Công lý không dung tha cho hành vi tước đoạt mạng sống người khác

"Luật ngầm" của những kẻ máu lạnh

Vụ tai nạn xảy ra vào sáng 13/9, Long lái ô tô bồn chở bê tông, khi tới gầm cầu chui Vạn Điểm (xã Phú Xuyên, Hà Nội) đã va chạm với xe điện do một nữ sinh lớp 10 cầm lái. Khi thấy cô gái ngã xuống đường, bị thương nặng, Long không dừng lại mà tiếp tục nhấn ga kéo lê cô gái trên đường. Tại cơ quan công an, Long thừa nhận hành vi cố ý tiếp tục lái ô tô kéo lê nạn nhân trên đường (sau khi va chạm) dẫn đến thương tích nặng rồi tử vong. Mục đích là khiến cho nạn nhân chết và Long đi tù sẽ không phải lo đền bù tiền cho nạn nhân.

Đây không phải vụ việc đầu tiên. Quay trở lại năm 2008, dư luận cả nước từng bất bình trước sự việc tài xế Đặng Hữu Anh Tuấn đã lạnh lùng cho xe container cán liên tục ba lần qua người một nữ sinh (lúc này mới 15 tuổi) tại quận Tân Phú cũ, Thành phố Hồ Chí Minh. Mặc cho nạn nhân kêu cứu dưới bánh xe, nhiều người đi đường ra hiệu dừng xe, nhưng Tuấn không dừng lại mà cố tình nhấn ga cán ngang qua người khi nữ sinh đã ngã ra đường.

Tại phiên tòa được mở hai năm sau vụ tai nạn, tòa ra phán quyết nhận định chỉ vì muốn chạy thoát mà Tuấn bất chấp tính mạng người nằm dưới bánh xe, cho xe cán lên người trong khi biết rõ phải lùi xe mới cứu được nạn nhân. Hành xử của bị cáo đã gây hoang mang, bức xúc trong dư luận. Tuấn bị tòa tuyên 18 năm tù về tội giết người.

Động cơ gây án đê hèn của những tài xế “máu lạnh” đã khiến dư luận phẫn nộ. Nhiều bạn đọc cho rằng việc này bắt nguồn từ nhận thức vô cảm, nhẫn tâm đang tồn tại trong một bộ phận tài xế, khi nhiều người rỉ tai nhau "luật ngầm" về việc "thà đi tù, thà đền một lần còn hơn chăm nuôi cả đời".

Anh Trần Nhật Quang (xã Phú Xuyên, tài xế xe tải) chia sẻ, chuyện "lỡ cán thì cán cho chết" để không phải đền bù chu cấp hàng tháng cho nạn nhân, tôi đã từng nghe nhiều lần các tài xế truyền tai nhau. Cố ý giết người có khác chi một người cầm dao giết người nhưng mức độ trừng phạt răn đe cho hành động này còn nhẹ. Lâu nay, chưa có nhiều vụ việc thực sự được quan tâm xử lý nghiêm với hành động này.

“Hành động mất nhân tính này sẽ để lại nỗi đau rất lớn cho gia đình nạn nhân nếu pháp luật không xử lý nghiêm minh. Trường hợp này nên đưa vào tội cố ý giết người rồi kết án từ chung thân đến tử hình, làm như vậy thì cánh tài xế có ý định dùng “luật ngầm” sẽ lấy đó làm gương”, anh Quang cho hay.

Hiện trường vụ tai nạn.

Cùng quan điểm trên, anh Trần Minh (phường Nghĩa Đô, Hà Nội) cho rằng, hành vi của tài xế Long đã vượt ra ngoài phạm vi của một vụ tai nạn giao thông thông thường. Hành động vô cảm cho thấy sự tồn tại của một tư duy sai trái, nơi mà giá trị của một sinh mạng bị đánh đổi một cách rẻ mạt chỉ để trốn tránh trách nhiệm dân sự. Pháp luật cần có biện pháp chế tài thật nặng để như một lời răn đe cho những tài xế đang có tư tưởng này phải xóa bỏ đi ngay lập tức. Xử khung kịch trần để tài xế truyền tai nhau luật pháp không dung thứ cho kẻ dùng “luật ngầm”.

Phải xử lý nghiêm tạo răn đe

Dư luận những ngày qua, thể hiện sự phẫn nộ và mong muốn công lý phải được thực thi một cách mạnh mẽ. Chỉ khi đối tượng nhận mức án tương xứng với tội ác của mình, từ chung thân đến tử hình, mới có thể làm gương và răn đe những kẻ khác đang mang tư tưởng tương tự.

Theo Thượng tá, Tiến sĩ Đào Trung Hiếu, chuyên gia tội phạm học (Cục Truyền thông, Bộ Công an), vụ việc phơi bày một dạng vô cảm rất đáng lo ngại. chuyên gia cho rằng khái niệm “luật ngầm” này thực chất là một dạng tri thức truyền miệng, được củng cố bằng tin đồn và các câu chuyện cắt khúc, thiếu bối cảnh pháp lý. Việc một người điều khiển phương tiện có khả năng sát thương cao mà coi sinh mạng con người như một gánh nặng tài chính để tính toán, đó không chỉ là đạo đức nghề nghiệp xuống cấp mà còn là sự rạn vỡ các chuẩn mực xã hội.

Theo Tiến sĩ Hiếu, việc ngăn chặn những tội ác tương tự đòi hỏi sự đồng bộ từ nhiều phía: Cơ quan pháp luật, cơ quan giáo dục và toàn xã hội. Chỉ khi mọi người nhận thức được rằng mạng sống con người là vô giá, và mọi hành vi xâm hại đều phải chịu sự trừng phạt thích đáng. Pháp luật cần phải mạnh tay, xử lý nghiêm minh với tội danh Giết người với khung hình phạt cao nhất, làm gương và răn đe những kẻ khác đang mang trong mình tư tưởng lệch lạc. Chỉ khi công lý được thực thi một cách mạnh mẽ, những bi kịch đau lòng như thế này mới không còn tái diễn.

Liên quan đến vụ việc này, Luật sư Nguyễn Huy Hoàng (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội), đã đưa ra những phân tích chuyên sâu. Theo ông, dù ban đầu vụ việc là một vụ tai nạn giao thông, nhưng việc đối tượng cố ý tiếp tục điều khiển xe, kéo lê nạn nhân đã biến vụ việc thành một tội danh đặc biệt nghiêm trọng. "Hành vi của Đinh Văn Long đã cấu thành tội danh 'Giết người' theo quy định tại Điều 123 Bộ luật Hình sự", luật sư khẳng định.

Khi xem xét khung hình phạt, Luật sư Nguyễn Huy Hoàng chỉ ra rằng, Đinh Văn Long không chỉ phạm tội giết người mà còn thực hiện hành vi với nhiều tình tiết tăng nặng. "Đáng chú ý nhất là động cơ đê hèn (nhằm trốn tránh trách nhiệm bồi thường) và tính chất côn đồ, man rợ khi cố tình kéo lê nạn nhân. Những tình tiết này sẽ là cơ sở để cơ quan tố tụng xem xét, truy cứu trách nhiệm hình sự ở khung hình phạt cao nhất. Theo đó, đối tượng có thể phải đối mặt với mức án từ 12 năm đến 20 năm tù, tù chung thân hoặc thậm chí là tử hình", luật sư Nguyễn Huy Hoàng phân tích.

Ngoài trách nhiệm hình sự, Đinh Văn Long còn phải chịu trách nhiệm dân sự. "Mục đích ban đầu của Long là để không phải bồi thường, nhưng pháp luật không cho phép điều đó. Dù phải ngồi tù, đối tượng vẫn có nghĩa vụ bồi thường toàn bộ thiệt hại về vật chất và tinh thần cho gia đình nạn nhân theo quy định của pháp luật", luật sư Hoàng nhấn mạnh.