Mã định danh bất động sản và cú hích minh bạch

Điểm nhấn đáng chú ý của Nghị định này là quy định mỗi bất động sản sẽ được cấp một mã định danh điện tử riêng, tương tự như “chứng minh thư” của từng căn nhà, từng sản phẩm bất động sản trên thị trường.

Trong nhiều năm qua, bất động sản luôn được coi là lĩnh vực tiềm ẩn không ít rủi ro pháp lý, thiếu minh bạch thông tin, đặc biệt là về tình trạng pháp lý, giá giao dịch và lịch sử chuyển nhượng. Việc mỗi căn nhà, mỗi sản phẩm bất động sản được gắn một mã định danh điện tử duy nhất, với cấu trúc rõ ràng gắn liền từ thửa đất, dự án, công trình đến loại hình sản phẩm, sẽ góp phần khắc phục căn bản những “điểm mù” lâu nay trong quản lý và giao dịch.

Mỗi bất động sản sẽ được cấp một mã định danh điện tử riêng, tương tự như “chứng minh thư” của từng căn nhà. (Ảnh minh hoạ: HP)

Theo Nghị định 357, mã định danh điện tử có thể dài tới 40 ký tự, được cấp riêng cho từng căn nhà ở riêng lẻ, căn hộ chung cư hoặc phần diện tích sàn trong công trình xây dựng. Không chỉ dừng ở sản phẩm bất động sản, nghị định còn mở rộng phạm vi định danh đến đơn vị quản lý nhà chung cư, chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản và cả cá nhân được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở. Cách tiếp cận này cho thấy tư duy quản lý theo hệ sinh thái, thay vì chỉ quản lý riêng lẻ từng khâu như trước.

Ở góc độ thị trường, việc xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu thống nhất từ Trung ương đến địa phương, do Bộ Xây dựng chủ trì, sẽ tạo ra một “bức tranh toàn cảnh” về nhà ở và bất động sản. Các thông tin từ quy mô dự án, tiến độ, pháp lý, giá mua bán, tổng giá trị giao dịch, đến lượng hàng tồn kho đều được cập nhật và kết nối. Khi dữ liệu giao dịch qua công chứng, thông tin hợp đồng mua bán, thuê, chuyển nhượng… được tích hợp đầy đủ, tính minh bạch của thị trường sẽ được nâng lên đáng kể.

Đáng chú ý, Nghị định cũng đặt ra yêu cầu chia sẻ, kết nối dữ liệu giữa các bộ, ngành. Dữ liệu đất đai, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý; thông tin thuế từ Bộ Tài chính; dữ liệu tín dụng bất động sản từ Ngân hàng Nhà nước… đều được liên thông. Đây là điều kiện quan trọng để tránh tình trạng “mỗi nơi một dữ liệu”, chồng chéo, thiếu nhất quán, một trong những nguyên nhân khiến công tác quản lý bất động sản lâu nay gặp nhiều khó khăn.

Từ góc nhìn bình luận, việc áp dụng mã định danh điện tử cho bất động sản không chỉ là câu chuyện kỹ thuật hay chuyển đổi số đơn thuần. Quan trọng hơn, đây là nền tảng để siết chặt kỷ cương pháp lý, phòng ngừa đầu cơ, thao túng giá và hạn chế các tranh chấp phát sinh. Khi thông tin về sở hữu, giao dịch, pháp lý của từng bất động sản được “định danh” rõ ràng, người mua sẽ có thêm cơ sở để ra quyết định, còn cơ quan quản lý có công cụ hiệu quả hơn để giám sát thị trường.

Dĩ nhiên, để Nghị định đi vào cuộc sống, thách thức không nhỏ nằm ở khâu triển khai đồng bộ tại địa phương, từ việc hoàn thiện hạ tầng công nghệ, chuẩn hóa và kết nối dữ liệu, đến nâng cao năng lực thực thi của đội ngũ cán bộ và ý thức tuân thủ của các chủ thể tham gia thị trường. Nếu thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành, các cấp, hoặc triển khai không nhất quán, mục tiêu minh bạch hóa rất dễ bị “lệch pha” giữa chính sách và thực tiễn.

Tuy vậy, với định hướng quản lý theo hướng minh bạch, hiện đại, lấy dữ liệu làm nền tảng và tăng cường liên thông giữa các hệ thống thông tin như tinh thần của Nghị định 357, có cơ sở để kỳ vọng thị trường bất động sản trong thời gian tới sẽ vận hành lành mạnh hơn, trật tự hơn và bền vững hơn. Những khoảng “xám” từng tồn tại nhiều năm qua trong quản lý, giao dịch và xác lập quyền sở hữu sẽ từng bước được thu hẹp, qua đó nâng cao niềm tin của người dân, nhà đầu tư và tạo nền tảng cho sự phát triển ổn định, dài hạn của thị trường.