Tương lai nào cho chung cư mini?

Tiềm ẩn rủi ro

Cách đây khoảng 15 năm, khái niệm về những tòa nhà chung cư mini bắt đầu được nhắc đến, ban đầu quy mô một tòa nhà chỉ 4, 5 tầng với vài hộ dân ở. Tuy vậy, trong thời buổi “tấc đất, tấc vàng”, những chung cư mini không còn mini nữa, mà đã ngày càng cao hơn, số hộ dân cũng ngày càng nhiều hơn và bất cập cũng bắt đầu nảy sinh.

Hầm tầng 1 khu nhà chị Phương Thị N chật kín xe cộ, tiềm ẩn nhiều rủi ro về phòng cháy chữa cháy.

Nằm trong một con ngõ nhỏ tại khu Phùng Khoang (quận Nam Từ Liêm, Hà Nội, ít ai nghĩ mảnh đất xen kẹt với diện tích khoảng 250m2 vừa bán trao tay thì vài tháng sau đã được xây thành tòa nhà 7 tầng và bán hết ngay khi chưa khánh thành cho 24 hộ gia đình.

Sau gần 9 năm sinh sống tại đây, chị Nguyễn Phương N thừa nhận, gia đình vẫn may mắn vì khu vực này thoáng nhưng các sự cố về điện, nước, thấm dột, an toàn phòng cháy chữa cháy… thì vẫn xảy ra. Bên cạnh đó, diện tích nhỏ lại đông gia đình, xung đột về không gian chung luôn là vấn đề gây tranh cãi.

“Ngay từ khi bắt đầu rao bán, tòa nhà này đã hết phòng. Chủ đầu tư bán nhà xong coi như hết trách nhiệm. Việc tòa nhà không có ban quản lý nên khi xảy ra sự cố thì nhà nào bị nhà đó tự xử lý. Tòa nhà không được bảo dưỡng nên ngày càng xuống cấp. Thang máy không được bảo dưỡng định kỳ lại thường xuyên hoạt động nên chỉ sau vài năm đã ọp ẹp, hư hại. Thậm chí, nhiều lần cũng đã xảy ra sự cố người bị kẹt bên trong”, chị N cho hay.

Câu chuyện an toàn khi sống trong chung cư mini cũng là chuyện đáng lo ngại không kém. Một tòa chung cư mini nằm trên phố Trần Hữu Tước, phường Nam Đồng, quận Đống Đa, nơi chị Phạm Thu T đang ở có một nửa là cán bộ, viên chức, còn lại là những người lao động tự do và những người thuê nhà ngắn hạn. Trước kia, các điều kiện về phòng cháy, chữa cháy đều không được siết chặt, giờ đây sau một số vụ cháy chung cư mini, chủ nhà đã bổ sung một số thiết bị phòng cháy, chữa cháy ở từng tầng như thang dây, bình chữa cháy…

Chỉ tay ra cửa sổ tầng 4 nơi hai vợ chồng đang sống, chị T cho biết, đây chính là cửa thoát hiểm vì bên dưới là khoảng sân thoáng của nhà hàng xóm. “Sau sự cố cháy một số chung cư mini, chúng tôi cũng được tập huấn về phòng chống cháy nổ nhưng cũng chẳng đỡ hơn. Ví dụ như ngay hôm vừa rồi, tòa nhà có sự cố chập điện nhưng cửa chính là cửa cuốn điện nên cũng không hoạt động, nếu có cháy thì mọi người cũng chẳng thể thoát ra ngoài bằng cửa chính. Thực tế, gia đình chúng tôi lựa chọn căn chung cư mini này cũng là vì phòng nào cũng bố trí một cửa sổ thoáng, có thể bố trí làm lối thoát hiểm trong trường hợp cần thiết”, chị T chia sẻ.

Trên thực tế, dù tồn tại nhiều vấn đề nhưng cả chị Nguyễn Phương N và chị Phạm Thu T đều cảm thấy may mắn. Bởi lẽ họ quan điểm rằng, dù các tòa chung cư mini có nhỏ hẹp, hạ tầng yếu kém, phòng cháy, chữa cháy, an ninh trật tự… không đảm bảo nhưng trong thời điểm “tấc đất, tấc vàng” như hiện nay, việc có được một “mái ấm” để về vẫn là điều may mắn.

Vẫn sẽ “đắt khách”?

Dù tồn tại nhiều vấn đề nhưng phân khúc căn hộ chung cư mini vẫn đang có lợi thế so với các loại hình khác. Đối với người mua, đó chính là quy mô, diện tích nhỏ vừa túi tiền của nhiều người lại nằm ở những quận trung tâm của Hà Nội, thuận tiện đi lại. Còn đối với chủ đầu tư thì xây dựng nhanh, thanh khoản tốt, lợi nhuận cao. Sự phát triển mạnh của loại hình căn hộ chung cư mini đã mở ra rất nhiều cơ hội đầu tư sinh lời hấp dẫn cho chủ đầu tư hay chính các hộ gia đình. Đó là chưa kể, trong tương lai, những căn hộ chung cư mini còn có tiềm năng tăng giá, dễ dàng phục vụ cho mục đích bán lại kiếm lời hoặc cho thuê.

Đặc biệt, trong những năm qua, giá bất động sản có nhiều biến động nhưng riêng những căn hộ ở chung cư mini vẫn giữ mức giá bán thấp, không tăng, phổ biến mức giá trên dưới 1 tỷ đồng tùy theo diện tích. Trong khi đó, cùng với số tiền này chỉ có thể mua được khoảng... 10m2 nhà đất hoặc chung cư phân khúc trung, cao cấp ở trung tâm. Câu trả lời cho bài toán “dưới 1 tỷ mua nhà nào” ở thời điểm này cũng vẫn chỉ có một đáp án duy nhất: Chung cư mini.

Theo tìm hiểu, triển khai Nghị quyết 33/NQ-CP ngày 11/2/2023 của Chính phủ, đã có 27 địa phương công bố danh mục 63 dự án đủ điều kiện vay theo chương trình tín dụng 120.000 tỷ đồng với nhu cầu vay vốn hơn 27.966 tỷ đồng. Tuy nhiên, tính đến ngày 5/2/2024, trên cả nước chỉ mới có 5 dự án nhà ở xã hội tại các tỉnh Bình Dương, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Lạng Sơn, An Giang được giải ngân với số vốn khoảng 416 tỷ đồng trên tổng số 120.000 tỷ đồng. Con số quá khiêm tốn so với kỳ vọng.

Bài toán chưa có lời giải, “vòng xoay” vẫn sẽ tiếp diễn, những người không có nhiều dư dả, người dân biết việc mua hay thuê trọ tại những căn chung cư mini là tiềm ẩn nhiều rủi ro nhưng họ sẽ vẫn lựa chọn chung cư mini trong sự thấp thỏm, lo lắng xen lẫn niềm vui khi được “an cư”.

Tuấn Dũng