Kỳ 2: Nhiều khó khăn trong công tác cai nghiện

	Điều trị cai nghiện ma túy bằng Methadone: Giảm tỷ lệ tử vong
	Tổ chức cai nghiện cho 70% người nghiện có hồ sơ quản lý
	Tăng cường công tác cai nghiện và quản lý sau cai nghiện

Chỉ trong mấy tháng đầu năm 2018, Trung tâm chống độc – Bệnh viện Bạch Mai đã tiếp nhận hàng chục trường hợp nhập viện do sử dụng ma túy đá. Đa số người bệnh nhập viện trong tình trạng rất nguy kịch, đã có một số trường hợp tử vong.

Bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên, Trung tâm Chống độc cho biết, trước đây các ca nhập viện vì ma túy đá chủ yếu có dấu hiệu loạn thần, ảo giác, kích thích, rất ít ca tử vong. Thế nhưng, thời gian gần đây, Trung tâm đã tiếp nhận nhiều bệnh nhân bị ngộ độc nặng sau khi sử dụng ma túy đá với biểu hiện chính là hôn mê, co giật, suy tim cấp, tụt huyết áp… do bị tác động tim mạch, có người tử vong nhanh chóng.

Điển hình là trường hợp một nam bệnh nhân 41 tuổi (quê ở Hải Dương) có tiền sử sử dụng ma túy đá 4 năm. Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng hôn mê sâu, có ít nhất 2 lần ngưng tim trên đường chuyển từ bệnh viện tỉnh lên Bệnh viện Bạch Mai. Trường hợp thứ 2 là một nữ bệnh nhân (16 tuổi), sau khi sử dụng ma túy đá, bị sốc, thiếu nữ này được bạn đưa đến Bệnh viện Bạch Mai trong tình trạng bất tỉnh hoàn toàn…

Theo Bs. Nguyễn Trung Nguyên, đó là những trường hợp điển hình của ngộ độc cấp tính ma túy dạng kích thích. Nhóm ma túy gây kích thích nguy hiểm nhất gồm amphetamin, methamphetamin (thường ở dạng tinh thể) hay MDMA (hay còn gọi là thuốc lắc, thường ở dạng viên với màu sắc khác nhau)… Hơn 60% số trường hợp tử vong sau khi dùng ma túy đá là do tim mạch bị ảnh hưởng.

Các bác sỹ đang điều trị cho một bệnh nhân nghiện ma túy đá (ảnh: Bệnh viện Tâm thần Hà Nội cung cấp)

Trong nhiều trường hợp, ở người trẻ sử dụng ma túy xuất hiện tình trạng nhồi máu cơ tim do các chất ma túy gây co thắt, thậm chí tạo thành các cục máu gây tắc động mạch vành. Việc điều trị nhồi máu cơ tim ở người trẻ do dùng các loại ma túy này rất phức tạp; bệnh nặng, thậm chí nặng hơn so với nhồi máu cơ tim ở người cao tuổi hoặc ở người mắc bệnh đái tháo đường.

Tại Bệnh viện Tâm thần Hà Nội, năm 2017 đã điều trị cho gần hơn 600 người sử dụng ma túy. Từ đầu năm đến nay có gần 200 bệnh nhân được gia đình đưa đến điều trị. Đa số người bệnh vào viện trong tình trạng bị hoang tưởng, rối loạn tâm thần nặng.

Theo Ts. Bs Nguyễn Văn Tuấn – Trưởng khoa H (Khoa điều trị rối loạn tâm thần liên quan đến nghiện chất), ma túy đá là dạng chất ma túy nhóm kích thích có tác dụng kích thích tâm thần. Một số năm gần đây, việc sử dụng ma túy đá có hai xu hướng, một là trẻ hóa hơn, hai là số lượng bệnh nhân vào điều trị nội trú tăng dần lên.

Ma túy đá gây tác hại đối với toàn bộ cơ thể như hệ hô hấp, hệ tim mạch, hệ thần kinh, hệ sinh dục… trong đó, bộ não là nơi bị tổn thương rõ nhất. Các chất này phá hủy hệ thống thần kinh trung ương, gây ảo giác giết người hay phạm tội trong lúc không điều khiển được hành vi của mình.

“Nếu như các loại ma túy truyền thống như hêrôin, thuốc phiện gây hưng phấn trong vài giờ thì ma túy tổng hợp tạo hưng cảm tới 3 – 4 ngày. Trong thời gian này, người sử dụng sống trong thế giới hoang tưởng nên làm những hành động gây nguy hiểm cho bản thân.

Mặc dù đã được cảnh báo rất nhiều về tác hại của ma túy tổng hợp nhưng tỷ lệ người sử dụng vẫn đang gia tăng. Tình hình ngày càng phức tạp, khiến cho công tác điều trị gặp rất nhiều khó khăn. Hiện tại mới chỉ có hướng dẫn điều trị rối loạn tâm thần do sử dụng chất dạng amphetamine chứ chưa có phác đồ điều trị cho ma túy đá”, Ts.Bs Tuấn cho biết.

Anh Trần Phương, Điều dưỡng dưỡng trưởng khoa H, Bệnh viện Tâm thần Hà Nội cũng cho biết, quá trình điều trị cho các bệnh nhân sử dụng ma túy đá rất vất vả. Thậm chí, nguy hiểm cho nhân viên y tế bởi các bệnh nhân bị rối loạn tâm thần, hoang tưởng nên không kiểm soát được hành vi. Các nhân viên y tế phải loại bỏ hết các vật dụng có thể gây nguy hiểm, và luôn luôn phải để mắt tới người bệnh.

Còn tại Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương, số bệnh nhân nhập viện điều trị ma túy đá từ đầu năm 2017 đến nay lên đến hơn 800 người. Bà Trần Thị Hồng Thu, Phó Giám đốc Bệnh viện cho biết, sau những cuộc vui có sử dụng ma túy đá, nhiều người phải nhập viện do sức khỏe suy yếu, rối loạn thần kinh, thường xuyên bị ảo giác, hoang tưởng.

Điều nguy hiểm là số người nhập viện ở độ tuổi thanh thiếu niên đang gia tăng. Nguyên nhân là giới trẻ hiện khá mơ hồ về tác hại của ma túy đá. Phần lớn bệnh nhân trẻ đang điều trị tại bệnh viện cho rằng ma túy đá không gây nghiện, nên có thể dùng bất cứ lúc nào. Tuy nhiên, trên thực tế, não bộ của người sử dụng ma túy đá sẽ dần bị phá hủy, nguy cơ cao trở thành bệnh nhân tâm thần.

Trước sự gia tăng của những người nghiện ma túy đá như hiện nay, vấn đề được xã hội quan tâm là việc quản lý, điều trị cho những người nghiện một cách phù hợp.

(còn nữa)