Giải tỏa lo lắng của người lao động

Hơn 100 câu hỏi đã được giải đáp tại buổi giao lưu "Chính sách mới liên quan đến người lao động"

Hỏi: Tôi đã đóng bảo hiểm được 15 năm, giờ tôi muốn lĩnh chế độ bảo hiểm một lần thì số tiền được lĩnh được tính như thế nào?

(Nguyễn Thanh Mai - Hòa Bình)

Chuyên gia Trần Đình Liệu (Trưởng ban Thu BHXH Việt Nam): Năm 2006, Quốc hội đã thông qua Luật BHXH số 71, năm 2013 Quốc hội tiếp tục thông qua Luật số 58 sửa đổi bổ sung Luật 71. Luật BHXH hoàn thiện để bảo đảm quyền lợi cho người lao động được cộng dồn để đảm bảo 20 năm. Từ năm 2018 nhà nước sẽ hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện cho người dân. Trường hợp của bạn Mai rất tiếc không đủ điều kiện để đóng bảo hiểm tự nguyện hoặc đóng một lần vì theo luật đến năm 2016 mới được đóng BHXH bổ sung.

Những câu hỏi được các chuyên gia trả lời thấu đáo.

Hỏi: Chúng tôi là công nhân thu gom quét rác ban đêm, nguy cơ tai nạn giao thông cao. Nhiều trường hợp bị tai nạn nhưng do CSGT không có mặt kịp thời để lập biên bản nên không được hưởng chế độ vì hồ sơ thiếu. Xin hỏi các chuyên gia, làm thế nào để người lao động được hưởng chế độ tai nạn lao động?.

(Nguyễn Thúy Hằng - Chi nhánh Urenco Hoàn Kiếm)

Chuyên gia Tạ Văn Dưỡng (Phó trưởng Ban Chính sách pháp luật LĐLĐ TP.HN): Băn khoăn của bạn Hằng là vướng mắc chung từ nhiều năm nay.Đúng là theo quy định, nếu người lao động bị tai nạn muốn được hưởng chế độ thì phải có biên bản do CSGT lập và chuyển cho cơ quan thực hiện việc chi trả chế độ cho lao động bị tai nạn. Tuy nhiên, trên thực tế, không phải lúc nào lực lượng CSGT cũng có mặt để lập biên bản.

Theo thông tư của Bộ luật Lao động, trường hợp CSGT không lập biên bản, nạn nhân có thể xin xác nhận của chính quyền và công an địa phương về vụ tai nạn. Nhưng cơ quan chức năng nhiều khi vẫn yêu cầu phải có biên bản của CSGT thì mới chi trả chế độ cho người lao động. Căn cứ trên thực tế, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các ban ngành liên quan xem xét, xử lý đối với những trường hợp lao động bị tai nạn giao thông trong khi làm việc để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho người lao động.

Hỏi: Tôi đã làm việc ở Công ty Môi trường đô thị được hơn 15 năm và công việc của tôi được đánh giá là công việc độc hại. Vậy tôi hỏi, nếu đến năm 2017 tôi đủ 50 tuổi mà về hưu thì có được hưởng đủ 75% lương hưu không?

(Một CN Cty Môi trường đô thi HN)

Chuyên gia Nguyễn Xuân Thu (Phó giám đốc Học viện Tư pháp): Theo Luật BHXH 2006 và Luật BHXH năm 2014 quy định, điều kiện để người lao động làm việc trong môi trường độc hại thì cứ 15 năm trở lên là được giảm trừ 5 năm theo tiêu chuẩn. Tức là, nữ đủ 50 tuổi, nam 55 tuổi là được về hưu và được hưởng 75% theo quy định. Trường hợp của chị là về hưu năm 2017, thì vẫn được hưởng đủ 75% theo quy định.

Hỏi: Vợ tôi mất sau khi sinh con, tôi có được nghỉ 6 tháng để chăm con hay không?
(Nguyễn Trường Giang, Thanh Xuân Bắc, HN)

Tiến sỹ Nguyễn Xuân Thu: Theo Luật BHXH năm 2006 quy định, nếu trường hợp cha, hoặc cả cha và mẹ đều đóng BHXH, nếu người mẹ mất sau khi sinh con thì cha hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng đứa trẻ sẽ được hưởng chế độ nhưng không quy định được nghỉ. Còn trong Luật BHXH năm 2014 quy định, trường hợp mà mẹ mất thì cha hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng trẻ nếu đang đi làm thì sẽ được nghỉ việc và được hưởng chế độ thai sản.

Hỏi: Anh em lái xe rác được tính là công nhân kỹ thuật tại sao khi nghỉ hưu, tiền hưu được hưởng thấp hơn các chị em thu gom?

(Dương Văn Thiệp, Cty Môi trường đô thị HN chi nhánh Đống Đa)

Chuyên gia Trần Đình Liệu: Theo Luật BHXH, mức đóng BHXH được quy định theo Luật số 71 và 58, và căn cứ theo bảng lương quy định của vị trí nghề, như vậy hai nghề của anh Thiệp nói thuộc vị trí hai ngành nghề khác nhau nên mức hưởng chế độ lương hưu khác nhau.

Hỏi: Theo Luật BHXH số 58/2014/QH13 có thay đổi một số điều khoản về cách tính lương hưu, tuổi nghỉ hưu. Xin hỏi, việc trừ % tuổi đối với người lao động khi về hưu trước tuổi từ năm 2016 áp dụng như thế nào? Cách tính lương hưu từ năm 2018 đối với người lao động?

(Hoàng Thị Hải, Sóc Sơn, HN)

Chuyên gia Nguyễn Xuân Thu: Có thể phân ra 4 trường hợp về hưu trước tuổi chuẩn (Nam 60 tuổi, nữ 55 tuổi). Trường hợp NLĐ đã làm đủ 15 năm trong môi trường độc hại thì được giảm 5 năm theo tuổi chuẩn, có nghĩa là nam 55 tuổi, nữ 50 tuổi được nghỉ hưu, trường hợp này không liên quan đến giảm trừ lương hưu.

Trường hợp 2, NLĐ có đủ 15 năm làm việc trong hầm lò mà nghỉ hưu thì cũng không thuộc dạng bị giảm trừ lương hưu.

Trường hợp 3, NLĐ nhiễm HIV/AIDS do người nghiện thì không cần tính đến tuổi đời mà chỉ cần tính đủ 20 năm đóng BHXH, trường hợp này cũng không bị giảm trừ lương hưu, tính ra bao nhiêu thì được hưởng bấy nhiêu nhưng không quá 75%.

Trường hợp thứ 4, bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên theo kết luận của Hội đồng y khoa lao động, thì lúc này mới đặt ra câu chuyện bị giảm trừ lương hưu.

Hỏi: Công ty em có chị công nhân trên đường đi làm về chẳng may bị TNGT và đã tử vong trên đường đi cấp cứu. Xin hỏi thủ tục như thế nào để được hưởng tiền mai táng phí? Tai nạn giao thông thế nào được tính là tai nạn lao động.

(Nguyễn Thị Hằng, CN Cty Môi trường đô thị HN)

Chuyên gia Mai Đức Thiện (Phó vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ LĐTB&XH): NLĐ khi bị TNGT muốn được hưởng chế độ BHXH thì bắt buộc phải có biên bản TNGT được lập bởi cơ quan cảnh sát giao thông, đây là thủ tục khó khăn chung, tuy nhiên, tùy theo từng địa phương, địa bàn đề nghị công ty có những biện pháp kiến nghị lên phía cơ quan chức năng yêu cầu xử lý giải quyết cơ chế cho NLĐ bị tai nạn.

Hỏi: Tôi là nhân viên kế toán Công ty Môi trường đô thị số 2 Hoàn Kiếm, hiện tại tôi đang được hưởng chế độ độc hại bằng hiện vật. Tại sao đến giờ tôi vẫn chưa nhận được số tiền theo quy định?

(Vũ Tuấn Cường)

Chuyên gia Tạ Văn Dưỡng: Quy định của Bộ luật Lao động thì những công nhân môi trường đô thị làm những công việc có yếu tố nguy hiểm, độc hại như thường xuyên phải tiếp xúc với vi khuẩn gây bệnh, ô nhiễm... là đối tượng được hưởng chế độ bằng hiện vật độc hại và được hưởng bằng hiện vật với 4 mức. Việc xét duyệt sẽ được các cơ quan chức năng của thành phố thực hiện. Và theo quy định chỉ được nhận bằng hiện vật chứ không được nhận tiền. Nếu bạn chưa nhận được thì cần kiến nghị tới các ban, ngành thành phố để xem xét giải quyết theo quy định pháp luật.

Hỏi: Nghị định 85/2015/ NĐ-CP quy định người sử dụng lao động phải lắp đặt phòng vắt, trữ sữa mẹ phù hợp với điều kiện thực tế tại nơi làm việc nhưng cơ quan tôi lại không có, tôi có thể thắc mắc điều này ở đâu?

(Nguyễn Thùy Dương, Hà Nội)

Chuyên gia Mai Đức Thiện: Nghị định này chưa có hiệu lực, tuy nhiên đối với phòng vắt, trữ sữa mẹ cần đảm bảo đầy đủ nguồn điện sinh hoạt, diện tích tối thiểu 6m2. Nếu DN có điều kiện thì có thể đầu tư thêm tủ lạnh, bình tiệt trùng sữa… Đó là trách nhiệm của người sử dụng lao động đối với NLĐ. Đối với trường hợp mà chị vừa nêu, nếu DN không có phòng vắt trữ sữa thì có thể kiến nghị đến Công đoàn cơ sở để trao đổi thỏa thuận với DN, bảo đảm quyền lợi cho NLĐ.

Trần Vũ