Nông dân Việt và ước mơ về chuỗi cung ứng ngắn

(LĐTĐ) Tháng 5/2021, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã tổ chức tọa đàm về chuỗi cung ứng ngắn, lấy kinh nhiệm từ các nước châu Âu đã thực hiện cách đây hàng chục năm để có thể từng bước áp dụng vào thị trường Việt Nam. Bởi việc hoạt động của các chuỗi cung ứng hàng nông sản tuy đã có, song quá trình vận hành mấy năm qua còn nhiều vấn đề cần phải hoàn thiện.
Chuỗi cung ứng toàn cầu đối mặt với thách thức gia tăng trong đại dịch Covid-19 Tăng cường các biện pháp phòng, chống dịch Covid-19 trong các chuỗi cung ứng Chợ truyền thống đóng cửa, siêu thị nỗ lực đảm bảo chuỗi cung ứng hàng hóa

Xét lợi ích của chuỗi cung ứng ngắn có thể thấy: Về mặt kinh tế, nếu chuỗi cung ứng hoạt động suôn sẻ, khoa học và hiệu quả thì sẽ giảm bớt các chi phí trung gian và các chi phí khác, hàng hóa sẽ đi thẳng từ sản xuất đến tiêu dùng. Từ đó, người sản xuất những sản phẩm nông sản sẽ thu được lợi nhuận cao hơn trước, những hiện tượng ép giá, ép cấp ở các khâu trung gian hầu như không còn. Người tiêu dùng được mua hàng trực tiếp của người sản xuất sẽ nhanh hơn, tươi ngon hơn và giá cả hợp lý hơn. Đó là hệ quả kép của việc tạo lập chuỗi cung ứng ngắn, mà Việt Nam sẽ học tập được từ các nước đi trước, để xây dựng các chuỗi cung ứng của mình.

thuc-pham-day-ap-sieu-thi-va-cho-dan-sinh-san-sang-cung-ung-cho-nguoi-dan
Nông dân Việt và ước mơ về chuỗi cung ứng ngắn

Đó là về mặt kinh tế, còn về mặt xã hội, khi chuỗi cung ứng ngắn đi vào hoạt động, mối quan hệ giữa người sản xuất và người tiêu dùng sẽ được trao đổi trực tiếp, cởi mở và thấu đáo hơn, từ đó nâng cao sự gắn bó giữa các thành viên quan trọng trong xã hội. Trong khi đó về mặt môi trường, khi chuỗi cung ứng ngắn đi vào hoat động, các chi phí về thu hoạch, bảo quản, vận chuyển và tiêu thụ cũng sẽ giảm bớt đáng kể, góp phần làm giảm thiểu ô nhiễm môi trường xã hội.

Thực trạng sản xuất và phục vụ tiêu dùng ở Việt Nam hiện nay cho thấy, hầu hết hàng hóa sản xuất ở Việt Nam muốn tiêu thụ ở nội địa đều phải qua rất nhiều khâu trung gian; hàng hóa đều mua đứt bán đoạn, người tiêu dùng không gặp gỡ trực tiếp với người sản xuất. Thông tin về hàng hóa như giá cả, chất lượng, nguồn gốc xuất xứ… người tiêu dùng đều không nắm được, họ mua hàng hóa hàng ngày cho gia đình một cách thụ động là chủ yếu. Các giao dịch mua bán trên thị trường Việt Nam vừa nhiều tầng nấc trung gian, vừa không công khai minh bạch.

Con đường đi của hàng hóa từ sản xuất đến tiêu dùng ở mỗi mặt hàng, ở mỗi địa phương đều không giống nhau và rất phức tạp. Tình trạng này đã kéo dài nhiều năm nay mà chưa khắc phục được, khiến hậu quả đem lại cho cả người sản xuất lẫn người tiêu dùng là rất lớn. Trong khi đó, các cơ quan Nhà nước quản lý liên quan nhiều lúc còn lúng túng, bị động trong việc tìm ra những giải pháp khắc phục.

Chúng ta hãy tìm hiểu việc xây dựng những chuỗi cung ứng ngắn hàng nông sản tại Pháp để có thể rút ra những bài học kinh nhiệm để tổ chức ở thị trường Việt Nam: Với những điều kiện thuận lợi về tự nhiên, khí hậu, thổ nhưỡng cũng như việc áp dụng các thành quả khoa học - kỹ thuật, công nghệ, Pháp đã trở thành quốc gia lớn nhất trong khu vực về sản xuất cung ứng và xuất khẩu các sản phẩm nông sản. Nông dân Pháp được hưởng nhiều ưu đãi từ Chính phủ cũng như của khu vực trong việc tiêu thụ sản phẩm hàng nông sản qua các hình thức trợ giá sản phẩm. Sản lượng nông nghiệp hằng năm của Pháp liên tục tăng cao bởi các yếu tố đạt được về năng suất lao động nông nghiệp cao, cũng như một nền công nghiệp chế biến thực phẩm ngày càng được hoàn thiện trong chuỗi cung ứng toàn cầu, chiếm xấp xỉ 3,5% GDP (tổng sản phẩm nội địa).

Mặc dù là quốc gia xuất khẩu các sản phẩm nông sản lớn, song để bảo đảm nâng cao hơn nữa cuộc sống của người nông dân, đặc biệt là những hộ nông dân nhỏ, nhóm người yếu thế thì việc bảo đảm đầu ra cho các sản phẩm nông sản với mức giá hợp lý. Cùng đó, việc duy trì bản sắc của các sản phẩm địa phương, xây dựng các chuỗi cung ứng mang lại hiệu quả luôn được xem là một trong những chủ trương hàng đầu được Chính phủ Pháp quan tâm.

Nông dân Việt và ước mơ về chuỗi cung ứng ngắn
Người tiêu dùng Việt Nam hiện nay vẫn khó mua được hàng trực tiếp từ người sản xuất

Chuỗi cung ứng ngắn hàng nông sản, thực phẩm tại Pháp được hình thành với đặc trưng cơ bản là chỉ duy trì tối đa một đơn vị trung gian trong chuỗi cung ứng nhằm kết nối giữa người sản xuất với người tiêu dùng. Xu hướng bán các sản phẩm trực tiếp từ người sản xuất đến người tiêu dùng với những ưu điểm như tạo ra giá trị gia tăng cao hơn so với chuỗi truyền thống, duy trì bản sắc địa phương đối với sản phẩm… đang ngày càng thu hút số đông các trang trại sản xuất nông nghiệp ở Pháp tham gia.

Nhằm thể chế hóa các chính sách, định hướng ưu tiên thành pháp luật, cũng như có được sự công nhận chính thức trong việc quản lý chuỗi cung ứng, năm 2010, Bộ Nông nghiệp Pháp đã chính thức công nhận chuỗi cung ứng ngắn theo hình thức bán hàng trực tiếp tại Điều khoản 230-1 Đạo luật số 2010-874, ngày 27/7/2010, về “Hiện đại hóa nông nghiệp và đánh bắt cá”. Cũng theo đạo luật này, Chính phủ Pháp cho phép thành lập các chuỗi cung ứng ngắn hàng nông sản, thực phẩm địa phương dựa trên các nguyên tắc về an toàn thực phẩm, giảm thiểu các nhân tố trung gian và khuyến khích sự gần gũi về địa lý giữa người sản xuất và người tiêu dùng trong chuỗi cung ứng.

Việc thông qua đạo luật này cũng cho phép Chính phủ thực thi các chương trình hỗ trợ phát triển chuỗi cung ứng ngắn như hỗ trợ tài chính, hỗ trợ các hộ sản xuất muốn tham gia vào chuỗi, tổ chức các khóa đào tạo liên quan đến việc triển khai chuỗi cung ứng ngắn. Nhằm khuyến khích các hộ sản xuất nhỏ tham gia nhiều hơn vào chuỗi cung ứng này, Chính phủ Pháp tiếp tục ban hành Đạo luật số 1170-2014, ngày 13/10/2014 “Chính sách khung về trang trại, trồng rừng và trồng trọt”, đồng thời tiếp tục có những điều chỉnh nhấn mạnh rõ hơn những quy định về chuỗi cung ứng ngắn như quy định về khu vực sản xuất, tương tác giữa người sản xuất với người tiêu dùng và chất lượng sản phẩm.

Từ những kinh nhiệm của Pháp, áp dụng vào điều kiện cụ thể của sản xuất và tiêu dùng ở thị trường Việt Nam, chúng ta thấy những hiệu quả thiết thực của việc thiết lập các chuỗi cung ứng ngắn hàng nông sản ở nước ta nhằm khắc phục những khiếm khuyết đang tồn tại. Do đó, đề nghị Chính phủ giao cho các Bộ, ngành xây dựng những văn bản pháp quy để tạo khuôn khổ pháp lý chính thức cho sự phát triển các chuỗi cung ứng ngắn hàng nông sản Việt Nam trong thời gian tới và theo một lộ trình phù hợp. Hy vọng 3 đến 5 năm tới, các chuỗi cung ứng ngắn sẽ được hình thành ở các địa phương trong cả nước.

Chúng ta tin tưởng rằng, mô hình tiên tiến này sẽ sớm được nhân rộng, góp phần nâng cao năng suất lao động, chất lượng sản phẩm và lợi nhuận hợp lý của nhóm hàng nông sản cho người nông dân; đồng thời cũng đem lại lợi ích thiết thực về chất lượng hàng hóa và giá cả hợp lý cho người tiêu dùng. Đây là một tất yếu khách quan trong việc tổ chức lại sản xuất và phân phối ở thị trường nội địa Việt Nam mà chúng ta sẽ phải thực hiện. Sự thay đổi này sẽ đem lại một sức sống mới cho sản xuất và tiêu dùng ở thị trường Việt Nam. Ước mơ nhiều năm nay của người nông dân và cả người tiêu dùng về những chuỗi cung ứng ngắn chắc chắn sẽ sớm trở thành hiện thực trong một ngày không xa.

Chuyên gia Vũ Vinh Phú

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Tết Trung thu ấm áp và khác biệt của trẻ em Thủ đô

Tết Trung thu ấm áp và khác biệt của trẻ em Thủ đô

(LĐTĐ) Dịch bệnh Covid-19 đang khiến Trung thu năm nay trở nên khác biệt so với các năm trước. Tuy nhiên không vì thế mà cái Tết Trung thu của các ...
Kỳ 1: Góc nhìn từ quận trung tâm của Thủ đô

Kỳ 1: Góc nhìn từ quận trung tâm của Thủ đô

(LĐTĐ) Trước ngày 21/9, Ba Đình là quận được phép nới lỏng giãn cách sớm nhất trong 4 quận trung tâm nội đô của Hà Nội. Đến thời điểm này, nhiều ...
Một chính sách nhân văn

Một chính sách nhân văn

(LĐTĐ) Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (Bộ LĐ-TB&XH) đang soạn thảo dự thảo Nghị định quy định chính sách đối với người lao động dôi dư khi ...
Giới trẻ lên kế hoạch ngắm trăng theo phong cách mới mùa trung thu 2021

Giới trẻ lên kế hoạch ngắm trăng theo phong cách mới mùa trung thu 2021

(LĐTĐ) Khu vực sảnh lounge bar JO247 của chuỗi SOJO Hotels được giới trẻ bình chọn là điểm đến mới lạ cho mùa trung thu năm nay với “view” toàn cảnh ...
Duy trì 22 chốt kiểm soát tại các cửa ngõ Thủ đô

Duy trì 22 chốt kiểm soát tại các cửa ngõ Thủ đô

(LĐTĐ) Kinh nghiệm thực tế cho thấy, việc nới lỏng các biện pháp giãn cách để chống dịch phải đi kèm với việc kiểm soát chặt chẽ nguy cơ. Vì vậy, ...
Đồng bộ giải pháp để phát triển thị trường lao động

Đồng bộ giải pháp để phát triển thị trường lao động

(LĐTĐ) Những tháng gần đây, cùng với cả nước, thị trường lao động ở Hà Nội tiếp tục chịu ảnh hưởng tiêu cực bởi diễn biến phức tạp của dịch bệnh ...
Khuyến khích phát triển ô tô điện

Khuyến khích phát triển ô tô điện

(LĐTĐ) Bộ Tài chính đã hoàn thiện Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 140/2016/NĐ-CP của Chính phủ về lệ phí trước bạ. Trong ...

Tin khác

Thanh toán tiền điện qua ZaloPay: Nhanh chóng, an toàn và tiện ích

Thanh toán tiền điện qua ZaloPay: Nhanh chóng, an toàn và tiện ích

(LĐTĐ) Để cung cấp các dịch vụ về điện mọi lúc, mọi nơi, đồng thời hỗ trợ khách hàng tối đa trong mùa dịch, Tổng Công ty Điện lực thành phố Hà Nội (EVN Hà Nội) đã phối hợp cùng ZaloPay cung cấp tính năng thanh toán hóa đơn điện trên ứng dụng ZaloPay kèm theo các chương trình khuyến mại liên tục, giúp khách hàng có thể thanh toán trực tuyến nhanh chóng, an toàn và hiệu quả.
Gỡ khó cho doanh nghiệp, tập trung nguồn lực phát triển thị trường

Gỡ khó cho doanh nghiệp, tập trung nguồn lực phát triển thị trường

(LĐTĐ) Với cách triển khai đồng bộ, quyết liệt, thời gian qua, chương trình Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” đã nhận được niềm tin rất lớn từ người tiêu dùng trong nước. Tuy nhiên, dịch Covid-19 bùng phát lần thứ 4 tại Việt Nam đã tác động lớn đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp. Bằng nhiều giải pháp hỗ trợ phù hợp, thành phố Hà Nội vẫn nỗ lực triển khai Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” với những hành động cụ thể nhằm kích cầu tiêu dùng.
Tăng tốc khôi phục sản xuất hướng về “vùng đỏ”

Tăng tốc khôi phục sản xuất hướng về “vùng đỏ”

(LĐTĐ) Những ngày này, sau khi Thành phố nới lỏng một số biện pháp phòng, chống dịch tại các địa phương “vùng xanh”, trong trạng thái “bình thường mới”, các địa phương đã nhanh chóng bắt tay khôi phục sản xuất. Đáng chú ý, không ít hoạt động nghĩa tình từ nơi “vùng xanh” đã được gửi đến “vùng đỏ”, tạo động lực để xanh hóa các “vùng đỏ” trên địa bàn.
Chủ động nguồn nguyên liệu sản xuất và tìm đầu ra cho sản phẩm “vùng xanh”

Chủ động nguồn nguyên liệu sản xuất và tìm đầu ra cho sản phẩm “vùng xanh”

(LĐTĐ) Cùng với việc thiết lập các “vùng xanh” an toàn ở những khu vực đảm bảo công tác phòng, chống dịch và kiểm soát tốt các ca nhiễm Covid-19, việc các doanh nghiệp, người dân quay trở lại với hoạt động sản xuất, lao động trong trang thái “bình thường mới” cho thấy những tín hiệu lạc quan. Tuy nhiên, để đảm bảo được tư liệu sản xuất, bên cạnh sự hỗ trợ của chính quyền, thì việc chủ động, linh hoạt ứng biến với dịch bệnh của các doanh nghiệp, cá nhân đã giúp chuỗi cung ứng tại các địa phương không bị đứt gãy.
Vùng xanh nông nghiệp tập trung sản xuất đảm bảo chuỗi cung ứng cho cả thành phố

Vùng xanh nông nghiệp tập trung sản xuất đảm bảo chuỗi cung ứng cho cả thành phố

(LĐTĐ) Nằm trong “Phân vùng 3”, nhiều địa phương tại Hà Nội đã thiết lập trạng thái sản xuất mới, đảm bảo chuỗi cung ứng liên phân vùng để không đứt gãy sản xuất và tiêu thụ nông sản trên toàn Thành phố.
Muôn kiểu đi chợ thời giãn cách

Muôn kiểu đi chợ thời giãn cách

(LĐTĐ) Hà Nội đang trong những ngày triển khai giãn cách xã hội, thế nên đi chợ cũng có muôn kiểu. Từ đi chợ bằng tem phiếu đến đi chợ qua các ứng dụng Facebook, Zalo... được thực hiện phù hợp, được người dân đồng tình ủng hộ.
Ảm đạm thị trường bánh Trung thu

Ảm đạm thị trường bánh Trung thu

Chỉ còn 15 ngày nữa là đến Tết Trung thu, tuy nhiên năm nay do dịch Covid-19, nhiều tỉnh thành đang giãn cách xã hội, kinh tế khó khăn nên thị trường bánh Trung thu trở nên ảm đạm, doanh nghiệp phải hoạt động cầm chừng, thậm chí dừng sản xuất.
Nông dân Đan Phượng tích cực tham gia trong việc cung ứng lương thực chống dịch

Nông dân Đan Phượng tích cực tham gia trong việc cung ứng lương thực chống dịch

(LĐTĐ) Kể từ khi thành phố thực hiện Chỉ thị 16, Hội Nông dân huyện Đan Phượng đã vào cuộc, phát huy vai trò của người nông dân trong phòng, chống dịch. Đặc biệt là trong công tác cung ứng, kết nối tiêu thụ sản phẩm dể bà con yên tâm chống dịch.
Những “luồng xanh” giữ vững chuỗi cung ứng của Thủ đô

Những “luồng xanh” giữ vững chuỗi cung ứng của Thủ đô

(LĐTĐ) Trong thời điểm thành phố Hà Nội và cả nước chung tay chống dịch, các hợp tác xã (HTX), đơn vị, doanh nghiệp trên toàn Thành phố chính là lực lượng xanh, làm cầu nối chủ lực trong việc cung ứng lương thực, thực phẩm cho người dân Thủ đô.
Hơn 1.200 doanh nghiệp sẵn sàng cung ứng hàng hóa cho Hà Nội

Hơn 1.200 doanh nghiệp sẵn sàng cung ứng hàng hóa cho Hà Nội

(LĐTĐ) Cùng với việc các doanh nghiệp phân phối chuẩn bị lượng hàng hóa tăng gấp 3 lần so với tháng bình thường và dự trữ trong 3 tháng; các cơ sở chế biến tăng công xuất cung cấp hàng cho hệ thống phân phối (có doanh nghiệp tăng 200%); hiện có 774 doanh nghiệp, hợp tác xã, đơn vị sản xuất các tỉnh, thành phía Bắc; 326 doanh nghiệp, hợp tác xã, đơn vị sản xuất các tỉnh, thành miền Trung - Tây Nguyên; trên 200 doanh nghiệp các tỉnh phía Nam sẵn sàng cung ứng hàng hóa thiết yếu cho Hà Nội…
Xem thêm
Phiên bản di động