Gỡ “lỗi” văn hóa ứng xử thời 4.0

(LĐTĐ) Không thể phủ nhận những lợi ích mà Cách mạng công nghiệp 4.0 đã mang lại cho các nước, trong đó có cả Việt Nam. Công nghệ số phát triển, đồng nghĩa với việc con người được tiếp xúc nhiều hơn với mạng xã hội. Nhưng liệu đây có phải là một trong những nguyên nhân khiến cho cách ứng xử giữa người với người đang ngày một kém đi?
Văn hóa ứng xử

Trước hết, hãy nhìn vào khảo sát được công bố của Microsoft, đó là Việt Nam nằm trong top 5 quốc gia có chỉ số mức độ văn minh thấp nhất trên không gian mạng (DCI). Không phải ngẫu nhiên Việt Nam lại nằm trong bảng xếp hạng này.

Lấy một minh chứng cụ thể, vào ngày 9/6, tiến sĩ Vũ Khắc Chương - Hiệu trưởng Cao đẳng Văn hóa nghệ thuật và Du lịch Sài Gòn - cho biết ký quyết định miễn nhiệm chức vụ của Nghệ sĩ Ưu tú Trần Đức Hải do vào đầu tháng 6, mạng xã hội lan truyền hình ảnh chụp màn hình status, bình luận trên trang cá nhân có tick xanh của nghệ sĩ Đức Hải với bài viết công kích người khác với một số từ ngữ thô tục.

Gỡ “lỗi” văn hóa ứng xử thời 4.0
Ảnh minh họa

Vào ngày 3/7, MC Trác Thúy Miêu gây tranh cãi khi đăng bài viết thể hiện quan điểm cá nhân về việc đoàn cán bộ, giảng viên, sinh viên Đại học Kỹ thuật Y tế Hải Dương đến thành phố Hồ Chí Minh hỗ trợ chống dịch Covid-19 và ngày 10/7, Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Thông tin truyền thông) đã có văn bản đề nghị xử lý Trác Thúy Miêu do có phát ngôn gây kích động.

Hay livestream bán hàng của những nghệ sĩ nổi tiếng thường xuyên thóa mạ khách mua hàng với những từ ngữ không mấy dễ nghe, và dù đã được đưa lên VTV vì phát ngôn thô tục, thì những livestream như vậy vẫn cứ xuất hiện.

Từ 1 đến 2 năm trở lại đây, trên mạng xã hội còn xuất hiện nhiều hiện tượng mạng với những hành động và phát ngôn phản cảm như Khá Bảnh, Huấn Hoa Hồng. Điều đáng nói ở đây là những clip của các nhân vật này lại được rất nhiều bạn trẻ “học hỏi”, lấy đó làm “lý tưởng sống” cho bản thân. Điều đó tạo ra nhiều vết rạn nứt, những mảnh vỡ đáng báo động cho nền tảng đạo đức xã hội và văn hóa ứng xử của đất nước.

Còn nói gần, là cách ứng xử kém văn minh, chửi bới khá phổ biến trên Facebook, YouTube hay bất kỳ nền tảng nào cho phép bình luận. Dần dần, hành động ấy trở thành việc tấn công bắt nạt qua mạng (Cyberbullying) phát triển song song với sự lớn mạnh của Internet. Phương pháp tấn công chủ yếu thể hiện qua bình luận thóa mạ cá nhân. Điều đáng nói là những phát ngôn càng phản cảm, gây sốc càng thu hút sự quan tâm, theo dõi, like, bình luận của cộng đồng mạng.

Đó là khi ở trên mạng xã hội lên án một cá nhân nào đó, hàng ngàn bình luận tiêu cực xuất hiện, thậm chí còn tìm ra cả gia đình họ để vào nhục mạ, chửi bới. Điển hình là lùm xùm giữa Sơn Tùng - MTP, Thiều Bảo Trâm và Hải Tú. Rất nhiều group anti Hải Tú được lập trên facebook thu hút nhiều thành viên. Hàng ngàn bình luận với từ ngữ thô tục, nặng nề được những anh hùng bàn phím viết về một người và một vấn đề thậm chí người trong cuộc còn chưa lên tiếng là đúng hay sai.

Cách ứng xử kém văn minh này không chỉ dừng lại ở trong nước mà còn gây ấn tượng vô cùng xấu ở nước ngoài, điển hình nhất là sau những trận đấu bóng đá. Những cái tên của trọng tài chẳng hề dễ nhớ, thế mà người Việt vẫn có thể tìm ra các trang mạng xã hội của họ để thả phẫn nộ, viết những bình luận tiêu cực khiến cho những vị trọng tài này phải khóa trang cá nhân.

Một minh chứng thứ hai cho cách ứng xử kém văn hóa đó chính là hành vi “xin link” clip nóng. Điều này có lẽ cũng lí giải nguyên nhân vì sao Việt Nam xếp thứ 2 trong số những nước có rủi ro về tình dục trên Internet thế giới. Đây không phải hiện tượng mới bởi mỗi khi có một sự kiện về một cô gái/chàng trai lộ clip nóng, từ khóa được nhìn thấy nhiều nhất là “xin link”. Dường như họ đang ám ảnh về việc bản thân sẽ trở thành “người tối cổ” mà không hề biết rằng hành động ấy chỉ đang thể hiện họ là những con người kém văn hóa và thiếu hiểu biết.

Sự xuống cấp của văn hóa ứng xử còn thể hiện ở những hành vi đổ lỗi cho nạn nhân - hay còn được gọi là “victim blaming”. Nạn nhân thường bị quy trách nhiệm khi một tội ác diễn ra, thường là hành hung hoặc cưỡng bức. Một số bộ phận cư dân mạng sẽ cho rằng nạn nhân đã có hành động, lời nói hoặc cách ăn mặc gây kích động bạo lực. Những bình luận khiếm nhã và không thể tin được là nó có thể xuất hiện như “Đáng đời”, “Nó phải làm sao thì mới bị vậy”. Sự đổ lỗi cho nạn nhân đã mở đường cho sự khắc nghiệt, cho lối sống thờ ơ vô cảm trong xã hội, gián tiếp kéo lùi xu hướng hành xử văn minh của người dân Việt Nam. Và nguy hiểm hơn, hành vi nàycòn tạo điều kiện cho tội ác xảy ra nhiều hơn. Hiện nay, với sự bùng nổ thông tin và sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội, hành vi “Đổ lỗi cho nạn nhân” (victims blaming) dường như ngày càng ảnh hưởng nghiêm trọng.

Cách ứng xử thiếu văn hóa còn đặc biệt nghiêm trọng khi nó xuất hiện ở ngay trong gia đình và nhà trường - 2 nguồn tác động trực tiếp đến cuộc sống của mỗi người, đặc biệt là giới trẻ. Trong nhịp sống thời đại 4.0, đất nước ta cũng đã đạt được nhiều thành tựu to lớn về kinh tế và an sinh xã hội, nhưng dường như văn hóa ứng xử đang dần đi xuống. Đã đến lúc chúng ta nên nhìn nhận và định hướng lại về lối ứng xử văn hóa hơn, đặc biệt là đối với giới trẻ./.

Phương Linh

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Hà Nội: Liên ngành tiếp tục “bắt tay” bảo đảm quyền lợi, chế độ bảo hiểm cho người lao động

Hà Nội: Liên ngành tiếp tục “bắt tay” bảo đảm quyền lợi, chế độ bảo hiểm cho người lao động

(LĐTĐ) Chiều nay (20/1), Liên ngành Công an - Liên đoàn Lao động - Thanh tra - Lao động - Thương binh và Xã hội - Y tế - Cục Thuế ...
Điều hòa Casper - chất lượng và bảo hành "không thể chấp nhận được"

Điều hòa Casper - chất lượng và bảo hành "không thể chấp nhận được"

(LĐTĐ) Đó là “than thở" của bà T ở phường Quảng An, quận Tây Hồ, Hà Nội khi nhắc đến sản phẩm điều hòa Casper mà gia đình bà đã mua ...
Nguyên Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai Nguyễn Quốc Anh bị đề nghị từ 5-6 năm tù

Nguyên Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai Nguyễn Quốc Anh bị đề nghị từ 5-6 năm tù

(LĐTĐ) Ngày 20/1, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm nguyên Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai Nguyễn Quốc Anh và các ...
Công đoàn ngành Giáo dục Hà Nội: Triển khai nhiệm vụ học kỳ II năm học 2021-2022

Công đoàn ngành Giáo dục Hà Nội: Triển khai nhiệm vụ học kỳ II năm học 2021-2022

(LĐTĐ) Ngày 20/1, Công đoàn ngành Giáo dục Hà Nội tổ chức Hội nghị sơ kết hoạt động Công đoàn học kỳ I và triển khai nhiệm vụ trọng tâm hoạt ...
Nhân lên niềm vui cho người lao động huyện Thạch Thất từ “Tết sum vầy - Xuân bình an”

Nhân lên niềm vui cho người lao động huyện Thạch Thất từ “Tết sum vầy - Xuân bình an”

(LĐTĐ) Trải qua một năm dịch bệnh đầy khó khăn, năm nay các cấp Công đoàn huyện Thạch Thất vẫn cố gắng dồn sức để chăm lo Tết cho người lao ...
Công đoàn ngành Dệt May Hà Nội vinh dự đón nhận Cờ thi đua xuất sắc

Công đoàn ngành Dệt May Hà Nội vinh dự đón nhận Cờ thi đua xuất sắc

(LĐTĐ) Ngày 20/1, Công đoàn ngành Dệt May Hà Nội đã tổ chức chương trình "Tết Sum vầy - Xuân bình an"; tổng kết phong trào công nhân, viên chức, lao ...
Lãnh đạo LĐLĐ huyện Phúc Thọ thăm, tặng quà đơn vị tuyến đầu chống dịch

Lãnh đạo LĐLĐ huyện Phúc Thọ thăm, tặng quà đơn vị tuyến đầu chống dịch

(LĐTĐ) Ngày 20/1, nhân dịp Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022, lãnh đạo Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) huyện Phúc Thọ đã đến thăm, động viên và trao quà hỗ trợ ...

Tin khác

Táo quân 2022: Mong đợi sự đột phá từ nhân tố mới

Táo quân 2022: Mong đợi sự đột phá từ nhân tố mới

“Táo Quân 2022” sẽ không có sự góp mặt của nghệ sĩ Xuân Bắc, Công Lý trong vai Nam Tào và Bắc Đẩu. Hiện nay, các nghệ sĩ vắng mặt đều chia sẻ “cảm thấy buồn và trống trải”, còn nghệ sĩ trẻ thay thế đều giữ im lặng, chia sẻ rất ít về lần xuất hiện này.
Sắc xuân qua tranh dân gian của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam

Sắc xuân qua tranh dân gian của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam

(LĐTĐ) Nhân dịp chào Xuân Nhâm Dần 2022 và chào mừng Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2022), Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam tổ chức triển lãm “Sắc xuân” gồm 20 bộ tranh, bao gồm các chủ đề: Tứ quý, Tố nữ, Tứ dân, Bát tiên, tranh truyện và tranh lịch sử được lựa chọn từ bộ sưu tập tranh dân gian đang được lưu giữ tại Bảo tàng.
Ra mắt bộ sưu tập “Hổ trong mỹ thuật cổ Việt Nam” đón Xuân Nhâm Dần

Ra mắt bộ sưu tập “Hổ trong mỹ thuật cổ Việt Nam” đón Xuân Nhâm Dần

(LĐTĐ) Sáng 18/1, tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia (số 1 Tràng Tiền, Hà Nội) tổ chức trưng bày chuyên đề "Hổ trong mỹ thuật cổ Việt Nam". Trên 30 hiện vật và các tài liệu, hình ảnh chọn lọc, trưng bày giới thiệu với công chúng những tác phẩm nghệ thuật tạo hình hổ trải dài trên 2.000 năm.
Nhiều “món ăn” tinh thần đặc sắc chào đón năm mới 2022

Nhiều “món ăn” tinh thần đặc sắc chào đón năm mới 2022

(LĐTĐ) Nhiều chương trình truyền hình đặc sắc hứa hẹn tiếp tục là món ăn tinh thần hấp dẫn dành cho khán giả trong dịp Tết Nguyên đán Nhâm Dần.
Gặp nhau cuối năm - Táo quân 2022: Hé lộ một số hình ảnh hấp dẫn khán giả

Gặp nhau cuối năm - Táo quân 2022: Hé lộ một số hình ảnh hấp dẫn khán giả

(LĐTĐ) Chương trình "Gặp nhau cuối năm - Táo quân 2022" được phát sóng vào 20h00 đêm 30 Tết (tức 31/1/2022) với nhiều điểm mới hứa hẹn tiếp tục là món ăn tinh thần hấp dẫn đối với khán giả truyền hình trong dịp Tết Nguyên đán Nhâm Dần.
Trao giải cuộc thi trực tuyến về quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức

Trao giải cuộc thi trực tuyến về quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức

(LĐTĐ) Được phát động từ 1 - 20/11/2021, chỉ trong vòng 20 ngày, Cuộc thi trực tuyến “Tuyên truyền quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong các cơ quan thuộc thành phố Hà Nội” đã nhận được 79.756 bài dự thi của 30 quận, huyện, thị xã trên địa bàn Thành phố.
Sân khấu đón xuân mới: Vươn mình tỏa rạng

Sân khấu đón xuân mới: Vươn mình tỏa rạng

Tuy hoạt động sân khấu biểu diễn trực tiếp gần như “đóng băng” suốt 2 năm qua do ảnh hưởng của dịch Covid-19, nhưng các nghệ sĩ, diễn viên, đơn vị nghệ thuật vẫn đang chuyển động với nhiều hướng khác nhau để vươn mình tỏa rạng đón xuân mới Nhâm Dần 2022 cùng khán giả. Thời điểm này, các nghệ sĩ, diễn viên đang tích cực tập luyện để chuẩn bị cho ra mắt những chương trình nghệ thuật hấp dẫn, sáng tạo, mang thông điệp ý nghĩa đến với công chúng.
Tổ chức hoạt động thể dục, thể thao mừng Đảng, mừng Xuân Nhâm Dần 2022

Tổ chức hoạt động thể dục, thể thao mừng Đảng, mừng Xuân Nhâm Dần 2022

(LĐTĐ) Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch vừa có công văn gửi Sở Văn hóa và Thể thao; Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Sở Văn hóa, Thông tin, Thể thao và Du lịch các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc tổ chức hoạt động thể dục, thể thao mừng Đảng, mừng Xuân Nhâm Dần 2022.
Tái hiện không gian Tết cổ truyền qua Triển lãm "Tết xưa"

Tái hiện không gian Tết cổ truyền qua Triển lãm "Tết xưa"

(LĐTĐ) Mới đây, tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I (Hà Nội) trưng bày hơn 100 phiên bản tài liệu, hình ảnh thú vị, độc đáo tái hiện một phần không gian Tết cổ truyền Việt Nam. Triển lãm mang tên “Tết xưa” đã thu hút rất đông du khách đến tham quan, thưởng lãm.
Buông bỏ đố kỵ - đón nhận an nhiên

Buông bỏ đố kỵ - đón nhận an nhiên

(LĐTĐ) Nhà văn Aldous Huxley đã từng viết: “Hạnh phúc là người thầy hà khắc, đặc biệt là hạnh phúc của người khác”. Quả đúng như vậy, thật lòng mừng cho hạnh phúc của người khác là một việc không dễ dàng. Chính sự đố kỵ nảy sinh hành xử sân si với những hệ lụy không đáng có.
Xem thêm
Phiên bản di động