Đổi mới cách đánh giá học sinh: Khó đồng bộ!

Duy trì đánh giá học sinh tiểu học theo Thông tư 30

Người trong cuộc lo ngại

Theo Công văn số 4509/BGD-ĐT về việc hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục trung học năm học 2015 - 2016, Bộ GD&ĐT đã yêu cầu giáo viên các trường THCS, THPT đánh giá học sinh qua các hoạt động trên lớp; đánh giá qua hồ sơ học tập, vở học tập; đánh giá qua việc học sinh báo cáo kết quả thực hiện một dự án học tập, nghiên cứu khoa học, kỹ thuật, báo cáo kết quả thực hành, thí nghiệm; đánh giá qua bài thuyết trình (bài viết, bài trình chiếu, video clip…) về kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập. “Giáo viên có thể sử dụng các hình thức đánh giá nói trên thay cho các bài kiểm tra hiện hành”, công văn nêu rõ.

Học sinh THCS, THPT sẽ được chấm điểm thông qua thực hành

Về hình thức kiểm tra, Bộ Giáo dục & Đào tạo yêu cầu thực hiện nghiêm túc việc xây dựng đề thi, kiểm tra. Đề kiểm tra bao gồm các câu hỏi, bài tập (tự luận hoặc/và trắc nghiệm) theo 4 mức độ yêu cầu, từ dễ đến khó. Trong đó, mức độ cuối cùng là học sinh vận dụng được các kiến thức, kỹ năng để giải quyết các tình huống, vấn đề mới, không giống với những tình huống, vấn đề đã được hướng dẫn; đưa ra những phản hồi hợp lý trước một tình huống, vấn đề mới trong học tập hoặc trong cuộc sống.

Trước những yêu cầu đổi mới này, nhiều người trong ngành giáo dục tỏ ra lo ngại cho rằng, đặc thù cấp THCS và THPT khác với tiểu học nên việc thực hiện không hề đơn giản. Cô Nguyễn Hương, giáo viên dạy Văn một trường THCS ở Hà Nội, tỏ ra lo lắng, việc đánh giá theo phương pháp mới này phải theo dõi, giám sát trong một quá trình dài. Trong khi đó với những môn trọng điểm như văn, toán thì số bài kiểm tra 1 tiết là 5 bài còn bài kiểm tra 15 phút là 10 – 12 bài. Như vậy, để khớp cho đủ số đầu điểm trong từng môn học, giáo viên sẽ rất vất vả bởi song song với việc kiểm tra, đánh giá, giáo viên vẫn phải đảm bảo công tác giảng dạy...”.

Cũng theo cô Hương, trên lý thuyết, việc giám sát, theo dõi tiến độ thực hiện của học sinh sẽ nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và rèn luyện phương pháp tự học, kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức, kỹ năng vào giải quyết các vấn đề thực tiễn của học sinh. Tuy nhiên, nếu áp dụng phương pháp này thì quỹ thời gian của giáo viên sẽ bị căng hết mức, bởi nếu không ở trường cả ngày để theo sát những hoạt động triển khai của học sinh rất dễ dẫn đến việc cho điểm bừa bãi, thiếu công bằng.

Lựa chọn phương pháp phù hợp với từng trường

Lo ngại của cô giáo Hương không phải không có lý, bởi thầy cô giáo là những người trực tiếp thực hiện những yêu cầu đổi mới này. Để thành công đòi hỏi các trường phải có sự cân nhắc lựa chọn phương pháp cho phù hợp với từng trường. Chia sẻ về điều này, cô Nguyễn Kim Dung, tổ trưởng tổ Văn, trường THPT Nguyễn Trãi, cho biết: “Chấm điểm để khuyến khích học tập là việc nên duy trì nhưng nếu chỉ sử dụng một cách thức đã quen thuộc từ nhiều năm nay là thực hiện các bài kiểm tra trên lớp không còn phù hợp với thực tế đổi mới trong giáo dục. Tuy nhiên, việc sử dụng nhiều phương thức đánh giá khác nhau như thông qua đề tài nghiên cứu khoa học, kỹ thuật, báo cáo kết quả thực hành, thí nghiệm; đánh giá qua bài thuyết trình...thì không phải trường nào cũng có đủ điều kiện để áp dụng hình thức này bởi kinh phí hạn hẹp, lớp học quá đông... giáo viên sẽ không kiểm soát được hết hoạt động của từng em.”

Đồng quan điểm trên, thầy giáo Nguyễn Quốc Hùng, Hiệu trưởng trường THPT Lê Quý Đôn (Hà Đông) cũng cho rằng, rất cần cơ sở vật chất tốt để các em thực hành, từ đó mới tạo được sự tương tác giữa thầy và trò. Do đặc điểm các phương pháp giảng dạy thiên về thực hành cũng như khuyến khích khả năng tự học và tư duy sáng tạo của học sinh nên rất cần cơ sở vật chất đầy đủ để phục vụ cho hoạt động này. Ví dụ cho các em sinh hoạt nhóm thì không chỉ bó hẹp trong không gian lớp học mà còn cần tới thiết bị dạy học, phòng thí nghiệm...Trong đó, việc hỗ trợ giáo viên trong quá trình tự học hỏi lẫn nhau cũng rất quan trọng. Vì thế, xây dựng các phòng chức năng để giáo viên có cơ hội sinh hoạt tổ, chia sẻ kinh nghiệm...trong quá trình thực hiện theo phương pháp mới này sẽ giúp mọi người có sự điều chỉnh cho phù hợp hơn.

Vấn đề đặt ra, không thể đòi hỏi sự thay đổi đồng bộ ở tất cả các trường, các địa phương trong cả nước do điều kiện kinh tế cũng như cơ sở vật chất không đồng đều nhau.

Tuệ Liên