Văn hóa thưởng trà của người Việt

(LĐTĐ) Không biết từ bao giờ, trà có mặt trong đời sống hàng ngày của người Việt Nam, từ ấm trà bên vỉa hè đến ấm trà trong gia đình. Chén trà cũng là khởi nguồn của rất nhiều câu chuyện, gắn kết thêm những con người chưa từng quen biết lại với nhau.
Văn hóa Văn hóa "thưởng trà" của người Hà Nội

Sáng chủ nhật, trong tiết cuối xuân se lạnh bỗng thấy thèm một thứ đồ uống nóng ấm lòng giữa sương mù giăng nhẹ.

Trà từ lâu cũng đã được các nhà khoa học chứng minh là rất có lợi cho sức khỏe. Không chỉ kích thích trí não, uống trà xanh còn giúp đem lại niềm vui, lợi ích cho hô hấp và tim mạch. Ngoài ra, trà còn có khả năng ức chế, ngăn ngừa sự phát triển của tế bào ung thư. Nhưng sâu xa hơn, uống trà từ lâu đã trở thành một nét văn hóa ở nhiều nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam.

Văn hóa thưởng trà của người Việt
Uống trà cũng trở thành nét văn hóa. Ảnh: Lục Lam

Nếu như ở Nhật Bản, trà đạo là một nền văn hóa toàn diện với tuổi đời lên đến 400 năm cùng nghi thức độc đáo về cách pha trà và thưởng trà, bộ trà và phòng trà thì ở Việt Nam, việc thưởng thức trà vô cùng gần gũi và giản dị. Rất nhiều câu chuyện được ra đời bên những chén trà, như nhà thơ Nguyễn Duy đã từng viết: “Nước chè tươi rót vàng mơ/Đôi khi hạnh phúc đơn sơ vô cùng”.

Chính vì thế, văn hóa uống trà của người Việt thiên về sự đơn giản, không quá bình dân nhưng cũng không nhiều nghi lễ mà vẫn phản ánh văn hóa một cách toàn diện và thường qua các khâu: Chọn trà, xử lý trà, đun nước, pha và rót trà, cuối cùng là tận hưởng hương vị của trà. Chọn trà là khâu quan trọng nhất, bởi người Việt thích uống trà nguyên thủy, trà mộc, rồi sau đó ướp với các loại nguyên liệu khác nhau để tạo thành trà sen, trà long nhãn, trà nhài,… Mỗi loại trà lại mang một hương vị riêng, không thể trộn lẫn. Ở Việt Nam, trà chủ yếu được phân ở ba vùng lớn: Trà bắc ở Thái Nguyên; trà hương, trà Ô long ở Bảo Lộc và các loại trà Shan cổ thụ ở Tây Bắc.

Ngày xưa, ở chốn cung đình, các ông vua bà chúa thưởng trà rất cầu kỳ và công phu, trà được ủ từ hôm trước, nước dùng để pha trà thường phải là thứ nước mưa được hứng giữa trời, hay từ suối nguồn tự nhiên, cầu kỳ hơn nữa là được hứng từ những giọt sương trên búp sen vào sáng sớm. Cách đun nước cũng phải đảm bảo giữ được độ thanh tịnh và không làm ảnh hưởng đến hương vị của trà. Khi pha xong, trà được rót ra tách sứ long phụng, dâng bằng hai tay một cách cung kính lên “ơn trên”.

Về không gian thưởng trà của người Việt cũng đòi hỏi có một không gian rộng để tận hưởng được hết sự tinh túy của trà. Không gian thưởng trà thường mang hơi hướng của văn hóa thiền - là không gian thanh tịnh, thuần khiết, tao nhã, êm dịu. Lý tưởng nhất là những nơi có khung cảnh thiên nhiên đẹp, yên tĩnh, bên trong có tranh ảnh, thư pháp, góc đọc sách báo hoặc bàn cờ.

Ngày nay, việc uống trà đã bớt cầu kì hơn cả về cách pha trà lẫn không gian thưởng trà. Trà có mặt trong đời sống hàng ngày của người Việt Nam. Từ dịp lễ Tết cho đến ma chay, cưới hỏi, cho đến những cuộc gặp thường nhật, những sinh hoạt hàng ngày. Người Việt thường bắt đầu câu chuyện bằng một chén trà. Nhà văn Thạch Lam đã từng viết trong Hà Nội băm sáu phố phường thế này: “Ăn cơm, uống rượu xong mà được một cốc nước chè nóng thì ai chả thích”. Người thưởng trà cũng rất đa dạng, từ các bậc lớn tuổi cho đến lớp thanh niên đều có thể thưởng trà. Ở nơi dân dã, không một ngôi làng Việt Nam nào thiếu quán cóc dưới gốc đa, với một ấm trà, vài chiếc ghế, một ống điếu thuốc lào, người uống trà có thể nhấm nháp thêm kẹo lạc, kẹo vừng, bánh đậu xanh,.. Chỉ có ngần ấy thứ giản dị là có thể bắt đầu một câu chuyện dài.

Không chỉ xuất hiện trong đời sống thường nhật, trà còn được các nhà làm nghệ thuật sân khấu và điện ảnh thường sử dụng như một đạo cụ, một phương tiện để các nhân vật giao lưu. Bên cạnh đó, trà còn hiện diện trong văn học dân gian thông qua ca dao, hò vè, câu đối, tục ngữ truyền khẩu và văn chương với những bài thơ kiệt tác của các nhà văn, nhà thơ. “Tập quán uống trà thời xưa của danh nhân, luôn biểu lộ một nhân sinh quan, một nếp nghĩ, một nghệ thuật sống, một cái nhìn bao quát về cuộc đời trong một chén trà. Tâm hồn thi nhân Việt Nam luôn cởi mở, hài hoà, trong tinh thần nhân ái, cảm thông chia sẻ là nét đặc trưng của đạo đức truyền thống Việt Nam” (Trà luận, Nguyễn Bá Hoàn).

Dù đã phần nào giảm bớt sự cầu kì, công phu trong cách pha và thưởng trà nhưng văn hóa uống trà vẫn luôn hiện diện trong cuộc sống thường ngày. Một tách trà không chỉ làm cơ thể trở nên khoan khoái, mà còn khiến cho tâm hồn con người trở nên thanh tĩnh lạ kì. Uống trà không chỉ đơn giản là một thói quen, sự yêu thích, mà nó còn là nét đẹp văn hóa của người Việt cần phải gìn giữ. /.

Phương Anh

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

335 triệu đồng hỗ trợ bữa ăn cho đoàn viên, người lao động thực hiện “3 tại chỗ”

335 triệu đồng hỗ trợ bữa ăn cho đoàn viên, người lao động thực hiện “3 tại chỗ”

(LĐTĐ) Chiều 21/9/2021, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) huyện Gia Lâm tổ chức trao kinh phí hỗ trợ bữa ăn cho người lao động thực hiện “3 tại chỗ” tại một ...
DrAid – Công cụ sàng lọc và tiên lượng điều trị Covid-19 ứng dụng AI đầu tiên tại Việt Nam

DrAid – Công cụ sàng lọc và tiên lượng điều trị Covid-19 ứng dụng AI đầu tiên tại Việt Nam

(LĐTĐ) DrAid cho Covid -19 - sản phẩm ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) của Công ty Cổ phần VinBrain (thuộc Tập đoàn Vingroup) – vừa được Hội đồng Khoa ...
Tặng quà Trung thu cho 186 em nhỏ là con của những “chiến sĩ áo trắng” tuyến đầu chống dịch

Tặng quà Trung thu cho 186 em nhỏ là con của những “chiến sĩ áo trắng” tuyến đầu chống dịch

(LĐTĐ) Nhân ngày Tết Trung thu, Công đoàn ngành Y tế Hà Nội đã trao tặng 186 suất quà Trung thu ấm áp nghĩa tình cho các em nhỏ là con ...
Ngày 21/9, có thêm 11.692 ca mắc Covid-19

Ngày 21/9, có thêm 11.692 ca mắc Covid-19

(LĐTĐ) Bản tin dịch Covid-19 ngày 21/9 của Bộ Y tế cho biết có 11.692 ca mắc, trong đó riêng thành phố Hồ Chí Minh đã 6.521 ca, tiếp đến là ...
Chắp thêm đôi cánh ước mơ cho con công nhân lao động quận Nam Từ Liêm

Chắp thêm đôi cánh ước mơ cho con công nhân lao động quận Nam Từ Liêm

(LĐTĐ) Không chỉ đẩy mạnh hoạt động chăm lo cho đoàn viên công đoàn, công nhân, viên chức, lao động (CNVCLĐ) mà con của họ cũng nhận được sự quan tâm ...
Ngày 21/9, Hà Nội thêm 13 ca Covid-19 tại khu cách ly và phong tỏa

Ngày 21/9, Hà Nội thêm 13 ca Covid-19 tại khu cách ly và phong tỏa

(LĐTĐ) Tính từ 18 giờ ngày 20/9 đến 18 giờ ngày 21/9, Hà Nội ghi nhận 13 ca Covid-19, trong đó, 2 ca tại khu phong tỏa, 11 ca tại khu ...
[Infographic] Hướng dẫn phòng, chống và đánh giá nguy cơ lây nhiễm dịch Covid-19 tại hộ gia đình

[Infographic] Hướng dẫn phòng, chống và đánh giá nguy cơ lây nhiễm dịch Covid-19 tại hộ gia đình

(LĐTĐ) Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch Covid-19 vừa ban hành Quyết định số 2203/QĐ-BCĐQG về Hướng dẫn phòng, chống và đánh giá nguy cơ lây nhiễm dịch Covid-19 ...

Tin khác

DrAid – Công cụ sàng lọc và tiên lượng điều trị Covid-19 ứng dụng AI đầu tiên tại Việt Nam

DrAid – Công cụ sàng lọc và tiên lượng điều trị Covid-19 ứng dụng AI đầu tiên tại Việt Nam

(LĐTĐ) DrAid cho Covid -19 - sản phẩm ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) của Công ty Cổ phần VinBrain (thuộc Tập đoàn Vingroup) – vừa được Hội đồng Khoa học Bộ Y tế nghiệm thu và đặc biệt kiến nghị nên sớm đưa vào sử dụng hàng ngày tại các bệnh viện trong giai đoạn Covid -19 đang tiếp tục lây lan như hiện nay. Đây được coi là một công cụ hỗ trợ sàng lọc và tiên lượng điều trị Covid -19 mới hữu hiệu, góp phần chủ động dự phòng và kiểm soát dịch hiệu quả.
Ngày 21/9, có thêm 11.692 ca mắc Covid-19

Ngày 21/9, có thêm 11.692 ca mắc Covid-19

(LĐTĐ) Bản tin dịch Covid-19 ngày 21/9 của Bộ Y tế cho biết có 11.692 ca mắc, trong đó riêng thành phố Hồ Chí Minh đã 6.521 ca, tiếp đến là Bình Dương với 3.609 ca. Trong ngày có 11.017 bệnh nhân khỏi, cao hơn hôm qua gần 5.000 ca khỏi.
Ngày 21/9, Hà Nội thêm 13 ca Covid-19 tại khu cách ly và phong tỏa

Ngày 21/9, Hà Nội thêm 13 ca Covid-19 tại khu cách ly và phong tỏa

(LĐTĐ) Tính từ 18 giờ ngày 20/9 đến 18 giờ ngày 21/9, Hà Nội ghi nhận 13 ca Covid-19, trong đó, 2 ca tại khu phong tỏa, 11 ca tại khu cách ly.
[Infographic] Hướng dẫn phòng, chống và đánh giá nguy cơ lây nhiễm dịch Covid-19 tại hộ gia đình

[Infographic] Hướng dẫn phòng, chống và đánh giá nguy cơ lây nhiễm dịch Covid-19 tại hộ gia đình

(LĐTĐ) Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch Covid-19 vừa ban hành Quyết định số 2203/QĐ-BCĐQG về Hướng dẫn phòng, chống và đánh giá nguy cơ lây nhiễm dịch Covid-19 tại hộ gia đình. Theo đó, phòng, chống và đánh giá nguy cơ lây nhiễm dịch Covid- 19 tại hộ gia đình được áp dụng cho các hộ gia đình sống tại nhà ở riêng lẻ trên phạm vi toàn quốc.
Xã Kim Lan, huyện Gia Lâm kịp thời đưa chính sách hỗ trợ đến với người dân khó khăn

Xã Kim Lan, huyện Gia Lâm kịp thời đưa chính sách hỗ trợ đến với người dân khó khăn

(LĐTĐ) Trước những khó khăn của người dân do ảnh hưởng dịch bệnh Covid-19, cùng với cả hệ thống chính trị huyện Gia Lâm, xã Kim Lan, huyện Gia Lâm đã khẩn trương, kịp thời đưa các chính sách hỗ trợ an sinh xã hội của Trung ương, thành phố Hà Nội đến với người dân giúp họ khắc phục khó khăn trước mắt, ổn định cuộc sống.
Infographic: Hướng dẫn các biện pháp phòng, chống dịch Covid-19 tại nhà chung cư

Infographic: Hướng dẫn các biện pháp phòng, chống dịch Covid-19 tại nhà chung cư

(LĐTĐ) Để đáp ứng công tác phòng, chống dịch Covid-19, đảm bảo chung sống an toàn với dịch bệnh, đáp ứng yêu cầu thực hiện “mục tiêu kép”, Bộ Y tế xây dựng và ban hành tài liệu “Hướng dẫn phòng, chống dịch Covid-19 tại cộng đồng, trong đó có quy định các biện pháp phòng, chống dịch tại chung cư.
Trao tặng 25 máy tính bảng cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn huyện Ba Vì

Trao tặng 25 máy tính bảng cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn huyện Ba Vì

(LĐTĐ) Ngày 21/9, tại hội trường Phòng Giáo dục huyện Ba Vì, Food Banks Việt Nam đã trao tặng 25 máy tính bảng, bánh Trung thu và sữa cho 25 học sinh có hoàn cảnh khó khăn của huyện theo chương trình “Sóng và máy tính cho em”.
Nhà văn Nguyễn Toàn Thắng trở lại văn đàn với tập truyện ngắn “Da gấu và chuyện Trương Bốn”

Nhà văn Nguyễn Toàn Thắng trở lại văn đàn với tập truyện ngắn “Da gấu và chuyện Trương Bốn”

(LĐTĐ) Nhiều năm nay, nhà văn Nguyễn Toàn Thắng gắn bó với sân khấu qua những vở diễn gây tiếng vang như: “Vì sao lạc xứ”, “Tái sinh”, “Thần giữ của”, “Truyền thuyết Triệu Trinh Nương”… Gần đây, nhà văn xuất hiện lại trên văn đàn bằng tập truyện ngắn mang phong cách giễu nhại đặc trưng và gần như là “của hiếm” của văn học nước nhà hiện đại. Chúng tôi đã có cuộc trao đổi cởi mở với nhà văn Nguyễn Toàn Thắng xung quanh tập truyện ngắn này, và tất nhiên, cả về những gì liên quan đến tình hình văn nghệ.
Tết Trung thu của các em thiếu nhi ở bệnh viện dã chiến, trung tâm cách ly

Tết Trung thu của các em thiếu nhi ở bệnh viện dã chiến, trung tâm cách ly

(LĐTĐ) Mùa Trung thu “đặc biệt” diễn ra trong hoàn cảnh thành phố Hồ Chí Minh đang thực hiện giãn cách xã hội để phòng, chống dịch Covid-19.
Không để học sinh nào vì điều kiện kinh tế mà không thể đến trường

Không để học sinh nào vì điều kiện kinh tế mà không thể đến trường

(LĐTĐ) Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) thành phố Hà Nội Chu Ngọc Anh vừa ký ban hành Chỉ thị số 21/CT-UBND về thực hiện nhiệm vụ chủ yếu năm học 2021-2022 của ngành Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội.
Xem thêm
Phiên bản di động