Stress mùa thi: Nguyên nhân và giải pháp

(LĐTĐ) "Stress và trầm cảm gặp nhiều nhất ở lứa tuổi 14 và 17, là thời điểm các cháu học sinh thi chuyển cấp lên trung học phổ thông và đại học. Đặc biệt, nhiều trẻ đến khám và điều trị trầm cảm, stress đến từ các lớp chuyên, lớp chọn nhiều hơn các lớp thông thường" - Tiến sĩ Dương Minh Tâm, Trưởng Phòng rối loạn stress, Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai cho biết.
Chuyển giao trên 8,69 tỷ đồng mua thiết bị học trực tuyến cho học sinh khó khăn Hỗ trợ vay vốn mua thiết bị học trực tuyến 10 triệu đồng/học sinh Hà Tĩnh: Đảm bảo an toàn, tiếp sức mùa thi trong bối cảnh dịch bệnh và nắng nóng

Trẻ ngoan hiền dễ bị trầm cảm hơn

Theo các chuyên gia y tế, stress là tình trạng đáp ứng về mặt cơ thể (tăng hưng phấn thần kinh tự trị) hoặc tâm lý (cảm giác khó chịu, căng thẳng, mất kiểm soát) đối với các yếu tố làm rối loạn sự cân bằng của cá thể và vượt qua khả năng thích nghi của cá thể.

Tiến sĩ Dương Minh Tâm thông tin, trong một nghiên cứu năm 2019 - 2020 tại Bệnh viện Nhi Trung ương với đối tượng là học sinh từ 10-19 tuổi thấy: 55,6% số trẻ có sang chấn tâm lý (áp lực học tập 20%, áp lực gia đình 20,5%, quan hệ bạn trong trường 8,9%). Và kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, stress và trầm cảm gặp nhiều nhất ở lứa tuổi 14 và 17, là thời điểm các cháu học sinh thi chuyển cấp lên trung học phổ thông và đại học.

Stress mùa thi: Nguyên nhân và giải pháp
Các bác sĩ cho biết stress gặp nhiều hơn ở trẻ ngoan và học khá.

Điều đáng chú ý là stress gặp nhiều hơn ở trẻ ngoan và học khá. Trong thực tế điều trị của mình, Tiến sĩ Dương Minh Tâm nhấn mạnh, phần lớn, các trẻ đến khám và điều trị trầm cảm, stress là đến từ các trường chuyên, lớp chọn.

Với những trẻ ngoan, có thành tích cao trong học tập thường có những áp lực tự thân hơn là những trẻ mải chơi. Chính áp lực vị trí trong trường lớp, hình ảnh bản thân trong mắt gia đình, thầy cô và thường sống, suy nghĩ có trách nhiệm hơn khiến trẻ phải nỗ lực không ngừng. Những trẻ này thường căng thẳng và bị stress, nhất là khi không đạt được kỳ vọng sẽ bị nặng hơn trẻ khác. Điều này cho thấy các áp lực từ việc học tập, áp lực từ gia đình, áp lực thành tích là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng stress ở lứa tuổi học đường.

Qua khai thác bệnh sử, phần lớn các em học sinh bị stress mãn tính, quá trình stress đã âm thầm diễn biến từ khoảng 3 - 5 năm trước và áp lực thi cử chỉ là “giọt nước tràn ly”. Diễn biến tâm lý, sự thay đổi tính cách của học sinh trùng với lứa tuổi dậy thì, nên nhiều bậc cha mẹ mặc nhiên chấp nhận sự thay đổi đó. Chỉ đến khi trẻ có những hành vi làm tổn thương bản thân hoặc quá bất thường thì bố mẹ mới nhận diện và đưa trẻ đến viện thì thường trẻ đã ở giai đoạn trầm cảm, stress nặng.

"Trẻ bị stress thường diễn biến rất âm thầm, tuy nhiên khi trẻ có những hành vi sau, các bậc làm cha mẹ nên quan tâm: Đầu tiên là hành vi tự hủy hoại bản thân (các vết cứa ở cẳng tay hoặc đùi, cắn móng tay, bấm vào đầu ngón tay..). Việc tự làm đau bản thân này là cách để giải tỏa sự bấn loạn trong cảm xúc bản thân của trẻ"- Tiến sĩ Dương Minh Tâm cho biết.

Ngoài ra, trẻ có những hành vi bất thường, trái ngược với tính cách trước kia như: Trẻ trở nên hung hăng, chống đối hoặc tuân thủ quá mức, có sự rối loạn trong hành vi ăn uống như ăn quá ít hoặc quá nhiều, bị rối loạn giấc ngủ như ngủ quá nhiều hoặc quá ít, buồn chán, giảm kết nối với xã hội... Hoặc có dạng stress cơ năng như trẻ bị đau bụng, đau đầu, đau dạ dày, xuất huyết tiêu hóa... Những cơn đau này thường xuất hiện khi trẻ chuẩn bị bước vào kì thi hoặc trước sự kiện quan trọng. Khi sự kiện qua đi thì các cơn đau này giảm triệu chứng.

Nguyên tắc 5 chữ R giúp giảm stress

Stress mãn tính có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng nếu nó không được xử lý thích hợp. Stress mãn tính làm suy yếu hệ thống miễn dịch của cơ thể, dẫn đến một số bệnh về tinh thần và thể chất như trầm cảm và các bệnh tim mạch.

Để ứng phó với tình trạng này, các gia đình có thể tham khảo nguyên tắc 5 chữ R gồm: Recognition: Xác định nguyên nhân, nguồn gốc của stress, giáo dục và nâng cao nhận thức. Để vượt qua, thích ứng với stress; Relationships: Tìm kiếm sự giúp đỡ, hỗ trợ, trấn an; Removal: Loại bỏ các yếu tố gây stress và các yếu tố kích thích; Relaxation: Thư giãn thông qua các kỹ thuật như thiền, xoa bóp, tập thở…; Re-engagement: Tái tương tác thông qua tái tiếp xúc có quản lý và giải mẫn cảm.

Bên cạnh nguyên tắc 5 chữ R được các bác sĩ khuyến cáo, một yếu tố đơn giản, dễ để thực thi là các bậc phụ huynh hỗ trợ kiểm soát giấc ngủ cho trẻ. Trưởng Phòng Rối loạn stress, Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai cho rằng: Giấc ngủ là điều cần thiết cho sức khỏe thể chất và tinh thần. Với trẻ từ 6 đến 12 tuổi nên ngủ từ 9 đến 12 tiếng mỗi đêm. Thanh thiếu niên cần 8 đến 10 giờ mỗi đêm. Giấc ngủ là yếu tố cần được ưu tiên để kiểm soát căng thẳng.

Ngoài ra, các bậc cha mẹ cần biết rằng: Stress gây bệnh và thể bệnh phụ thuộc chủ yếu vào nhân cách. Với những trẻ có nhân cách yếu, lãng mạn, văn nghệ sĩ, nhân cách khép kín hoặc thiếu ý chí, thiếu nghị lực, nhút nhát, tự ti, mặc cảm, thiếu kìm chế, dễ bùng nổ, xung đột thường dễ bị stress hơn trẻ có nhân cách mạnh. Vì vậy, gia đình nên xây dựng cho trẻ một môi trường thi đua, phấn đấu, tương trợ và cùng tiến. Điều này giúp trẻ chống đỡ với stress tốt hơn.

Tập luyện, hoạt động thể chất là một liều thuốc giảm căng thẳng cần thiết cho mọi người ở mọi lứa tuổi. Bên cạnh đó, các hoạt động ngoài trời, dành thời gian trong thiên nhiên cũng là một cách hiệu quả để giảm căng thẳng và cải thiện sức khỏe tổng thể.

Tiến sĩ Dương Minh Tâm cũng đưa ra lời khuyên về việc tăng cường sự gắn kết gia đình thông qua những buổi tâm sự. Trò chuyện về những tình huống căng thẳng với một người lớn đáng tin cậy có thể giúp trẻ em và thanh thiếu niên nhìn nhận mọi thứ và tìm ra giải pháp. Đây là một trong những phương thức tốt nhất giúp trẻ nhận thức ra vấn đề của mình.

Hầu hết mọi người đều tin rằng phản ứng stress có hại, là điều nên tránh bất cứ khi nào có thể. Tuy nhiên, một số́ stress mà chúng ta trải qua hàng ngày thực sự tốt cho chúng ta và tránh nó có thể có hại. Xét trên một góc nhìn khác, có thể coi stress là một thử thách giúp chúng ta ngày càng hoàn thiện và trưởng thành hơn. Từ “áp lực tạo thành động lực” để chúng ta phấn đấu. Vì vậy, mỗi gia đình, mỗi bậc làm cha mẹ tùy theo năng lực, khả năng nhận thức và đáp ứng của con nên có những mục tiêu vừa sức, phù hợp và tăng dần để trẻ làm quen, giải mẫn cảm với các áp lực của cuộc sống.

Nguyễn Minh

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Mưa cả đêm, nhiều tuyến phố ở Hà Nội ngập sâu

Mưa cả đêm, nhiều tuyến phố ở Hà Nội ngập sâu

(LĐTĐ) Do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 2, nhiều khu vực của Hà Nội có mưa lớn kéo dài cả đêm, gây ngập úng cục bộ nhiều nơi.
Chủ tịch Quốc hội Cuba tiếp nhận quà tặng của Quốc hội Việt Nam

Chủ tịch Quốc hội Cuba tiếp nhận quà tặng của Quốc hội Việt Nam

Thay mặt Quốc hội Việt Nam, Đại sứ Lê Thanh Tùng trao tặng Quốc hội Cuba 750 máy tính bảng, 2 máy chủ và 2 máy in đa năng để ...
Bắt giữ nhóm thanh niên cướp xe máy ở Hà Nội rồi về Hải Dương chơi game

Bắt giữ nhóm thanh niên cướp xe máy ở Hà Nội rồi về Hải Dương chơi game

(LĐTĐ) Ngày 12/8, Công an thành phố Hà Nội cho biết các đơn vị chức năng đã bắt giữ 9 đối tượng gây ra hàng loạt vụ cướp manh động trên ...
Huyện Ba Vì phát động phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc

Huyện Ba Vì phát động phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc

(LĐTĐ) Mới đây, tại trụ sở Ủy ban nhân dân xã Yên Bài, huyện Ba Vì, Hà Nội, đã diễn Hội nghị ký kết quy chế phối hợp trong công tác ...
Xử phạt thanh niên mặc quần áo Công an để "câu like" trên Tiktok

Xử phạt thanh niên mặc quần áo Công an để "câu like" trên Tiktok

(LĐTĐ) Ngày 12/8, Công an quận Đống Đa (Hà Nội) cho biết đã ra quyết định xử phạt trường hợp V.M.H (sinh năm 2000; trú tại phường Trung Liệt, quận Đống ...
Công đoàn huyện Ứng Hòa tích cực chăm lo đời sống cho người lao động

Công đoàn huyện Ứng Hòa tích cực chăm lo đời sống cho người lao động

(LĐTĐ) Từ đầu năm tới nay, các cấp Công đoàn trên địa bàn huyện Ứng Hòa đã tích cực tham mưu cho cấp ủy, phối hợp với chính quyền địa phương ...
Hôm nay, U16 Việt Nam tranh ngôi vô địch Đông Nam Á với U16 Indonesia

Hôm nay, U16 Việt Nam tranh ngôi vô địch Đông Nam Á với U16 Indonesia

Lịch thi đấu chung kết U16 Đông Nam Á 2022: U16 Việt Nam vs U16 Indonesia diễn ra lúc 20h00 ngày 12/8 trên sân vận động Maguwoharjo.

Tin khác

TP.HCM: Số ca Covid-19 nặng có xu hướng tăng

TP.HCM: Số ca Covid-19 nặng có xu hướng tăng

(LĐTĐ) Theo báo cáo của Sở Y tế thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), trong 7 ngày qua, số ca Covid-19 mới và nặng có xu hướng tăng, trong đó số ca nhiễm biến thể BA.5 chiếm tỉ lệ cao với 80% tổng số ca nhiễm mới.
Biện pháp nào để ngăn chặn tình trạng hành hung y bác sĩ?

Biện pháp nào để ngăn chặn tình trạng hành hung y bác sĩ?

(LĐTĐ) Sở Y tế thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) yêu cầu tất cả các bệnh viện rà soát, củng cố quy trình báo động đỏ "Code grey", rút ngắn hơn nữa thời gian kích hoạt đến công an địa phương để kịp thời hỗ trợ lực lượng bảo vệ bệnh viện trấn áp các nhóm gây rối an ninh, trật tự.
Bộ Y tế sẽ tạo điều kiện tối đa để sản xuất vaccine, thuốc chữa đậu mùa khỉ trong nước

Bộ Y tế sẽ tạo điều kiện tối đa để sản xuất vaccine, thuốc chữa đậu mùa khỉ trong nước

Cục Quản lý dược cho biết sẽ ưu tiên tối đa để cấp giấy đăng ký lưu hành, giấy phép nhập khẩu thuốc, nguyên liệu làm thuốc để sản xuất thuốc chữa bệnh đậu mùa khỉ.
Minh bạch thanh toán chi phí khám chữa bệnh

Minh bạch thanh toán chi phí khám chữa bệnh

(LĐTĐ) Thông qua các chức năng của Hệ thống thông tin giám định bảo hiểm y tế (BHYT), Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam và BHXH các tỉnh đã kịp thời phát hiện nhiều trường hợp trục lợi BHYT; phát hiện và thu hồi về Quỹ BHYT nhiều trường hợp thanh toán sai quy định.
Bộ Y tế yêu cầu sẵn sàng thu dung cấp cứu nạn nhân do mưa, bão

Bộ Y tế yêu cầu sẵn sàng thu dung cấp cứu nạn nhân do mưa, bão

(LĐTĐ) Ngày 10/8, Bộ Y tế đã có Công điện số 1027/CĐ-BYT về việc triển khai công tác y tế ứng phó với bão số 2 (Mulan) gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố ven biển từ Quảng Ninh đến Khánh Hòa; các đơn vị trực thuộc Bộ Y tế khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ.
Tỷ lệ tiêm vắc xin Covid-19 cho trẻ tại TP.HCM thấp hơn bình quân cả nước

Tỷ lệ tiêm vắc xin Covid-19 cho trẻ tại TP.HCM thấp hơn bình quân cả nước

(LĐTĐ) Theo Sở Y tế thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), sau 1 tuần triển khai tháng cao điểm tiêm vắc xin phòng Covid-19 cho trẻ từ 5 đến dưới 18 tuổi, tỷ lệ trẻ tại TP.HCM đã được tiêm thấp hơn trung bình cả nước.
Cách phòng, tránh để trẻ em không mắc giang mai bẩm sinh

Cách phòng, tránh để trẻ em không mắc giang mai bẩm sinh

(LĐTĐ) Giang mai là bệnh xã hội phổ biến lây truyền qua đường tình dục không an toàn, qua đường truyền máu và lây truyền từ mẹ sang con. Căn bệnh nguy hiểm này chủ yếu hay gặp ở người lớn. Tuy nhiên, mới đây các bác sĩ phát hiện trường hợp bệnh nhân nhi, nam, 46 ngày tuổi có chẩn đoán mắc giang mai bẩm sinh.
Sở Y tế TP.HCM yêu cầu mở điểm tiêm vắc xin Covid-19 tại một số trường học

Sở Y tế TP.HCM yêu cầu mở điểm tiêm vắc xin Covid-19 tại một số trường học

(LĐTĐ) Trước thực trạng vẫn còn một số quận có số lượt tiêm vắc xin 19 cho trẻ em thấp do chưa mở điểm tiêm tại trường học, Sở Y tế thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) đã đề nghị Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Thành phố chỉ đạo các Phòng GD&ĐT các quận, huyện, thành phố Thủ Đức tiếp tục lập danh sách những học sinh chưa tiêm chủng hoặc tiêm chủng chưa đầy đủ trong độ tuổi theo quy định, gửi về Trung tâm y tế trên địa bàn để tiếp tục phối hợp tổ chức tiêm chủng cho trẻ trong tháng cao điểm.
Thủ tướng Phạm Minh Chính: Dứt khoát không để dịch Covid-19 bùng phát trở lại

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Dứt khoát không để dịch Covid-19 bùng phát trở lại

(LĐTĐ) Tại phiên họp lần thứ 16 của Ban Chỉ đạo quốc gia phòng, chống dịch Covid-19 sáng 6/8, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nêu rõ mục tiêu dứt khoát không để dịch bệnh bùng phát trở lại; cơ quan, địa phương nào để dịch bệnh bùng phát trở lại phải chịu trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và nhân dân.
Bộ Y tế: Có hiện tượng đầu cơ, găm hàng, tăng giá thuốc điều trị cúm

Bộ Y tế: Có hiện tượng đầu cơ, găm hàng, tăng giá thuốc điều trị cúm

Theo Bộ Y tế, gần đây, một bộ phận người dân không đến các cơ sở y tế để khám bệnh mà tự mua và sử dụng sinh phẩm chẩn đoán để xét nghiệm và tự mua thuốc điều trị cúm mùa, dẫn đến có hiện tượng đầu cơ, găm hàng hoặc lợi dụng dịch bệnh để tăng giá bán thuốc...
Xem thêm
Phiên bản di động