Thỏa ước lao động tập thể góp phần chống bất bình đẳng

Theo ILO, thương lượng tập thể đóng vai trò quan trọng trong thời kỳ đại dịch và có thể tạo ra một phương tiện hiệu quả giúp người sử dụng lao động và người lao động giải quyết những thách thức mới nổi đang ảnh hưởng nghiêm trọng tới thế giới việc làm.

Liên đoàn Lao động quận Long Biên đại diện người lao động ký Thỏa ước lao động tập thể với chủ doanh nghiệp.

Báo cáo của ILO rà soát các Thỏa ước lao động tập thể và thực hành tại 80 quốc gia có mức độ phát triển kinh tế khác nhau cũng như khuôn khổ pháp luật và quy định của 125 quốc gia, qua đó cho thấy số lượng người lao động thuộc diện bao phủ trong các Thỏa ước thương lượng tập thể càng nhiều thì mức chênh lệch tiền lương càng thấp. Thương lượng tập thể là quá trình thương lượng tự nguyện giữa một hay nhiều người sử dụng lao động (hoặc tổ chức của họ) với một hay nhiều tổ chức của người lao động. Thương lượng tập thể có thể giảm thiểu bất bình đẳng về tiền lương trong doanh nghiệp, lĩnh vực hay ngành nghề một cách hiệu quả.

Theo ILO, thương lượng tập thể cũng có thể góp phần thu hẹp khoảng cách trả lương theo giới. Bằng chứng là hơn một nửa (59%) các Thỏa ước lao động tập thể thuộc phạm vi nghiên cứu của ILO thể hiện sự cam kết của người sử dụng lao động hay tổ chức của họ và tổ chức của người lao động (đặc biệt là Công đoàn) cùng giải quyết bất bình đẳng giới bằng cách đảm bảo trả công bình đẳng cho công việc có giá trị như nhau, đảm bảo chế độ thai sản và nghỉ phép vì lý do gia đình cũng như giải quyết bạo lực trên cơ sở giới tại nơi làm việc.

Theo báo cáo, mức lương, thời giờ làm việc và các điều kiện làm việc khác của hơn 1/3 số người lao động (35%) ở 98 quốc gia được xác lập thông qua các cuộc thương lượng tập thể tự chủ giữa Công đoàn và người sử dụng lao động hay tổ chức của người sử dụng lao động. Nhưng tỷ lệ này có sự khác biệt đáng kể giữa các quốc gia, dao động từ trên 75% ở nhiều nước châu Âu và Uruguay đến dưới 25% ở khoảng một nửa số quốc gia có sẵn dữ liệu.

Nghiên cứu cho biết thương lượng tập thể đã và đang đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu tác động của cuộc khủng hoảng Covid-19 đối với việc làm và thu nhập, giúp giảm bớt một số tác động đối với tình trạng bất bình đẳng đồng thời củng cố khả năng chống chịu của các doanh nghiệp và thị trường lao động bằng cách hỗ trợ duy trì tính liên tục của hoạt động kinh tế.

Việc điều chỉnh các biện pháp chăm sóc sức khỏe cộng đồng và tăng cường công tác đảm bảo an toàn sức khỏe nghề nghiệp tại nơi làm việc cùng với chế độ nghỉ ốm được hưởng lương và các chế độ chăm sóc sức khỏe được quy định trong nhiều thỏa ước lao động tập thể đã góp phần bảo vệ hàng triệu người lao động.

Tổng Giám đốc ILO, ông Guy Ryder, cho biết: “Thương lượng tập thể đã và đang đóng vai trò quan trọng trong thời kỳ đại dịch, giúp tôi luyện khả năng chống chịu bằng cách bảo vệ người lao động và doanh nghiệp, đảm bảo tính liên tục trong hoạt động kinh doanh cũng như bảo vệ việc làm và thu nhập. Thương lượng tập thể đã tạo nên một phương tiện hiệu quả để người sử dụng lao động và người lao động đi đến đồng thuận đối với các giải pháp bao trùm nhằm giải quyết những vấn đề hoặc thách thức chung và giảm thiểu tác động của các cuộc khủng hoảng hiện tại và tương lai mà nền kinh tế, doanh nghiệp và người lao động phải đối mặt”.

Cũng theo nghiên cứu của ILO, thương lượng tập thể sẽ là một công cụ cần thiết để đối phó với những thay đổi cơ bản đang thách thức cả thế giới việc làm. Xét đến tốc độ phát triển nhanh chóng của các hình thức bố trí công việc đa dạng - bao gồm công việc tạm thời, bán thời gian và công việc theo yêu cầu, các mối quan hệ việc làm nhiều bên, việc tự làm phụ thuộc và mới đây nhất là các công việc trên nền tảng internet, được thực hiện trong khuôn khổ các mối quan hệ công việc và việc làm khác nhau - một số quốc gia đã thực hiện các bước để đảm bảo công nhận hiệu quả quyền thương lượng tập thể của mọi người lao động.