Kinh tế số trở thành nhân tố tạo khác biệt về tăng trưởng ở địa phương

Kinh tế số giữ vai trò động lực trung tâm của tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững, thông qua việc ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, thương mại điện tử và các nền tảng số trong toàn bộ quá trình sản xuất - kinh doanh và quản lý xã hội. Việc đẩy mạnh chuyển đổi số góp phần nâng cao năng suất lao động, đổi mới mô hình tăng trưởng, mở rộng không gian thị trường, đồng thời cải thiện chất lượng dịch vụ và đời sống người dân.

Tại họp báo công bố số liệu thống kê kinh tế - xã hội quý 4 và năm 2025, ông Lê Trung Hiếu - Phó Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho biết: Tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GDP ước đạt 14,02%, tương đương khoảng 72,1 tỷ USD, tăng 1,64 lần so với năm 2020.

Kinh tế số phát triển theo cả chiều rộng và chiều sâu, trong đó các ngành kinh tế số lõi chiếm trên 60%, đồng thời mức độ số hóa trong các ngành, lĩnh vực ngày càng được mở rộng, đặc biệt là thương mại, tài chính, dịch vụ hành chính và hạ tầng năng lượng. Ở cấp địa phương, kinh tế số đã trở thành nhân tố tạo khác biệt về tăng trưởng, với một số tỉnh, thành phố có tỷ trọng đóng góp trong GRDP vượt 20%.

Những kết quả này phản ánh hiệu quả bước đầu của Chiến lược chuyển đổi số quốc gia, vai trò dẫn dắt của Chính phủ số và nỗ lực đồng bộ của các cấp, các ngành, doanh nghiệp và người dân trong phát triển kinh tế số và xã hội số.

Việc đẩy mạnh chuyển đổi số góp phần nâng cao năng suất lao động, đổi mới mô hình tăng trưởng (Ảnh minh hoạ: BT)

Tại Việt Nam, trong giai đoạn 2021 - 2025, kinh tế số nổi lên như một trụ cột quan trọng trong Chiến lược chuyển đổi số quốc gia với tốc độ phát triển nhanh và tương đối đồng đều trên nhiều lĩnh vực, nhất là sau khi Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia được ban hành.

Thương mại điện tử, thanh toán số, dịch vụ trực tuyến, logistics thông minh và các mô hình kinh doanh dựa trên dữ liệu đều tăng trưởng mạnh mẽ. Đồng thời, sự phát triển của Chính phủ số, đặc biệt là định danh điện tử, cơ sở dữ liệu dân cư và dịch vụ công trực tuyến đã tạo ra nền tảng quan trọng giúp giảm chi phí giao dịch, tăng tính minh bạch và thúc đẩy niềm tin số. Những yếu tố này góp phần trực tiếp mở rộng của kinh tế số, thể hiện mối quan hệ tương hỗ giữa chiến lược chuyển đổi số và tăng trưởng kinh tế.

Tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GDP của Việt Nam liên tục tăng trong giai đoạn 2021 - 2025, từ 12,87% GDP năm 2021 lên 14,02% GDP năm 2025, trung bình giai đoạn này ước đạt khoảng 13,2%, trong đó ngành kinh tế số lõi đóng góp 8,13% và số hóa các ngành khác là 5,05%.

Năm 2025, kinh tế số tiếp tục đóng góp quan trọng trong tăng tưởng kinh tế Việt Nam, với tỷ trọng giá trị tăng thêm ước đạt 14,02% GDP. Theo giá so sánh, năm 2025 tốc độ tăng trưởng kinh tế số tăng khoảng 11,8% so với năm 2024.

Theo khu vực kinh tế, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản đóng góp 0,13%; khu vực công nghiệp và xây dựng đóng góp 6,67%; khu vực dịch vụ đóng góp lớn nhất với 7,22%. Các ngành kinh tế số lõi đóng góp 8,42%, (tương đương 43,3 tỷ USD) chiếm hơn 60% trong tổng giá trị kinh tế số năm 2025; các ngành số hóa chiếm 5,6% (tương đương 28,8 tỷ USD).

Hoạt động dịch vụ tài chính chiếm khoảng 2,6%. Sản xuất sản phẩm từ kim loại đúc sẵn chiếm 2,1%; hoạt động phát thanh, truyền hình chiếm hơn 1,6%; một số ngành có hoạt động số hóa thấp và gần như không thực hiện số hóa như hoạt động thú y; hoạt động trợ giúp xã hội; hoạt động chăm sóc, điều dưỡng tập trung... (chiếm khoảng 0,01% tổng giá trị tăng thêm của kinh tế số).

Đáng chú ý, các ngành dịch vụ ứng dụng công nghệ thông tin trong sản xuất kinh doanh và quản lý điều hành có xu hướng tăng nhanh, góp phần nâng tỷ trọng đóng góp của kinh tế số khu vực dịch vụ trong GDP từ 6,5% năm 2020 lên 7,2% năm 2025. Điều này thể hiện sự nỗ lực của Chính phủ, bộ, ngành và địa phương trong việc đẩy mạnh phát triển công nghệ thông tin và truyền thông, hoạt động số hóa của các ngành kinh tế ngày càng được tăng cường.

Từ góc độ địa phương, Phó Cục trưởng Cục Thống kê nhấn mạnh: Năm 2025, kinh tế số đã trở thành nhân tố quan trọng, tạo khác biệt về tăng trưởng của kinh tế số giữa các địa phương. Trong số 34 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có 4 tỉnh, thành phố có tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GRDP trên 20% bao gồm: Bắc Ninh (46,30%), Thái Nguyên (29,53%), Hải Phòng (22,28%), Phú Thọ (22,71%); 4 tỉnh, thành phố có tỷ trọng từ 10-20%; 26 tỉnh, thành phố có tỷ trọng từ 6-10%.

Riêng hai cực tăng trưởng của cả nước là Hà Nội đạt 17,34% và Thành phố Hồ Chí Minh đạt 13,43%. Sự phân hóa này phản ánh khác biệt về mức độ phát triển công nghiệp, hạ tầng số, thu hút đầu tư và khả năng ứng dụng công nghệ số vào hoạt động kinh tế - xã hội ở từng địa phương.

Nhìn chung, kinh tế số ngày càng đóng vai trò then chốt trong phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hóa và cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Việc xây dựng một nền kinh tế số mạnh mẽ không chỉ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia mà còn tạo nền tảng tăng trưởng bền vững và bao trùm trong bối cảnh hội nhập toàn cầu.

Những kết quả đạt được trong năm 2025 thể hiện rõ sự cam kết mạnh mẽ và quyết tâm của Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và người dân trong triển khai chuyển đổi số, phát triển kinh tế số và xã hội số, phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Bảo Thoa