Ký ức thanh xuân về "một thời sôi nổi"

(LĐTĐ) Với một trái tim “rực lửa”, nhiều năm về trước, bao thế hệ thanh niên đã dũng cảm xông pha nơi chiến trường ác liệt; rèn luyện bản lĩnh trong các nhà tù thực dân, đế quốc trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Những câu chuyện về ký ức thanh xuân của lớp lớp thanh niên “đẹp như hoa hồng, cứng hơn sắt thép” đã trở thành niềm tự hào của cả dân tộc.
Ký ức về một thời “Xếp bút nghiên ra trận” Ký ức của nghệ sĩ chụp ảnh Bác

Tôi may mắn có dịp được gặp gỡ thế hệ Đoàn học sinh sinh viên kháng chiến Hà Nội thời kỳ Pháp tạm chiếm (1947 -1954), nay ở tuổi ngoài 80 – 90, trí nhớ có thể đã lúc nhớ, lúc quên nhưng mỗi khi nhắc lại quãng thời gian dũng cảm chiến đấu, bảo vệ Tổ quốc thì trong những đôi mắt lại ánh lên sự tự hào.

Ông Lê Đức Vân (Bí thư Thành Đoàn Thanh niên Cứu quốc Hà Nội giai đoạn 1948-1952) bồi hồi nhớ lại: Thời điểm ấy, sau khi quân xâm lược trở lại chiếm đóng, không còn sự yên ả bề ngoài của Hà Nội hoa lệ thời thuộc địa, mà phong trào học sinh sinh viên kháng chiến 1947-1954 phải đối đầu với thái độ đàn áp bất chấp của bọn thực dân.

Ký ức thanh xuân về
Những học sinh sinh viên kháng chiến Hà Nội (giai đoạn 1947 – 1954) đi thăm lại di tích Nhà tù Hỏa Lò

Theo trí nhớ của ông Lê Đức Vân, Đoàn học sinh sinh viên kháng chiến Hà Nội ban đầu được thành lập từ một số học sinh là liên lạc, quân báo trong công an, quân đội. Cơ sở đầu tiên có ở các trường Chu Văn An, Trưng Vương và Albert Sarraut. Người đứng ra thành lập đoàn học sinh kháng chiến là Phạm Hướng, cán bộ Đoàn Thanh niên Cứu quốc, khi đó ở ban cán sự quận ủy nội thành. Tên gọi “Thành đoàn học sinh kháng chiến” chính thức xuất hiện trên thư kêu gọi tẩy chay cuộc phát thưởng của Bảo Đại tại Nhà hát Lớn vào tháng 6/1949. Khi phong trào phát triển rộng khắp tại các trường đại học, Đoàn mang tên đầy đủ là Đoàn học sinh sinh viên kháng chiến Hà Nội.

Đoàn học sinh sinh viên kháng chiến Hà Nội có tờ báo Nhựa Sống, in trên khổ giấy như một quyển vở học sinh 32 trang, dễ dàng bí mật lưu hành trong các trường. Cuối năm 1952, phong trào thanh niên nội thành phát triển rộng rãi, các đầu mối được thống nhất trong một tổ chức là Đoàn Thanh niên Cứu quốc Hà Nội. Những học sinh, sinh viên kháng chiến tích cực nhất chuyển thành đoàn viên thanh niên cứu quốc.

Phong trào học sinh sinh viên kháng chiến bắt nguồn từ truyền thống yêu nước chống ngoại xâm của dân tộc, được khơi dậy và hun đúc từ đất Thăng Long – Hà Nội ngàn năm hội tụ tinh hoa khí phách dân tộc. Đặc biệt, những ngày độc lập tự do sau Cách mạng Tháng 8 cũng như từ hình tượng Bác Hồ kính yêu đến Trung đoàn Thủ đô anh dũng chiến đấu kìm chân địch, tiếp đến là cuộc kháng chiến anh dũng với các chiến thắng vang dội đang nâng vị trí Việt Nam lên tầm thời đại.

Bà Đỗ Hồng Phấn, nguyên Bí thư chi đoàn Học sinh kháng chiến Trường nữ Trung học Trưng Vương (Hà Nội), từng chia sẻ về những ngày tháng sục sôi khí thế của thanh niên Thủ đô: Những năm tháng ấy, nhà nào ở Hà Nội cũng có ít nhất 1-2 thanh niên tham gia kháng chiến, không nam thì nữ, không cách này thì cách khác. Con gái Hà Nội thời đó chủ yếu là tiểu thư khuê các, nhưng luôn sẵn sàng sát cánh cùng các bạn nam trên toàn mặt trận kháng chiến, chống lại bè lũ thực dân xâm lược, bảo vệ từng tấc đất Thủ đô.

Là người đã đi qua hai cuộc chiến tranh chống Pháp và chống Mỹ, chứng kiến cảnh bom rơi đạn nổ, đất nước bị chia cắt, vì thế, điều khiến bà Phấn cảm thấy hạnh phúc nhất hiện nay là đất nước được hòa bình, kinh tế và đời sống nhân dân ngày càng phát triển. “Khi còn trẻ, tôi tham gia công tác đoàn rất nhiệt tình. Lúc đó, vì là thời chiến nên tôi vừa đi học vừa tham gia hoạt động cách mạng bí mật. Có những ngày, khi tan học thì một số học sinh cùng trường với tôi hẹn gặp nhau ở một địa điểm nào đó để trao đổi công việc, nếu như có truyền đơn thì chuyển cho nhau đi thả ở các ngõ phố của Hà Nội. Thế hệ chúng tôi đã có một thời tuổi trẻ đầy sôi nổi và nhiệt huyết, không sợ hy sinh, sẵn sàng chịu đựng gian khổ để đấu tranh giành độc lập cho dân tộc”, bà Phấn bồi hồi nhớ lại.

Bà Phấn nhớ lại, thời điểm ấy, các học sinh, sinh viên ở lại trong lòng Thành phố nơi địch tạm chiếm đã tổ chức các hoạt động bãi khóa, biểu diễn văn nghệ, xuất bản báo… khiến Hà Nội thời tạm chiếm luôn biến động, kẻ thù rất tức tối và tìm mọi cách đàn áp. Báo Nhựa Sống được phát hành bí mật trong các trường học, có một sức sống mãnh liệt, tràn trề “nhựa sống” của tầng lớp học sinh, sinh viên kháng chiến Hà Nội những năm đầu thập niên 50, góp phần trong công cuộc giải phóng Thủ đô năm 1954.

Ký ức thanh xuân về
Bà Đỗ Hồng Phấn (ngoài cùng bên phải) chia sẻ về những ký ức một thời sôi nổi

Còn ông Dương Tự Minh (Hàng Bông, Hà Nội) tự hào nhớ lại“một thời sôi nổi” của mình, lúc cao trào (năm học 1949-1950), tất cả 100% học sinh các trường lúc đó đều bãi khoá yêu cầu nhà chức trách đảm bảo an toàn học tập cho học sinh, thả các bạn đang bị địch bắt. Rồi cũng tất cả học sinh các trường mặc đồng phục trắng, diễu hành trên các phố Hà Nội mang băng rôn phản đối vụ giết hại Trần Văn Ơn. Lý thú hơn cả là dưới danh nghĩa Đại hội văn nghệ học sinh tại Nhà Hát lớn, họ đã hát toàn bài hát kháng chiến trong đó có Trường ca sông Lô. Các hoạt động của học sinh đã làm rung động dư luận nội thành lúc đó, các báo tiếng Pháp và tiếng Việt đều đồng loạt đưa tin. Cuốn Lịch sử Đảng bộ Hà Nôi đã coi đó là cuộc đấu tranh lớn nhất ở Hà Nội kể từ tháng 3/1947. Sau đó, mặc dù bị đich khủng bố ác liệt nhưng phong trào vẫn bền bỉ đến ngày Thủ đô được giải phóng.

Không chỉ nhớ về những ký ức thời thanh xuân, khi nhắc về những năm tháng đấu tranh giành lại độc lập cho dân tộc, ông Dương Tự Minh chia sẻ một cách hài hước: “Trong đời tôi có hai ngày “vui như điên”. Đó là ngày Hà Nội được giải phóng, tôi cùng các bạn trẻ đứng dọc đường Bờ hồ, Hàng Đào, Hàng Ngang hò hét khản giọng, hoan nghênh bộ đội ta trở về Thủ đô. Bấy giờ tôi không còn sợ bị địch bắt vì trốn lệnh truy nã, lại sắp được đoàn tụ gia đình, đón các anh chị đi kháng chiến trở về. Ngày thứ hai là ngày Thống nhất đất nước”.

Ký ức của ông Minh thời điểm đó là một trong những ký ức đầy hạnh phúc. Suốt bao năm tháng, những người dân Hà Nội sống trong cảnh bao cấp thiếu thốn nhưng luôn hết lòng với cuộc đấu tranh thống nhất Tổ quốc và cuối cùng là vỡ oà sung sướng khi Đài phát thanh thông báo quân ta đã toàn thắng. Bờ Hồ lúc đó đông nghẹt người, ai cũng cười nói đầy hạnh phúc. Cái hạnh phúc của toàn dân đó là bầu không khí mà ai cũng khao khát khi bị nghẹt thở nên có thể hy sinh tất cả cho độc lập dân tộc./.

Kim Tiến

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Để Quốc ca là tài sản chung của quốc gia

Để Quốc ca là tài sản chung của quốc gia

(LĐTĐ) Trận thắng 2-0 của đội tuyển Việt Nam trước Lào trong khuôn khổ AFF Cup 2020 diễn ra tối 6/12 đã trở nên kém vui, vì khi chào cờ, Quốc ...
Có ai còn nhớ bữa cơm thời “bao cấp”?

Có ai còn nhớ bữa cơm thời “bao cấp”?

(LĐTĐ) Một chiều mùa đông ngập nắng, nhóm bạn chúng tôi quây quần trong một quán cà phê nhỏ xinh bài trí theo phong cách thời bao cấp. Thích thú ngắm ...
Danh sách 130 đơn vị nợ tiền bảo hiểm xã hội

Danh sách 130 đơn vị nợ tiền bảo hiểm xã hội

(LĐTĐ) Theo Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội, hiện có hơn 100 doanh nghiệp, đơn vị nợ tiền bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo ...
Tổ Công đoàn nơi gắn kết đoàn viên

Tổ Công đoàn nơi gắn kết đoàn viên

(LĐTĐ) Tổ Công đoàn là nơi trực tiếp thực hiện những chức năng, nhiệm vụ cơ bản của tổ chức Công đoàn; nơi liên kết, gắn bó đoàn viên, người lao ...
Hiệu quả và sức lan tỏa từ phong trào thi đua "Công nhân giỏi Thủ đô"

Hiệu quả và sức lan tỏa từ phong trào thi đua "Công nhân giỏi Thủ đô"

(LĐTĐ) Những năm qua, phong trào thi đua phấn đấu đạt danh hiệu “Công nhân giỏi Thủ đô” đã được các cấp Công đoàn và công nhân lao động Thủ đô ...
Phát huy mọi nguồn lực để thúc đẩy tăng trưởng

Phát huy mọi nguồn lực để thúc đẩy tăng trưởng

(LĐTĐ) Trong 2 ngày 7-8/12, sau khi nghe trình bày các báo cáo, tờ trình, Hội đồng nhân dân (HĐND) thành phố Hà Nội đã tiến hành thảo luận về công ...
Điều trị F0 nhẹ tại nhà

Điều trị F0 nhẹ tại nhà

(LĐTĐ) Hiện tại một số bệnh viện tuyến trên như Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương đã bị quá tải do bệnh nhân nhiễm Covid-19 ngày một nhiều. Do đó, việc ...

Tin khác

Thành phố Hồ Chí Minh cần hơn 1 triệu người tham gia BHXH, BHYT

Thành phố Hồ Chí Minh cần hơn 1 triệu người tham gia BHXH, BHYT

(LĐTĐ) Từ nay đến cuối năm 2021, Bảo hiểm xã hội thành phố Hồ Chí Minh phải phát triển thêm 300.000 người tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, 65.000 người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện và 781.000 người tham gia bảo hiểm y tế.
Nỗ lực vì tương lai phụ nữ và trẻ em gái được bảo vệ tốt hơn

Nỗ lực vì tương lai phụ nữ và trẻ em gái được bảo vệ tốt hơn

(LĐTĐ) Ngày 7/12, Bộ Ngoại giao đã phối hợp với Cơ quan Liên hợp quốc về trao quyền cho phụ nữ (UN Women) tổ chức Hội thảo quốc tế với chủ đề “Thúc đẩy triển khai Chương trình nghị sự về Phụ nữ, Hòa bình và An ninh: Vai trò của các Chương trình hành động quốc gia (CTHĐQG)”.
Hà Nội dần kiểm soát tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh

Hà Nội dần kiểm soát tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh

(LĐTĐ) Năm 2010, tỷ số giới tính khi sinh tại Hà Nội là 117 trẻ trai/100 trẻ gái. Với những mục tiêu, kế hoạch hành động cụ thể, mạnh mẽ, tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh giảm dần qua các năm. Đến năm 2019 còn 112,9 trẻ trai/100 trẻ gái… Trong 9 tháng đầu năm 2021, tỷ số giới tính khi sinh toàn Thành phố là 112,7 trẻ trai/100 trẻ gái.
Chốt đề xuất nghỉ Tết Nguyên đán Nhâm Dần năm 2022 kéo dài 9 ngày

Chốt đề xuất nghỉ Tết Nguyên đán Nhâm Dần năm 2022 kéo dài 9 ngày

Lịch nghỉ Tết Nguyên đán Nhâm Dần năm 2022 sẽ có 9 ngày liên tục gồm 5 ngày nghỉ Tết và 4 ngày nghỉ cuối tuần.
Trao 111 phần quà cho người khiếm thị quận Thanh Xuân

Trao 111 phần quà cho người khiếm thị quận Thanh Xuân

(LĐTĐ) Trong 2 ngày 3 - 4/12, Hội người mù quận Thanh Xuân đã phối hợp với các nhà hảo tâm tổ chức chương trình trao 111 phần quà cho toàn thể cán bộ, hội viên nhân kỷ niệm 29 năm ngày Quốc tế Người khuyết tật (3/12/1992-3/12/2021).
Phát triển dịch vụ tẩm quất của người khiếm thị Hà Nội

Phát triển dịch vụ tẩm quất của người khiếm thị Hà Nội

(LĐTĐ) Ngày 2/12, Trung tâm Dạy nghề thuộc Hội người mù thành phố Hà Nội đã phối hợp với văn phòng ABILIS Việt Nam và Hội từ thiện Lão nhà quê cùng những người bạn tổ chức Hội thảo “Phát triển dịch vụ tẩm quất của người khiếm thị Hà Nội” và tổng kết dự án “Tư vấn hướng nghiệp việc làm, hỗ trợ vốn phục hồi kinh tế, chung sống an toàn trong đại dịch Covid-19 cho người khiếm thị tại nông thôn Hà Nội”.
Thúc đẩy bình đẳng giới góp phần giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh

Thúc đẩy bình đẳng giới góp phần giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh

(LĐTĐ) Hiện nay, mất cân bằng giới tính khi sinh ở một số quốc gia châu Á đang là một trong những thách thức to lớn của công tác dân số. Ở Việt Nam, từ cuộc tổng điều tra dân số và nhà ở năm 1999, tỷ số giới tính khi sinh là 107 bé trai/100 bé gái, 10 năm sau tỷ số này là 110,5 (năm 2009) và tăng lên 111,5 (năm 2019). Mất cân bằng giới tính khi sinh có xu hướng tiếp tục tăng và lan rộng cả nông thôn, thành thị và tất cả các vùng miền.
Công ty TNHH Hoàng Viên - Quảng Bá quyên góp từ thiện vì người nghèo

Công ty TNHH Hoàng Viên - Quảng Bá quyên góp từ thiện vì người nghèo

(LĐTĐ) Với tinh thần tương thân tương ái, hỗ trợ người nghèo, người già cô đơn, trẻ em mồ côi, người có hoàn cảnh đặc biệt, mới đây, Công ty TNHH Hoàng Viên - Quảng Bá do ông Cedric Fontbonnat - Tổng Giám đốc Công ty làm trưởng đoàn đã tới thăm, tặng quà cho các hoàn cảnh khó khăn thuộc Trung tâm Bảo trợ xã hội III có địa chỉ tại Tổ dân phố 3 Miêu Nha, phường Tây Mỗ, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội.
Tiến sĩ người Dao ở Hà Nội

Tiến sĩ người Dao ở Hà Nội

(LĐTĐ) Với trăn trở của một người nghiên cứu và đam mê văn hóa mong muốn dùng những tri thức bản địa đặc trưng của dân tộc để giúp người Dao cũng như các em sinh viên người Dao có thêm thu nhập, những năm qua, Tiến sĩ Bàn Tuấn Năng - Trưởng Ban đại diện Nhóm “Người Dao Việt Nam - Gắn kết từ bản sắc” đã tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa, nhằm phát triển sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số ở Thủ đô.
Chào tháng Mười hai dấu yêu

Chào tháng Mười hai dấu yêu

(LĐTĐ) Tháng Mười hai - tháng cuối cùng của một năm đã tới. Thời gian thấm thoắt thoi đưa. Chúng ta lại sắp chạm vào thêm một mốc thời gian của đời người.
Xem thêm
Phiên bản di động