văn minh - thân thiện". Dự Lễ khai hội có Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền.
Xem thêm
Phiên bản di động