Xét xử đại án BIDV: Các dự án của Công ty Bình Hà đã tái khởi động và mang lại lợi nhuận

Các bị cáo bị đưa ra xét xử gồm 12 người, trong đó có 8 người bị cáo buộc về tội “Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng” gồm: Trần Lục Lang (cựu Phó Tổng Giám đốc BIDV phụ trách quản lý rủi ro), Đoàn Ánh Sáng (cựu Phó Tổng Giám đốc BIDV phụ trách khách hàng doanh nghiệp), Kiều Đình Hòa (cựu Giám đốc BIDV chi nhánh Hà Tĩnh), Lê Thị Vân Anh (cựu Trưởng phòng khách hàng doanh nghiệp BIDV chi nhánh Hà Tĩnh), Ngô Duy Chính (nguyên Giám đốc BIDV chi nhánh Hà Thành), Nguyễn Xuân Giáp (nguyên Phó Giám đốc BIDV chi nhánh Hà Thành), Phạm Hồng Quang (cựu Trưởng phòng thuộc chi nhánh) và Đặng Thanh Nam (cựu cán bộ)...

Bị cáo còn lại bị truy tố về tội “Lạm dụng tín nhiệm, chiếm đoạt tài sản” gồm: Đoàn Hồng Dũng (cựu Giám đốc Công ty Trung Dũng); Trần Anh Quang, Đinh Văn Dũng (cựu Tổng Giám đốc Công ty Bình Hà) và Nguyễn Thị Thanh Sơn (Cựu Giám đốc Công ty Hà Nam).

Các bị cáo được áp giải tới phiên tòa.

Tại tòa hôm nay, Hội đồng xét xử triệu tập hơn 100 người với tư cách người làm chứng và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Đáng chú ý trong số này có đại diện Uỷ ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh, Công ty Trung Dũng, Công ty Bình Hà… Ngân hàng BIDV được xác định là bị hại trong vụ án. 29 luật sư đăng ký tham gia bào chữa cho các bị cáo, bảo vệ quyền lợi cho bị hại và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Trong phần thủ tục, ông Trần Minh Hải – luật sư bào chữa cho bị cáo Trần Lục Lang, cựu Phó Tổng Giám đốc BIDV cho biết, ngày 12/10/2020 ông gửi văn bản cho BIDV đề nghị cung cấp thông tin về hoạt động kinh doanh của Công ty Bình Hà. Trong văn bản phúc đáp, BIDV cho biết dự án của Công ty Bình Hà đã được tái cơ cấu và hoạt động trở lại, cụ thể, có 50 ha được trồng mới.

"Những khoản tiền đầu tiên của dự án giữa Công ty Bình Hà và các đối tác của công ty đã có kết quả, mang lại dòng vốn và có các chứng từ, tiền chuyển về tài khoản của BIDV. Đây là thông tin mới, có thể tác động đến vụ án”, luật sư nêu.

Theo cáo trạng, trong khoảng thời gian từ năm 2011 đến 2016, lợi dụng chức trách được giao, Trần Bắc Hà đã chỉ đạo cấp dưới tại BIDV và BIDV - chi nhánh Hà Tĩnh, chi nhánh Hà Thành cho Công ty Bình Hà (là công ty “sân sau” của Trần Bắc Hà) và Công ty Trung Dũng vay trái quy định, gây thất thoát cho BIDV số tiền đặc biệt lớn là 1.672 tỷ đồng.

Trong khi đó, Công ty Bình Hà là công ty mới thành lập, không đủ năng lực tài chính để thực hiện dự án; cũng không đủ điều kiện để cấp tín dụng theo quy định của Ngân hàng Nhà nước và BIDV.

Mặc dù đã đánh giá và thẩm định dự án có 8 yếu tố rủi ro có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của dự án, nhưng theo sự chỉ đạo của Trần Bắc Hà, BIDV đã thẩm định, đề xuất và phê duyệt cho Công ty Bình Hà vay vốn ưu đãi.

Trong quá trình giải ngân, BIDV đã không kiểm soát dòng tiền có được sau kinh doanh, để các cổ đông Công ty Bình Hà sử dụng vốn vay không đúng mục đích, thông qua các nhà thầu chiếm đoạt và chiếm dụng tiền giải ngân của BIDV và tiền bán bò... Tổng dư nợ của Công ty Bình Hà tại BIDV không có khả năng thu hồi là 799 tỷ đồng.

Tương tự, đối với Công ty Trung Dũng, mặc dù thẩm định, đánh giá tình hình tài chính của Công ty này gặp khó khăn, chỉ tiêu tài chính phản ánh khả năng thanh toán chưa đảm bảo, tỷ lệ tài sản đảm bảo trên giá trị hạn mức tín dụng đề nghị được cấp chưa đáp ứng chính sách tín dụng của BIDV... nhưng tháng 8/2011, các bị cáo: Ngô Duy Chính, Nguyễn Xuân Giáp, Trần Hồng Quang, Đặng Thanh Nam vẫn thực hiện việc cấp hạn mức tín dụng ngắn hạn 700 tỷ đồng cho Công ty Trung Dũng.

Quá trình cho vay theo hạn mức, do áp lực từ sự chỉ đạo của ông Trần Bắc Hà, các bị cáo: Ngô Duy Chính, Nguyễn Xuân Giáp, Trần Hồng Quang, Đặng Thanh Nam đã quyết định giải ngân cho Công ty Trung Dũng vay 26 khoản còn dư nợ, trong đó có 20 khoản giải ngân không đáp ứng đúng tỷ lệ tài sản đảm bảo khoản giải ngân cho vay để đảo nợ.

Đối với tất cả 26 khoản vay trên, các bị cáo đã không kiểm soát được tiền bán hàng của doanh nghiệp để thu nợ, không kiểm tra mục đích sử dụng vốn vay của Công ty Trung Dũng đối với các khoản giải ngân để mua phôi thép, dẫn đến còn dư nợ trên 600 tỷ đồng, không có khả năng thanh toán.

Hành vi vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng trong việc cho Công ty Trung Dũng vay gây thiệt hại cho BIDV 865 tỷ đồng. BIDV đã xử lý tài sản đảm bảo, thu nợ, đến nay còn 263,5 tỷ đồng, không có khả năng thanh toán.

Trong vụ án này, ông Trần Bắc Hà giữ vai trò chủ mưu, cầm đầu về tội “Vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng” theo Khoản 4 Điều 206 Bộ luật Hình sự năm 2015, các bị cáo khác có vai trò đồng phạm.

Tháng 7/2019, ông Trần Bắc Hà đã mất trong trại giam vì bệnh tật. Cơ quan Công an đã tiến hành đình chỉ bị can đối với Trần Bắc Hà, còn việc điều tra, truy tố, xét xử sẽ tiếp tục đối với các đồng phạm của ông. Nếu có bồi thường thiệt hại, các đồng phạm sẽ liên đới bồi thường.