Gỡ “lỗi” văn hóa ứng xử thời 4.0

(LĐTĐ) Không thể phủ nhận những lợi ích mà Cách mạng công nghiệp 4.0 đã mang lại cho các nước, trong đó có cả Việt Nam. Công nghệ số phát triển, đồng nghĩa với việc con người được tiếp xúc nhiều hơn với mạng xã hội. Nhưng liệu đây có phải là một trong những nguyên nhân khiến cho cách ứng xử giữa người với người đang ngày một kém đi?
Văn hóa ứng xử

Trước hết, hãy nhìn vào khảo sát được công bố của Microsoft, đó là Việt Nam nằm trong top 5 quốc gia có chỉ số mức độ văn minh thấp nhất trên không gian mạng (DCI). Không phải ngẫu nhiên Việt Nam lại nằm trong bảng xếp hạng này.

Lấy một minh chứng cụ thể, vào ngày 9/6, tiến sĩ Vũ Khắc Chương - Hiệu trưởng Cao đẳng Văn hóa nghệ thuật và Du lịch Sài Gòn - cho biết ký quyết định miễn nhiệm chức vụ của Nghệ sĩ Ưu tú Trần Đức Hải do vào đầu tháng 6, mạng xã hội lan truyền hình ảnh chụp màn hình status, bình luận trên trang cá nhân có tick xanh của nghệ sĩ Đức Hải với bài viết công kích người khác với một số từ ngữ thô tục.

Gỡ “lỗi” văn hóa ứng xử thời 4.0
Ảnh minh họa

Vào ngày 3/7, MC Trác Thúy Miêu gây tranh cãi khi đăng bài viết thể hiện quan điểm cá nhân về việc đoàn cán bộ, giảng viên, sinh viên Đại học Kỹ thuật Y tế Hải Dương đến thành phố Hồ Chí Minh hỗ trợ chống dịch Covid-19 và ngày 10/7, Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Thông tin truyền thông) đã có văn bản đề nghị xử lý Trác Thúy Miêu do có phát ngôn gây kích động.

Hay livestream bán hàng của những nghệ sĩ nổi tiếng thường xuyên thóa mạ khách mua hàng với những từ ngữ không mấy dễ nghe, và dù đã được đưa lên VTV vì phát ngôn thô tục, thì những livestream như vậy vẫn cứ xuất hiện.

Từ 1 đến 2 năm trở lại đây, trên mạng xã hội còn xuất hiện nhiều hiện tượng mạng với những hành động và phát ngôn phản cảm như Khá Bảnh, Huấn Hoa Hồng. Điều đáng nói ở đây là những clip của các nhân vật này lại được rất nhiều bạn trẻ “học hỏi”, lấy đó làm “lý tưởng sống” cho bản thân. Điều đó tạo ra nhiều vết rạn nứt, những mảnh vỡ đáng báo động cho nền tảng đạo đức xã hội và văn hóa ứng xử của đất nước.

Còn nói gần, là cách ứng xử kém văn minh, chửi bới khá phổ biến trên Facebook, YouTube hay bất kỳ nền tảng nào cho phép bình luận. Dần dần, hành động ấy trở thành việc tấn công bắt nạt qua mạng (Cyberbullying) phát triển song song với sự lớn mạnh của Internet. Phương pháp tấn công chủ yếu thể hiện qua bình luận thóa mạ cá nhân. Điều đáng nói là những phát ngôn càng phản cảm, gây sốc càng thu hút sự quan tâm, theo dõi, like, bình luận của cộng đồng mạng.

Đó là khi ở trên mạng xã hội lên án một cá nhân nào đó, hàng ngàn bình luận tiêu cực xuất hiện, thậm chí còn tìm ra cả gia đình họ để vào nhục mạ, chửi bới. Điển hình là lùm xùm giữa Sơn Tùng - MTP, Thiều Bảo Trâm và Hải Tú. Rất nhiều group anti Hải Tú được lập trên facebook thu hút nhiều thành viên. Hàng ngàn bình luận với từ ngữ thô tục, nặng nề được những anh hùng bàn phím viết về một người và một vấn đề thậm chí người trong cuộc còn chưa lên tiếng là đúng hay sai.

Cách ứng xử kém văn minh này không chỉ dừng lại ở trong nước mà còn gây ấn tượng vô cùng xấu ở nước ngoài, điển hình nhất là sau những trận đấu bóng đá. Những cái tên của trọng tài chẳng hề dễ nhớ, thế mà người Việt vẫn có thể tìm ra các trang mạng xã hội của họ để thả phẫn nộ, viết những bình luận tiêu cực khiến cho những vị trọng tài này phải khóa trang cá nhân.

Một minh chứng thứ hai cho cách ứng xử kém văn hóa đó chính là hành vi “xin link” clip nóng. Điều này có lẽ cũng lí giải nguyên nhân vì sao Việt Nam xếp thứ 2 trong số những nước có rủi ro về tình dục trên Internet thế giới. Đây không phải hiện tượng mới bởi mỗi khi có một sự kiện về một cô gái/chàng trai lộ clip nóng, từ khóa được nhìn thấy nhiều nhất là “xin link”. Dường như họ đang ám ảnh về việc bản thân sẽ trở thành “người tối cổ” mà không hề biết rằng hành động ấy chỉ đang thể hiện họ là những con người kém văn hóa và thiếu hiểu biết.

Sự xuống cấp của văn hóa ứng xử còn thể hiện ở những hành vi đổ lỗi cho nạn nhân - hay còn được gọi là “victim blaming”. Nạn nhân thường bị quy trách nhiệm khi một tội ác diễn ra, thường là hành hung hoặc cưỡng bức. Một số bộ phận cư dân mạng sẽ cho rằng nạn nhân đã có hành động, lời nói hoặc cách ăn mặc gây kích động bạo lực. Những bình luận khiếm nhã và không thể tin được là nó có thể xuất hiện như “Đáng đời”, “Nó phải làm sao thì mới bị vậy”. Sự đổ lỗi cho nạn nhân đã mở đường cho sự khắc nghiệt, cho lối sống thờ ơ vô cảm trong xã hội, gián tiếp kéo lùi xu hướng hành xử văn minh của người dân Việt Nam. Và nguy hiểm hơn, hành vi nàycòn tạo điều kiện cho tội ác xảy ra nhiều hơn. Hiện nay, với sự bùng nổ thông tin và sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội, hành vi “Đổ lỗi cho nạn nhân” (victims blaming) dường như ngày càng ảnh hưởng nghiêm trọng.

Cách ứng xử thiếu văn hóa còn đặc biệt nghiêm trọng khi nó xuất hiện ở ngay trong gia đình và nhà trường - 2 nguồn tác động trực tiếp đến cuộc sống của mỗi người, đặc biệt là giới trẻ. Trong nhịp sống thời đại 4.0, đất nước ta cũng đã đạt được nhiều thành tựu to lớn về kinh tế và an sinh xã hội, nhưng dường như văn hóa ứng xử đang dần đi xuống. Đã đến lúc chúng ta nên nhìn nhận và định hướng lại về lối ứng xử văn hóa hơn, đặc biệt là đối với giới trẻ./.

Phương Linh

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

[Infographic] 5 lưu ý quan trọng sau tiêm vắc xin Covid-19

[Infographic] 5 lưu ý quan trọng sau tiêm vắc xin Covid-19

(LĐTĐ) Bộ Y tế ban hành Quyết định 3588/QĐ-BYT hướng dẫn buổi tiêm chủng vắc xin phòng Covid-19. Bộ Y tế khuyến cáo người tiêm vắc xin 5 điểm sau: Không ...
Tối 4/8: Thêm 3.351 ca mắc  mới, Việt Nam đã điều trị khỏi cho 54.332 bệnh nhân Covid-19

Tối 4/8: Thêm 3.351 ca mắc mới, Việt Nam đã điều trị khỏi cho 54.332 bệnh nhân Covid-19

(LĐTĐ) Bản tin dịch Covid-19 tối 4/8 của Bộ Y tế cho biết có thêm 3.351 ca mắc Covid-19, nâng tổng số mắc trong ngày lên 7.623 ca. Trong ngày có ...
Ngày 4/8: Hà Nội ghi nhận 48 ca mắc Covid-19

Ngày 4/8: Hà Nội ghi nhận 48 ca mắc Covid-19

(LĐTĐ) Theo Sở Y tế Hà Nội, số ca mắc mới từ 12h đến 18h ngày 4/8 ghi nhận 14 ca mắc Covid-19 mới trong đó, 6 ca tại cộng đồng, ...
Bí thư Thành ủy Đinh Tiến Dũng: Nắm thế chủ động, không để mất thời cơ khống chế dịch

Bí thư Thành ủy Đinh Tiến Dũng: Nắm thế chủ động, không để mất thời cơ khống chế dịch

(LĐTĐ) Theo Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng, sở dĩ Thành phố duy trì được hiệu quả phòng, chống dịch như hiện nay là luôn bình tĩnh, dự ...
Kịp thời nắm bắt nhu cầu, nguyện vọng của người lao động để có phương án hỗ trợ

Kịp thời nắm bắt nhu cầu, nguyện vọng của người lao động để có phương án hỗ trợ

(LĐTĐ) Trước những diễn biến phức tạp của dịch Covid-19 và trong bối cảnh thành phố Hà Nội thực hiện giãn cách xã hội để phòng, chống dịch, Liên đoàn Lao ...
Ngày 4/8: Hà Nội xử phạt hơn 1,3 tỷ đồng các trường hợp vi phạm quy định phòng, chống Covid-19

Ngày 4/8: Hà Nội xử phạt hơn 1,3 tỷ đồng các trường hợp vi phạm quy định phòng, chống Covid-19

(LĐTĐ) Ngày 4/8, Công an thành phố Hà Nội thông tin, trong ngày 4/8, cơ quan chức năng đã phát hiện, lập hồ sơ tham mưu chính quyền các cấp xử ...
“Gian hàng lưu động 0 đồng” - Kịp thời hỗ trợ đoàn viên, người lao động bị ảnh hưởng Covid-19

“Gian hàng lưu động 0 đồng” - Kịp thời hỗ trợ đoàn viên, người lao động bị ảnh hưởng Covid-19

(LĐTĐ) Nhằm kịp thời hỗ trợ đoàn viên, người lao động bị ảnh hưởng dịch bệnh Covid-19, chiều 4/8/2021, đoàn công tác của Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội ...

Tin khác

Phảng phất heo may tháng Tám

Phảng phất heo may tháng Tám

(LĐTĐ) Tháng Tám, mùa hạ vẫn dùng dằng chưa muốn chia tay nên mùa thu mới chỉ dám khe khẽ phảng phất heo may. Phố Hà Nội bỗng chênh chao trong khoảnh khắc giao mùa khiến lòng người cũng chợt bâng khuâng.
Văn hóa thưởng trà của người Việt

Văn hóa thưởng trà của người Việt

(LĐTĐ) Không biết từ bao giờ, trà có mặt trong đời sống hàng ngày của người Việt Nam, từ ấm trà bên vỉa hè đến ấm trà trong gia đình. Chén trà cũng là khởi nguồn của rất nhiều câu chuyện, gắn kết thêm những con người chưa từng quen biết lại với nhau.
Chất “thiền” trong thơ Nguyễn Văn Long

Chất “thiền” trong thơ Nguyễn Văn Long

(LĐTĐ) Vốn là sinh viên Văn khoa Đại học Tổng hợp Hà Nội, ra trường nhân duyên lại theo đuổi con đường doanh nhân, võ sư và hiện tại là cán bộ quản trị truyền thông của một trường đại học danh tiếng (Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Truyền thông của Đại học Kinh doanh & Công nghệ Hà Nội), nhưng Nguyễn Văn Long ((Nguyễn Công Giáp) vẫn yêu thích thơ văn.
Chọn lối đi riêng cho nghệ thuật sơn mài trên gỗ

Chọn lối đi riêng cho nghệ thuật sơn mài trên gỗ

(LĐTĐ) Nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát chọn lối đi riêng cho mình bằng việc kết hợp thành công chất liệu sơn mài lên gỗ cho ra những tác phẩm giàu bản sắc văn hóa dân tộc.
Nghề dệt thổ cẩm của phụ nữ dân tộc Lào

Nghề dệt thổ cẩm của phụ nữ dân tộc Lào

(LĐTĐ) Người dân tộc Lào đến Điện Biên sinh sống từ cách đây khoảng hơn 300 năm. Nhiều thế kỷ đã trôi qua, nghề dệt thủ công truyền thống của họ vẫn luôn được gìn giữ.
Đi qua mùa thị chín

Đi qua mùa thị chín

(LĐTĐ) Những ngày cuối hạ, thời tiết thật đỏng đảnh với thoắt nắng thoắt mưa. Khi những trái mít cuối mùa rời cây, trên đầm, vài bông sen muộn cố khoe sắc cho trọn mùa, ấy là khi đã tới mùa thị. Hương thị ngát thơm, ngọt ngào đưa ta về miền cổ tích với những mảnh ký ức nho nhỏ dễ thương.
Gỡ “lỗi” văn hóa ứng xử thời 4.0

Gỡ “lỗi” văn hóa ứng xử thời 4.0

(LĐTĐ) Không thể phủ nhận những lợi ích mà Cách mạng công nghiệp 4.0 đã mang lại cho các nước, trong đó có cả Việt Nam. Công nghệ số phát triển, đồng nghĩa với việc con người được tiếp xúc nhiều hơn với mạng xã hội. Nhưng liệu đây có phải là một trong những nguyên nhân khiến cho cách ứng xử giữa người với người đang ngày một kém đi?
Dịu dàng canh chua Hà Nội

Dịu dàng canh chua Hà Nội

(LĐTĐ) Canh chua vốn là món ăn quen thuộc của mọi vùng miền. Ấy thế nhưng, canh chua Hà Nội mang một nét riêng với vị chua dìu dịu khiến những ai đã từng thưởng thức thật khó quên. Mùa nào thức nấy, người nội trợ đất Hà thành thường chế biến những món canh chua không quá cầu kỳ mà vẫn thật tinh tế.
Một thoáng tường vy

Một thoáng tường vy

(LĐTĐ) Mùa hoa tường vy tới thật nhẹ nhàng và bất chợt. Khi nắng hạ lấp lánh trải vàng rực rỡ, ấy là khi những đóa tường vy đủ sắc màu đua nhau bung sắc. Hà Nội có một số con đường, không gian rờm rợp những cánh hoa mềm như lụa, mỏng như mây níu ánh nhìn của người yêu hoa.
Tò he nét đẹp xưa

Tò he nét đẹp xưa

(LĐTĐ) Những ký ức về tuổi thơ của đa số người dân Việt Nam đều gắn liền với món đồ chơi mang tên tò he. Đến nay, tuy món đồ chơi dân gian này đã không còn thịnh hành, những vẫn có những nghệ nhân đang miệt mài lưu giữ và bảo tồn nét đẹp ấy ngay trong lòng Hà Nội.
Xem thêm
Phiên bản di động