Để nông dân được thụ hưởng xứng đáng trong chuỗi giá trị

(LĐTĐ) Trong các cuộc kháng chiến trường kỳ giành độc lập và toàn vẹn lãnh thổ cho đất nước cũng như trong công cuộc đổi mới, ngành Nông nghiệp và giai cấp nông dân Việt Nam luôn có những đóng góp quan trọng.
Biểu dương điển hình tiên tiến giai đoạn 2015-2020 Không để một bộ phận nông dân bỏ ruộng Tôn vinh nông dân Việt Nam xuất sắc 30 năm thời kỳ đổi mới

Đất nước phát triển, xã hội ổn định, đời sống của các tầng lớp nhân dân và nông dân ngày được nâng cao so với trước đây. Để đất nước trở thành quốc gia hùng cường, bên cạnh đẩy mạnh công nghiệp hóa- hiện đại hóa, chúng ta cũng cần phải xem lại chính sách tam nông (nông nghiệp, nông thôn, nông dân) cho đúng với vai trò, vị trí trong lịch sử, lẫn hiện tại và tương lai.

Người nông dân Việt Nam cần cù chịu khó một nắng hai sương trên mảnh ruộng của mình song, họ bị phụ thuộc cả đầu vào lẫn đầu ra khi sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Về sản xuất, đầu vào hầu hết họ phải phụ thuộc vào phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, con giống của vật nuôi và cây trồng. Khi sản phẩm được thu hoạch, họ lại phụ thuộc vào nhân công bên ngoài, phụ thuộc vào việc thu mua của các nhà máy chế biến nông sản thực phẩm. Mặt khác, nông dân còn phải thường xuyên chịu đựng thiên tai, dịch bệnh xảy ra làm cho mùa màng bị thất bát…

Để nông dân được thụ hưởng xứng đáng trong chuỗi giá trị
Nông dân Việt Nam yếu thế cần chia sẻ, giúp đỡ và bênh vực

Về đầu ra của các sản phẩm nông nghiệp, đa số đều phụ thuộc và những thương lái trung gian, trong số đó có những nhóm lợi dụng những khó khăn về mùa vụ, về kho dự trữ sản phẩm, về thiếu thông tin thị trường giá cả…để bắt chẹt, ép cấp, ép giá đưa nông dân vào thế bí, buộc người dân phải bán sản phẩm cho họ. Nếu cá thể nông dân, hay kể cả hợp tác xã nông nghiệp đem đi tiêu thụ trực tiếp ở hệ thống bán lẻ, nhất là các siêu thị lớn có thế mạnh về đàm phán, không có thiện chí với những người vất vả làm ra sản phẩm thiết yếu cho xã hội. Họ luôn luôn bị yếu thế trong thương thảo hợp đồng ký gửi đại lý.

Dư luận, một số chuyên gia và nhà quản lý đã lên tiếng nhiều năm về việc ép chiết khấu cao vô lý, công các chi phí khác khi đưa hàng vào những siêu thị. Người nông dân vào siêu thị chủ yếu muốn xây dựng thương hiệu cho sản phẩm của mình, chứ thực tế rất nhiều trường hợp là hòa vốn hoặc không có lãi. Nan giải đến mức có những hợp tác xã nông nghiệp, nông dân cá thể phải rút hàng ra khỏi siêu thị và lập chuỗi bán lẻ riêng của mình.

Vậy những nhân nào khiến nông dân bị bất lợi khi đàm phán, trước hết là do việc giao dịch, mua bán, ký gửi hàng hóa ở thị trường Việt Nam vì không có những sàn giao dịch (ảo và thực), nên sản phẩm giao dịch chủ yếu diễn ra tay đôi giữa nông dân và nhà bán lẻ lớn, làm ăn chưa được tử tế lắm, chắc chắn sẽ đem lại bất lợi, thua thiệt cho người nông dân và các hợp tác xã.

Thị trường bán lẻ hiện đại Việt Nam chưa có một thị trường cạnh tranh thực sự, bởi trong vài chục đơn vị bán lẻ hiện đại kể cả của doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp Việt, thì chỉ có một số nhà bán lẻ có quy mô doanh số lớn, có thế mạnh về đàm phán với nông dân và các nhà cung ứng cho họ; chính vì vậy đã có những hiện tượng có lúc, có nơi có mặt hàng, nhưng nhà bán lẻ ấy có hiện tượng thao túng trong quan hệ giao dịch mua bán ký gửi hàng hóa. Người nông dân và hợp tác xã chủ yếu ký kết hợp đồng theo văn bản mà siêu thị đó soạn thảo, ít khi được điều chỉnh lại. Chính vì vậy người gửi hàng hay bị thua thiệt. Như tình hình hiện nay chỉ có 1 quả xoài trong 10 quả xoài sạch vào được vào siêu thị, số xoài còn lại phải bán trôi nổi ngoài thị trường với giá xoài không sạch, một sự thua thiệt về giá trị hàng hóa mà người bỏ bao công sức làm ra và điều đó họ ko bao giờ mong muốn cả.

Về vấn đề quản lý nhà nước đối với thương mại bán lẻ hiện nay cho ta thấy: Mặc dù các cơ quan liên quan đã có nhiều cố gắng, tuy nhiên công bằng mà nói rất ít có tiếng nói đồng cảm, chia sẻ và bênh vực người nông dân đang bị yếu thế trên thị trường. Ngoài ra, các hiệp hội ngành hàng, ngành nghề sản xuất và bán lẻ, hiệp hội bảo vệ người tiêu dùng, cục quản lý cạnh tranh dù mục sở thị thấy rõ những bất hợp lý, thua thiệt, bị ép của nông dân các hợp tác xã song, rất ít khi lên tiếng, hoặc hứa mà ko thực hiện, mặc dù đó là bảo vệ lẽ phải trên đời.

Trước những vấn đề trên, một số các đồng chí lãnh đạo đã phải lên tiếng, trong đó hơn một năm trước, nguyên Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã nói tại hội nghị bàn về giải pháp bình ổn giá thịt lợn tháng 3/2020" “Phải làm sao bảo đảm hài hòa lợi ích của các khâu sản xuất, chăn nuôi, chế biến, phân phối lưu thông và tiêu dùng” và “Nếu phát hiện thao túng giá, trục lợi đầu cơ phải xử lý theo pháp luật, hay chúng ta động viên doanh nghiệp nhưng phải phân bố lợi nhuận hợp lý”.

Còn gần đây Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đề cập tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc của Chính phủ với các doanh nhân, đại diện doanh nghiệp, các hiệp hội doanh nghiệp và bộ, ngành, địa phương để lắng nghe, chia sẻ, hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy sản xuất-kinh doanh cho doanh nghiệp trong bối cảnh đại dịch Covid-19 ngày 8/8/2021 là “Lợi ích phải hài hòa, rủi ro phải chia sẻ”. Từ những chỉ đạo đó, trước hết người nông dân Việt Nam phải tự hoàn thiện mình trong quá trình trồng trọt chăn nuôi tạo ra những sản phẩm có tính cạnh tranh cao trên thị trường để dễ dàng tiếp cận hơn với hệ thống bán lẻ hiện đại.

Người nông dân cần tham gia vào các tổ chức hợp tác xã, làm cổ đông cho các doanh nghiệp, nông nghiệp…từng bước tạo vị thế bình đẳng khi giao dịch. Nhà nước cần có những chính sách để đầu tư cơ sở hạ tầng phục vụ cho sản xuất, chế biến, dự trữ các sản phẩm doanh nghiệp, giải quyết đầu ra một cách vững chắc cho người nông dân và các hợp tác xã. Cần thiết nêu ra những nguyên tắc quy định, làm cơ sở hỗ trợ đắc lực người nông dân khi đàm phán, tiếp cận với hệ thống bán lẻ, đảm bảo hài hòa các lợi ích như chỉ đạo của Chính phủ. Khuyến khích những doanh nghiệp chia sẻ, hỗ trợ, giúp đỡ nông dân một cách minh bạch, bình đẳng đồng thời phê bình và có thể xử lý nếu doanh nghiệp nào chỉ vì lợi ích của mình làm thiệt hại lớn đến tiền bạc, công sức của người nông dân. Các chính quyền địa phương, các hiệp hội liên quan cần bảo vệ cái đúng, phê phán những tổ chức các nhân thu lợi nhuận quá đáng trên công sức của người lao động nông nghiệp.

Đấy là những kiến nghị với Nhà nước và đề xuất giải pháp với Bộ, ngành liên quan nhằm từng bước giảm bớt những khó khăn cho người nông dân đã và đang bị yếu thế trên thị trường nhiều năm nay mà chưa được khắc phục một cách cơ bản. Nếu làm được điều này sẽ nâng vị thế của giai cấp nông dân xứng tầm với vai trò của họ trong sự nghiệp phát triển kinh tế đất nước hiện tại lẫn tương lai.

Chuyên gia Vũ Vinh Phú

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Hà Nội đã hỗ trợ an sinh xã hội cho gần 3,9 triệu lượt người

Hà Nội đã hỗ trợ an sinh xã hội cho gần 3,9 triệu lượt người

(LĐTĐ) Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Hà Nội cho biết, từ đầu tháng 7/2021 đến cuối ngày 27/10, toàn Thành phố đã quyết định hỗ trợ an ...
146/175 phường đã thực hiện ủy quyền cho công chức Tư pháp - Hộ tịch ký chứng thực

146/175 phường đã thực hiện ủy quyền cho công chức Tư pháp - Hộ tịch ký chứng thực

(LĐTĐ) Theo Sở Tư pháp Hà Nội, tính đến ngày 21/10/2021, đã có 146/175 phường (đạt tỷ lệ 83,4%) thực hiện ủy quyền cho công chức Tư pháp - Hộ tịch ...
LĐLĐ thành phố Hà Nội tổ chức tập huấn công tác Tuyên giáo Công đoàn năm 2021

LĐLĐ thành phố Hà Nội tổ chức tập huấn công tác Tuyên giáo Công đoàn năm 2021

(LĐTĐ) Ngày 28/10, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) thành phố Hà Nội đã tổ chức lớp tập huấn công tác Tuyên giáo Công đoàn năm 2021 cho đội ngũ cán bộ ...
LĐLĐ huyện Thanh Trì tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công đoàn năm 2021

LĐLĐ huyện Thanh Trì tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công đoàn năm 2021

(LĐTĐ) Sáng nay (28/10), Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) huyện Thanh Trì phối hợp với Trung tâm Chính trị huyện tổ chức Hội nghị tập huấn bồi dưỡng nghiệp vụ công ...
VietinBank tiếp tục kiểm soát hiệu quả chi phí vốn

VietinBank tiếp tục kiểm soát hiệu quả chi phí vốn

(LĐTĐ) VietinBank vừa công bố báo cáo tài chính quý 3/2021, theo đó ngân hàng này tiếp tục kiểm soát tốt chi phí vốn, chi phí quản lý; tăng thu thuần ...
Không để giá thịt lợn “nhảy múa”

Không để giá thịt lợn “nhảy múa”

(LĐTĐ) Thời gian gần đây, giá thịt lợn hơi giảm mạnh khiến nhiều hộ gia đình, doanh nghiệp trong ngành chăn nuôi bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Mặc dù vậy, giá ...
Yếu tố quan trọng xây dựng giai cấp công nhân vững mạnh

Yếu tố quan trọng xây dựng giai cấp công nhân vững mạnh

(LĐTĐ) Trong bối cảnh Việt Nam hội nhập quốc tế sâu rộng, thực thi cam kết trong các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, đã và đang đặt ...

Tin khác

Lụa Vạn Phúc đông người bán, vắng khách mua

Lụa Vạn Phúc đông người bán, vắng khách mua

(LĐTĐ) Thiệt hại nặng nề từ đại dịch Covid-19 khiến Làng lụa Vạn Phúc (Hà Đông) trở nên vắng vẻ hiếm thấy. Mặc dù, ngành du lịch cùng các mặt hàng may mặc đã được mở cửa trở lại, nhưng người dân sống bằng nghề bán lụa ở nơi đây đang trong tình trạng hàng tồn đọng, ế ẩm, không có khách đến mua.
Giá xăng tăng mạnh, vượt mốc 24.000 đồng/lít

Giá xăng tăng mạnh, vượt mốc 24.000 đồng/lít

(LĐTĐ) Từ 16h ngày 26/10, giá xăng, dầu trong nước đồng loạt tăng mạnh, đánh dấu kỳ tăng thứ tư liên tiếp từ đầu tháng 9.
Thị trường nhiên liệu thế giới “lên cơn sốt” gây sức ép giá bán lẻ xăng dầu trong nước

Thị trường nhiên liệu thế giới “lên cơn sốt” gây sức ép giá bán lẻ xăng dầu trong nước

Thị trường xăng dầu thế giới thời gian vừa qua chịu ảnh hưởng của việc nhu cầu tăng khi các nước nới lỏng dần lệnh cấm đi lại, thiếu nguồn cung về than và khí đốt tại Trung Quốc, Ấn Độ và châu Âu; mức dự trữ dầu thô của Hoa Kỳ sụt giảm...
Gỡ nút thắt để phục hồi kinh tế

Gỡ nút thắt để phục hồi kinh tế

(LĐTĐ) Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) vừa đưa ra 2 kịch bản dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong năm 2021. Các chuyên gia cũng cho rằng, các tỉnh, thành cần thực hiện một cách nhất quán, đồng bộ, linh hoạt trong việc vận dụng các nội dung Nghị quyết 128 của Chính phủ vừa ban hành.
Nhà nước không nên can thiệp quá sâu vào quản trị của các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm

Nhà nước không nên can thiệp quá sâu vào quản trị của các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm

(LĐTĐ) Nhà nước không nên can thiệp quá sâu vào quản trị của các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm mà cần nâng chuẩn hoạt động của các doanh nghiệp trong lĩnh vực này, không chấp nhận các doanh nghiệp kinh doanh dưới chuẩn (cả về vốn, quản trị…).
Việt Nam vẫn là điểm đến của dòng vốn FDI chất lượng cao

Việt Nam vẫn là điểm đến của dòng vốn FDI chất lượng cao

Không ít doanh nghiệp FDI trong bối cảnh dịch COVID-19 bùng phát nhưng vẫn mở rộng sản xuất kinh doanh ở Việt Nam.
Quà tặng ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10 độc đáo từ rau, củ, quả

Quà tặng ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10 độc đáo từ rau, củ, quả

(LĐTĐ) Năm nay, thay vì chọn những bó hoa đắt tiền, nhiều người có xu hướng chọn quà tặng ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10 gần gũi, có thể sử dụng được, từ đó các giỏ rau củ hay vườn rau mini thu hút rất nhiều khách hàng.
Sàn thương mại điện tử phải công khai cơ chế giải quyết tranh chấp, khiếu nại

Sàn thương mại điện tử phải công khai cơ chế giải quyết tranh chấp, khiếu nại

Các sàn thương mại điện tử phải báo cáo số liệu thống kê về tình hình hoạt động của năm trước tới Bộ Công Thương và đăng tải công khai nhiều thông tin về cơ chế giải quyết tranh chấp, khiếu nại.
Thành phố Hồ Chí Minh dự kiến phục hồi du lịch theo 3 giai đoạn

Thành phố Hồ Chí Minh dự kiến phục hồi du lịch theo 3 giai đoạn

(LĐTĐ) Thành phố Hồ Chí Minh dự kiến sẽ phục hồi du lịch theo 3 giai đoạn, đồng thời áp dụng các bộ tiêu chí an toàn để đáp ứng yêu cầu khép kín dịch vụ.
Thị trường máy tính giảm tốc, giá tăng do cung không đủ cầu

Thị trường máy tính giảm tốc, giá tăng do cung không đủ cầu

Sau gần 2 năm tăng trưởng phi mã, thị trường máy tính bước vào giai đoạn giảm tốc do nguồn cung hạn chế - hệ quả của những khó khăn trong chuỗi cung ứng và hoạt động vận tải.
Xem thêm
Phiên bản di động