Đưa thương mại điện tử đến với Muổi Nọi: Thu hẹp khoảng cách số từ những điều căn bản

Tiếp cận kỹ năng số từ những bước đơn giản nhất

Ngày 21/11 vừa qua, tại xã Muổi Nọi (tỉnh Sơn La), Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) phối hợp với Sở Công Thương Sơn La tổ chức Hội nghị tập huấn nâng cao kỹ năng ứng dụng thương mại điện tử năm 2025. Chương trình được triển khai theo phương thức “đến tận nơi - hướng dẫn tận tay”, tập trung vào các kỹ năng thiết thực như làm video ngắn, tiếp thị liên kết và quảng bá sản phẩm đặc trưng của địa phương trên môi trường số.

Người dân xã Muổi Nọi (Sơn La) được hướng dấn cách làm video ngắn, cách livesteam và tiếp cận với các xu hướng kinh doanh mới trên nền tảng thương mại điện tử. (Ảnh: Phương Thảo)

Bà Quàng Thị Phượng - Phó Chủ tịch UBND xã Muổi Nọi, chia sẻ, phần lớn người dân địa phương vẫn quen với sản xuất và tiêu thụ truyền thống, chưa có điều kiện tiếp cận các xu hướng kinh doanh mới. Những hạn chế về hạ tầng, thiết bị, kết nối mạng và sự thiếu tự tin khi sử dụng nền tảng số khiến nhiều hộ gia đình, dù có sản phẩm đặc trưng như nông sản, dược liệu hay hàng thủ công, vẫn loay hoay trong việc đưa sản phẩm lên môi trường trực tuyến.

Theo bà Phượng, các chương trình hỗ trợ trước đây ít khi tiếp cận trực tiếp tới người dân vùng sâu, vùng xa, dẫn đến việc bà con “muốn thay đổi nhưng không biết bắt đầu từ đâu”. Vì vậy, bà đánh giá rất cao việc Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số trực tiếp cử cán bộ về xã, hướng dẫn từng thao tác: từ tạo tài khoản, đăng tải sản phẩm, nắm quy định bán hàng đến quảng bá thương hiệu trực tuyến.

“Bà con dễ hiểu hơn, mạnh dạn làm theo hơn. Các kiến thức mới về thương mại điện tử đã mở ra một hướng đi mới cho sản phẩm địa phương”, bà Phượng nhấn mạnh. Với sự hỗ trợ từ Bộ Công Thương, lãnh đạo xã Muổi Nọi cũng kỳ vọng, sau khi được tập huấn, hỗ trợ người dân Muổi Nọi sẽ dần tự tin ứng dụng thương mại điện tử (TMĐT), nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường.

Hiểu rõ đặc thù vùng cao, nơi hạn chế về thiết bị và kiến thức nền tảng về công nghệ, bà Nguyễn Phương Ly - Phó Trưởng phòng Thông tin dịch vụ và Đào tạo, Trung tâm Phát triển Thương mại điện tử và Công nghệ số - eComDX (Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số), đã lựa chọn cách truyền đạt gần gũi, từng bước một để người dân dễ tiếp thu.

Trong phần trình bày, bà Ly phác họa bức tranh TMĐT Việt Nam giai đoạn 2024 - 2025, trong đó video ngắn, shoppertainment và livestream trở thành xu hướng chủ đạo. Bà giải thích rằng người tiêu dùng “thích xem hơn đọc”, vì vậy video ngắn đang trở thành “ngôn ngữ mới” của TMĐT, chỉ vài chục giây nhưng truyền tải trọn vẹn câu chuyện sản phẩm.

Thấy bà con còn bỡ ngỡ với khái niệm “short video”, bà dùng những ví dụ rất gần gũi: video giới thiệu mật ong, thảo quả, dược liệu, đồ thủ công, những sản phẩm quen thuộc tại Muổi Nọi. Chỉ cần một chiếc điện thoại và vài thao tác, người dân đã có thể tạo video chất lượng hơn nhiều so với hình ảnh tĩnh.

Học làm tiếp thị liên kết và bán hàng trực tuyến ngay tại chỗ

Điểm nhấn quan trọng trong buổi tập huấn là phần hướng dẫn về tiếp thị liên kết (affiliate) - mô hình còn rất mới với người dân vùng cao. Bà Nguyễn Phương Ly, đại diện Trung tâm Phát triển Thương mại điện tử và Công nghệ số - eComDX, giải thích, đây là hình thức người khác hỗ trợ bán hàng thông qua video hoặc bài đăng; người bán chỉ chia hoa hồng khi có đơn hàng phát sinh. Nhờ đó, bà con không phải tự bỏ chi phí quảng cáo hay triển khai kỹ thuật phức tạp.

Người dân xã Muổi Nọi hào hứng thực hành sau giờ học. (Ảnh: Phương Thảo)

Theo bà Ly, mô hình này “rất hợp với Muổi Nọi, nơi có sản phẩm tốt nhưng hạn chế nguồn lực quảng bá”. Bà cũng gợi ý bà con có thể hợp tác với các micro-KOLs, các bạn trẻ địa phương để lan tỏa sản phẩm qua video ngắn hoặc livestream. Mỗi lượt mua thành công qua link tiếp thị liên kết đều được ghi nhận minh bạch.

Không chỉ giới thiệu mô hình, bà Ly hướng dẫn chi tiết cách tạo tài khoản affiliate, gắn link trong video, theo dõi hiệu quả và phân tích số liệu đơn hàng. Với tinh thần “học đến đâu, làm được đến đó”, bà con được thực hành trực tiếp trên điện thoại, hỏi đáp ngay các vấn đề như thời điểm đăng video, cách giữ khán giả trong 3 giây đầu tiên hay mẹo thu hút người xem livestream.

Nhờ cách truyền đạt thực tế, dễ áp dụng, nhiều người dân Muổi Nọi có thể bắt đầu tạo video và bán hàng trực tuyến ngay trong buổi học - một bước tiến lớn đối với địa phương còn nhiều khó khăn về công nghệ.

Cũng theo đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, chương trình ở Muổi Nọi là một phần trong định hướng dài hạn nhằm thu hẹp khoảng cách số giữa các vùng miền. Thời gian tới, Cục sẽ tiếp tục phối hợp với tỉnh Sơn La và nhiều địa phương khác triển khai các chương trình đào tạo phù hợp điều kiện thực tế, đặc biệt tập trung vào video ngắn, livestream và tiếp thị liên kết - những kỹ năng đang là xu hướng.

Mục tiêu quan trọng nhất là giúp người dân tự tin ứng dụng TMĐT một cách bền vững, an toàn và hiệu quả. Các chương trình sắp tới sẽ tăng cường thực hành tại chỗ, cá nhân hóa theo nhóm sản phẩm đặc trưng, và tiếp tục triển khai phương thức “cầm tay chỉ việc”. Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số kỳ vọng, với cách làm này sẽ tạo chuyển biến thực chất về kỹ năng số của người dân vùng khó khăn, mở ra cơ hội kinh tế lớn hơn cho Muổi Nọi và các địa phương tương tự.