Đề xuất thêm phương án xử lý đối với thuốc lá ngoại nhập lậu bị tịch thu

	Khởi tố 5 bị can buôn bán thuốc lá ngoại với số lượng cực lớn
	Thuốc lá lậu gây thất thu hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm
	Bắt giữ 55.000 bao thuốc lá lậu tại Quảng Ninh

Theo Bộ Tài chính, ngày 26/4/2018, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 20/2018/QĐ-TTg quy định việc thực hiện tiêu hủy thuốc lá ngoại nhập lậu bị tịch thu là thuốc lá giả, thuốc lá không đảm bảo chất lượng và thí điểm bán đấu giá thuốc lá ngoại nhập lậu bị tịch thu còn chất lượng để xuất khẩu ra nước ngoài.

Qua 6 tháng triển khai thực hiện Quyết định số 20/2018/QĐ-TTg ngày 26/4/2018 của Thủ tướng Chính phủ (có hiệu lực từ 15/6/2018), trên cơ sở vướng mắc thực tế phát sinh do các đơn vị báo cáo, Bộ Tài chính nhận thấy các khó khăn, vướng mắc khi thực hiện Quyết định 20/2018/QĐ-TTg như sau:

Thứ nhất, khó khăn trong việc xác định tổ chức giám định. Có ý kiến cho rằng có thể trưng cầu giám định tại Viện Thuốc lá, Viện Khoa học hình sự - Bộ Công an. Tuy nhiên không khả thi vì lý do: Để xử lý việc phân tích, kiểm nghiệm chất lượng 1 mẫu hàng mất rất nhiều thời gian, trong khi quá trình bắt giữ thường xuyên, liên tục, nhiều mẫu mã, chủng loại. Việc mời cơ quan có thẩm quyền đánh giá chất lượng tới địa bàn tỉnh rất khó khăn, chi phí thuê cơ quan chuyên môn có thẩm quyền rất cao…

Thứ hai, khó khăn trong việc xác định tiêu chí chất lượng. Thuốc lá nhập lậu là thuốc lá ngoại, ngoài nhãn hiệu Jet, Hero còn rất nhiều chủng loại, nhãn hiệu ngoại khác. Trong khi tiêu chí xác định chất lượng thuốc lá hiện hành chỉ áp dụng với thuốc lá sản xuất trong nước hoặc thuốc nhập khẩu theo tiêu chuẩn nội địa của Việt Nam, không phù hợp để xác định chất lượng thuốc lá ngoại làm cơ sở xác định điều kiện có được phép đấu giá xuất khẩu ra nước ngoài hay không. Thực tế là cho tới nay, kể từ khi Quyết định 20/2018/QĐ-TTg có hiệu lực từ 15/6/2018 thì cũng chưa xuất khẩu được trường hợp nào.

Thứ ba, Quyết định 20/2018/QĐ-TTg tạm ngưng hiệu lực của Quyết định 2371/QĐ-TTg ngày 26/4/2014 về việc tiêu hủy toàn bộ thuốc lá ngoại nhập lậu bị tịch thu dẫn tới việc hỗ trợ kinh phí tiêu hủy theo Thông tư 19/2015/TT-BTC (có căn cứ ban hành theo Quyết định 2371/QĐ-TTg) không thực hiện được nữa. Hiện tại số lượng thuốc lá lậu bị bắt giữ còn tồn đọng số lượng lớn (hơn 2 triệu bao) mà không có phương án xử lý.

Thực tế hiện nay, lượng thuốc lá nhập lậu bị bắt giữ, tịch thu chủ yếu tập trung tại khu vực biên giới Tây Nam, giáp với Campuchia, chủ yếu là nhãn hiệu Jet và Hero, chiếm trên tới 80-90% tổng lượng thuốc lá nhập lậu vào Việt Nam. Căn cứ Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với thuốc lá điếu ban hành kèm theo Thông tư 23/2015/TT-BYT, các loại thuốc lá nhập lậu nêu trên đều không phù hợp với Quy chuẩn.

Do vậy, nếu thực hiện theo Quyết định số 20/2018/QĐ-TTg nêu trên thì các lô hàng bị tịch thu bán đấu giá để tái xuất chỉ được xuất khẩu qua các cửa khẩu cảng biển, cảng hàng không; không được xuất qua cửa khẩu đường bộ sẽ khó có khả năng thực hiện được (do các loại thuốc Jet và Hero chủ yếu được sản xuất để phục vụ người dân Campuchia và các tỉnh Miền Tây của Việt Nam, việc xuất khẩu nếu có thực hiện được thì chỉ xuất đi Campuchia).

Vì những lý do trên, Bộ Tài chính thấy cần thiết phải sửa đổi, bổ sung Quyết định số 20/2018/QĐ-TTg nêu trên theo một trong phương án sau đây:

Phương án 1: Trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định bãi bỏ Quyết định số 20/2018/QĐ-TTg; tiếp tục thực hiện việc tiêu hủy toàn bộ thuốc lá nhập lậu bị tịch thu theo Quyết định 2371/QĐ-TTg.

Phương án 2: Trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định thay thế Quyết định số 20/2018/QĐ-TTg theo hướng giao quyền chủ động trong việc lựa chọn phương án tiêu hủy hoặc bán đấu giá để xuất khẩu cho cơ quan có thẩm quyền ra quyết định tịch thu.