Vu Lan báo hiếu: Nét đẹp văn hóa truyền thống

(LĐTĐ) Lễ Vu Lan Rằm tháng Bảy mở ra cả một mùa báo ân, báo hiếu lan tỏa khắp cả nước. Ngày lễ này không đơn thuần mang ý nghĩa tôn giáo thiêng liêng, mà đã trở thành lễ hội thể hiện nét đẹp văn hóa của người Việt.
Hàng nghìn phật tử đổ về chùa Ngọa Vân dự lễ Vu Lan Đi qua mùa Vu Lan

Vu Lan là ngày lễ tưởng nhớ công ơn cha mẹ và tỏ lòng hiếu thuận với các bậc sinh thành. Ngày lễ đặc biệt này còn phát huy truyền thống tốt đẹp “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam. Bày tỏ suy nghĩ của thế hệ trẻ về ngày lễ Vu Lan, chị Trần Thị Phương Anh, sống tại phường Dịch Vọng Hậu, quận Cầu Giấy (Hà Nội) cho biết: “Lễ Vu Lan là dịp để tỏ lòng biết ơn đến cha mẹ đã sinh thành, giáo dưỡng mình trong suốt thời gian qua.

Vu Lan báo hiếu: Nét đẹp văn hóa truyền thống
Ảnh minh họa

Đây cũng là dịp để trở về đoàn tụ cùng người thân trong gia đình sau thời gian xa nhà mải mê học tập, làm việc, cũng là cơ hội để thế hệ trẻ được thể hiện tình cảm với gia đình”. Còn anh Bạch Hà Anh, sống tại Thành Công, quận Ba Đình (Hà Nội), năm nào cũng cùng mẹ đi tới chùa Quán Sứ, phường Trần Hưng Đạo, quận Hoàn Kiếm để dự lễ Vu Lan chia sẻ: “Theo tôi, lễ Vu Lan có rất nhiều ý nghĩa, là ngày báo ơn cha mẹ, thầy cô và cả bạn bè, những người đã giúp đỡ mình. Đặc biệt, nếu những bạn trẻ như chúng tôi chưa có cơ hội quan tâm chăm sóc cha mẹ vì những bộn bề lo toan riêng, thì đây là dịp để thể hiện tình cảm đó”.

Theo tác giả Bùi Xuân Đính trong sách Bách khoa thư làng Việt cổ truyền, thuộc Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia ấn hành năm 2021, cho rằng, Rằm tháng Bảy có sự giao thoa giữa các yếu tố của tín ngưỡng dân gian, Đạo giáo và Phật giáo. Trong đó Phật giáo thể hiện thông qua Vu Lan báo hiếu, nghi lễ này được thực hành ở chùa và tại nhà. Tại chùa người ta tổ chức cầu siêu cho người đã khuất, làm phúc bố thí, phóng sinh để tích phước cầu an, cầu mong cho cha mẹ được tăng phúc tăng thọ, hóa giải nghiệp chướng... Hiện nay, ngoài những nghi lễ truyền thống, vào dịp lễ Vu Lan khi đến chùa người ta sẽ được cài lên áo một bông hoa hồng. Màu đỏ tượng trưng cho người còn cha, mẹ và màu trắng cho ai đã mất cha, mẹ (nghi thức này do thiền sư Thích Nhất Hạnh khởi xướng vào năm 1962). Tại nhà, mâm cúng cỗ gia tiên ngoài đồ mặn, đồ chay, còn có đồ mã như tiền, vàng, bạc, ngựa, trang sức… Nhiều địa phương cúng gia tiên có thể tiến hành từ ngày mùng 7 trở đến hết hôm rằm.

Về ý nghĩa của lễ Vu Lan, Hòa thượng Thích Gia Quang - Phó Chủ tịch Hội Đồng Trị sự, Trưởng ban Thông tin - Truyền thông Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam cho biết, nét đẹp văn hóa này đã có từ rất lâu đời, dù trải qua sự thay đổi lịch sử dân tộc, nhưng nó vẫn còn giữ được nguyên giá trị cho đến tận ngày nay.

Xuất phát từ sự tích về Đại đức Mục Kiền Liên (một trong hai đại đệ tử của Phật Thích Ca) cứu mẹ thoát khỏi kiếp ngạ quỷ. Kinh Vu Lan chép rằng, vị tôn giả này đã tu luyện thành công nhiều phép thần thông đến mức có thể dùng mắt thần nhìn khắp trời đất. Ngài thấy mẹ mình đã mất đang ở cõi địa ngục, bị đọa đày và đói khát khổ sở. Mục Kiền Liên quay về tìm Phật để hỏi cách cứu mẹ. Làm theo lời Phật, Mục Kiền Liên Bồ tát nhờ hợp lực của chư tăng khắp mười phương để cứu mẹ mình ra khỏi kiếp ngạ quỷ. Từ đó, theo quan niệm của Phật giáo, cứ Rằm tháng Bảy sẽ gắn với lễ Vu Lan. Đây là dịp để tưởng nhớ công ơn cha mẹ, tổ tiên và được Phật giáo coi là ngày lễ quan trọng trong tháng Bảy âm lịch hằng năm; cũng là dịp để nghĩ đến “tứ đại ân” nghĩa là ơn cha mẹ, ơn quốc gia, ơn thầy bạn và ơn xã hội.

Mỗi người cần thực hành và khắc sâu hạnh nguyện báo hiếu với cha mẹ, ông bà, tổ tiên. Đối với ơn quốc gia, chúng ta hãy tri ân các anh hùng dân tộc đã hy sinh, cần trở thành những người công dân tốt. Ơn thầy bạn là sự trân trọng những người dạy dỗ, truyền thụ kiến thức, đạo đức cho chúng ta trong cuộc sống. Ơn xã hội là biết ơn mọi người, mọi tầng lớp trong xã hội, như biết bao bác sĩ, chiến sĩ tuyến đầu vất vả ngày đêm đã hy sinh vì Covid-19.

“Với truyền thống văn hóa hiếu nghĩa, uống nước nhớ nguồn của dân tộc và tín ngưỡng tâm linh thờ cúng tổ tiên của người Việt Nam, ngày lễ Vu Lan đã hòa quyện với triết lý, tục thờ cúng ngày Rằm tháng Bảy âm lịch (xá tội vong nhân) ngày càng được quan tâm và tổ chức trang trọng. Tinh thần đạo hiếu ấy cần được đề cao, biểu dương mạnh mẽ hơn. Để truyền thống đó luôn được bồi đắp, ngày càng trở thành sức mạnh văn hóa của dân tộc hôm nay và mãi mãi về sau”, Hòa thượng Thích Gia Quang nói.

Có thể thấy rằng, lễ Vu Lan báo hiếu là một tục lệ gắn với Phật giáo, hình thành dựa trên truyền thống hiếu nghĩa của người Việt. Mùa Vu Lan thường được coi là mùa của yêu thương, mùa của báo ân, báo hiếu. Trong đó, chữ hiếu là nền tảng của đạo đức, gia đình là nền tảng của xã hội. Mà trong gia đình, chữ hiếu là nền tảng để xây dựng hạnh phúc, đem đến sự an vui, an lạc. Hiểu được chữ hiếu để đền ơn đáp nghĩa với đấng sinh thành dưỡng dục ta nên người. Đa phần vì ý nghĩ ấy, lễ Vu Lan hàng năm được hầu hết các gia đình tổ chức tôn kính nhưng vẫn giữ được nét giản dị vốn có theo truyền thống. Bởi vậy, "Vu Lan báo hiếu" là một trong những ngày lễ có ý nghĩa đặc biệt sâu sắc, từ một nghi lễ mang đậm Phật giáo, dần trở thành nét đẹp trong văn hóa và tâm thức của con người Việt Nam./.

Quang Linh

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Nhân dân ủng hộ là yếu tố quyết định trong công tác giải phóng mặt bằng

Nhân dân ủng hộ là yếu tố quyết định trong công tác giải phóng mặt bằng

(LĐTĐ) Theo Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Thị Tuyến, giải phóng mặt bằng (GPMB) là khâu khó khăn nhất trong quá trình triển khai một dự ...
Người đi bộ “ngó lơ” cầu bộ hành: Sẽ xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm

Người đi bộ “ngó lơ” cầu bộ hành: Sẽ xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm

(LĐTĐ) Sở Giao thông Vận tải Hà Nội đã chỉ đạo lực lượng Thanh tra Sở phối hợp với các đơn vị chức năng của Công an Thành phố, chính quyền ...
Lịch thi đấu bóng đá châu Âu ngày 1, 2/10

Lịch thi đấu bóng đá châu Âu ngày 1, 2/10

(LĐTĐ) Nhằm giúp quý độc giả tiện theo dõi các trận bóng mình yêu thích, báo Lao động Thủ đô xin đăng tải lịch thi đấu những trận đấu tại một ...
Quận Đống Đa khen thưởng 18 tập thể, cá nhân tích cực tham gia Hội thi tìm hiểu Nghị quyết 15-NQ/TW

Quận Đống Đa khen thưởng 18 tập thể, cá nhân tích cực tham gia Hội thi tìm hiểu Nghị quyết 15-NQ/TW

(LĐTĐ) Chiều 30/9, quận Đống Đa tổ chức Hội nghị tổng kết Hội thi “Tìm hiểu Nghị quyết 15-NQ/TW của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ ...
Quận Nam Từ Liêm: Tổng kết phong trào thi đua “Người tốt, việc tốt” năm 2022

Quận Nam Từ Liêm: Tổng kết phong trào thi đua “Người tốt, việc tốt” năm 2022

(LĐTĐ) Ngày 30/9, quận Nam Từ Liêm (Hà Nội) tổng kết phong trào thi đua “Người tốt, việc tốt” năm 2022 và giai đoạn 1992-2022; tổng kết cuộc thi “Viết về ...
Bài 2: Cần thêm “cú hích” để thúc đẩy an sinh xã hội

Bài 2: Cần thêm “cú hích” để thúc đẩy an sinh xã hội

(LĐTĐ) BHXH, BHYT được xác định là trụ cột chính của hệ thống an sinh xã hội, góp phần quan trọng thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, bảo đảm ...
TP.HCM đối mặt nguy cơ thiếu hụt điều dưỡng tại các bệnh viện công lập

TP.HCM đối mặt nguy cơ thiếu hụt điều dưỡng tại các bệnh viện công lập

(LĐTĐ) Ngày 30/9, Sở Y tế thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) cho biết, tình trạng thiếu hụt nguồn nhân lực điều dưỡng tại các bệnh viện có nguy cơ trầm ...

Tin khác

Tuyển sinh năm 2022: Minh bạch, công bằng, thực chất

Tuyển sinh năm 2022: Minh bạch, công bằng, thực chất

(LĐTĐ) Năm 2022 là năm hoạt động tuyển sinh có nhiều điều chỉnh về mặt kỹ thuật để hướng đến minh bạch hóa và đảm bảo công bằng cao nhất cho thí sinh. Với những điều chỉnh mới, cũng có không ít những khó khăn đặt ra. Trước thời điểm đóng Hệ thống xác nhận nhập học, bà Nguyễn Thu Thủy (Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo) đã có những chia sẻ nhìn lại công tác tuyển sinh năm 2022.
Phẫu thuật chữa bệnh béo phì: Giải pháp nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh

Phẫu thuật chữa bệnh béo phì: Giải pháp nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh

(LĐTĐ) “Với người béo phì nhìn bên ngoài có vẻ khoẻ mạnh, nhưng thực chất đấy là một người bệnh. Việc phẫu thuật chữa bệnh béo phì chúng tôi quan niệm là chữa bệnh chứ không phải là vấn đề về điều trị thẩm mỹ. Bởi lẽ, béo phì là một bệnh lý y học cần được điều trị chuyên sâu bởi các chuyên gia y tế và bởi những phương tiện chuyên biệt” - Giáo sư, Tiến sĩ Trần Bình Giang, Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, cho biết.
TP.HCM: Bệnh viện Lê Văn Thịnh gặp nhiều khó khăn khi tự chủ tài chính

TP.HCM: Bệnh viện Lê Văn Thịnh gặp nhiều khó khăn khi tự chủ tài chính

(LĐTĐ) Ngày 29/9, Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) có buổi khảo sát việc thực hiện cơ chế tự chủ và đấu thầu mua sắm thuốc, trang thiết bị y tế tại Bệnh viện Lê Văn Thịnh (thành phố Thủ Đức) giai đoạn 1/1/2020 - 30/6/2022 nhằm góp ý cho dự án Luật Đấu thầu sửa đổi.
Tập huấn nâng cao nghiệp vụ quản lý an toàn thực phẩm cho các trường có bếp ăn bán trú

Tập huấn nâng cao nghiệp vụ quản lý an toàn thực phẩm cho các trường có bếp ăn bán trú

(LĐTĐ) Hôm nay (29/9), Trung tâm Y tế quận Hai Bà Trưng phối hợp với Phòng Giáo dục - Đào tạo quận tổ chức lớp “Tập huấn nâng cao nghiệp vụ về quản lý an toàn thực phẩm cho các trường có bếp ăn bán trú” cho ban giám hiệu, người quản lý, cán bộ y tế, người chế biến thực phẩm tại các trường có bếp ăn bán trú trên địa bàn.
Gặp mặt nghệ nhân có nhiều đóng góp trong bảo tồn văn hóa dân tộc thiểu số phía Bắc năm 2022

Gặp mặt nghệ nhân có nhiều đóng góp trong bảo tồn văn hóa dân tộc thiểu số phía Bắc năm 2022

(LĐTĐ) Dự kiến trong 2 ngày 18-19/11, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch sẽ tổ chức Hội nghị gặp mặt nghệ nhân và những người có nhiều đóng góp trong công tác bảo tồn, phát huy văn hóa các dân tộc thiểu số khu vực phía Bắc, năm 2022.
1.574 tác giả tham gia biên soạn sách giáo khoa cho 6 khối lớp

1.574 tác giả tham gia biên soạn sách giáo khoa cho 6 khối lớp

(LĐTĐ) Thời gian tới đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) sẽ tăng cường kiểm soát quá trình biên soạn sách giáo khoa (SGK); bảo đảm SGK tinh giản tối đa kênh chữ, kênh hình, khai thác hiệu quả hình ảnh và ngữ liệu để đảm bảo hiệu quả bài học và giảm giá thành SGK; đồng thời đẩy nhanh tiến độ thẩm định và phê duyệt SGK, dành thời gian để địa phương nghiên cứu, lựa chọn SGK đáp ứng với điều kiện, đặc thù của từng vùng, miền…
Tổ chức Cuộc thi Ảnh nghệ thuật “Hà Nội - Khát vọng phát triển”

Tổ chức Cuộc thi Ảnh nghệ thuật “Hà Nội - Khát vọng phát triển”

(LĐTĐ) Thiết thực chào mừng kỷ niệm 68 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2022), kỷ niệm 50 năm Chiến thắng “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không” (18/12/1972 - 18/12/2022), Sở Văn hóa và Thể thao tổ chức Cuộc thi Ảnh nghệ thuật “Hà Nội - Khát vọng phát triển”.
Diễn đàn nâng cao chất lượng đào tạo trong hợp tác giáo dục Việt Nam - Lào

Diễn đàn nâng cao chất lượng đào tạo trong hợp tác giáo dục Việt Nam - Lào

(LĐTĐ) Ngày 29/9, tại Thủ đô Viêng Chăn, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Việt Nam phối hợp với Bộ Giáo dục và Thể thao Lào, Đại học Quốc gia Lào tổ chức Diễn đàn nâng cao chất lượng đào tạo trong hợp tác giáo dục Việt Nam - Lào. Đây là hoạt động quan trọng của ngành Giáo dục hai nước chào mừng kỷ niệm 60 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao và 45 năm ngày ký Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác Lào - Việt Nam.
Huyện Thạch Thất chung tay chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh khó khăn

Huyện Thạch Thất chung tay chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh khó khăn

(LĐTĐ) Trong những năm qua, công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em trên địa bàn huyện Thạch Thất (Hà Nội) luôn được các cấp ủy Đảng, chính quyền, đoàn thể và nhân dân trong huyện quan tâm. Việc vận động và sử dụng nguồn lực để thực hiện các mục tiêu vì trẻ em ngày càng hiệu quả; đời sống sức khỏe, văn hóa, tinh thần và phúc lợi xã hội dành cho trẻ em ngày càng được chú trọng.
Bàn giải pháp nâng cao chất lượng biên soạn, xuất bản, sử dụng sách giáo khoa

Bàn giải pháp nâng cao chất lượng biên soạn, xuất bản, sử dụng sách giáo khoa

(LĐTĐ) Trong 2 ngày (28-29/9), tại Trung tâm Hội nghị quốc gia (Hà Nội), Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tổ chức Hội thảo về công tác biên soạn, xuất bản, sử dụng sách giáo khoa giáo dục phổ thông và Trưng bày sách giáo khoa Việt Nam và các nước.
Xem thêm
Phiên bản di động