Đào tạo bác sĩ không thể tách rời khỏi bệnh viện

Đại biểu Nguyễn Tri Thức (Đoàn đại biểu Thành phố Hồ Chí Minh) cho rằng, bác sĩ nội trú và bác chuyên khoa 1, chuyên khoa 2 là những “tinh hoa”, những tri thức của ngành y. Sau khi tốt nghiệp, bác sĩ chia làm 2 nhóm tương đối. Nhóm đầu tiên đi về hướng giảng dạy ở các trường đại học sẽ học thiên về học thạc sĩ, tiến sĩ. Nhóm thứ hai đi về làm việc tại các bệnh viện theo hướng thực hành sẽ học chuyên khoa 1, chuyên khoa và nội trú. Do vậy, việc xem như đào tạo chứng chỉ hành nghề là không chính xác.

Đại biểu Nguyễn Tri Thức phát biểu thảo luận. (Ảnh: QH)

Nhấn mạnh không thể đào tạo ra một bác sĩ mà tách rời khỏi bệnh viện, đại biểu Nguyễn Tri Thức nêu quan điểm: “Người bác sĩ phải xem bệnh nhân là “ông thầy” lớn nhất của đời mình, chứ không phải là cuốn sách. Em sinh viên nào càng ôm sách thì ra trường càng yếu tay nghề, còn sinh viên nào lăn lộn trực giác thật, thực tập rồi theo thầy dạy học, thực hành thì em đó sẽ rất giỏi trong tương lai và thực tế như vậy. Do đó, trong các điều luật sửa đổi, có khoản 2 điều 6 về Trách nhiệm quản lý giáo dục tại dự thảo luật, tôi đề nghị bổ sung thêm ý “Bộ Y tế là cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện các nội dung, nhiệm vụ quản lý nhà nước về đào tạo chuyên sâu, đặc thù trình độ sau đại học thuộc hệ thống giáo dục quốc dân trong lĩnh vực khoa học sức khỏe”.

Cũng theo đại biểu Nguyễn Tri Thức, hiện nay đang có bất cập trong cấp phép hành nghề sức khỏe, Trường giáo dục sức khỏe, Trường đại học Y tư nhân hoặc mở mã ngành về Y. Theo đó, Bộ Giáo dục cấp phép, Bộ Y tế chỉ cung cấp về mặt nhu cầu, dẫn đến việc Bộ Y tế không kiểm soát được, không thể theo sát được tất cả.

Điều này dẫn tới bất cập là chất lượng các trường Y tư nhân tại nhiều nơi chưa đạt yêu cầu. Nếu làm nghiên cứu, khảo sát lớn về chất lượng đào tạo của các trường đại học khối ngành sức khỏe thì chúng ta sẽ có cơ sở hơn. Bên cạnh đó, Trường Cao đẳng Y tế trước đây cũng do Bộ Lao động Thương binh và Xã hội cũ, bây giờ là Bộ Nội vụ quản lý. Vì vậy, đại biểu Nguyễn Tri Thức đề nghị xem xét, chuyển tất cả những nội dung giáo dục sức khỏe về Bộ Y tế quản lý.

Đại biểu Nguyễn Thị Sửu phát biểu thảo luận. (Ảnh: QH)

Cũng quan tâm đến nội dung này, đại biểu Nguyễn Thị Sửu (Đoàn đại biểu thành phố Huế) cho biết, đào tạo bác sĩ nội trú được hầu hết các nước có nền y tế tiên tiến thực hiện. Thời gian đào tạo chủ yếu tại bệnh viện, chẳng hạn như tại Châu Âu, Bắc Mỹ hay các nước Châu Á như Hàn Quốc. Sau thời gian đó, bác sĩ muốn hành nghề có thể phải học “fellowship” để thực hành thêm.

“Việc đào tạo bác sĩ chuyên khoa 1, chuyên khoa 2 cho khám, chữa bệnh là đào tạo cho hệ thống nhân lực đặc thù khối ngành sức khỏe để nâng cao trình độ thực hành của bác sĩ sau khi tốt nghiệp ở các trường đại học. Chính vì vậy, tôi đề nghị giao Chính phủ quy định cụ thể việc đào tạo chuyên khoa đặc thù của khối ngành sức khỏe theo thông lệ quốc tế để đảm bảo chất lượng được nâng cao”, đại biểu Nguyễn Thị Sửu kiến nghị.

Chuyển ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học và cử tri về dự thảo Luật Giáo dục đại học (sửa đổi), đại biểu Huỳnh Thị Phúc (Đoàn đại biểu thành phố Hồ Chí Minh) đề nghị Ban soạn thảo, cơ quan thẩm tra quan tâm xem xét, điều chỉnh, bổ sung các điều, khoản tại dự thảo luật liên quan đến đào tạo nguồn nhân lực y tế, trong đó có đào tạo chuyên khoa, chuyên sâu.

Các đại biểu dự Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV. (Ảnh: QH)

Đại biểu Huỳnh Thị Phúc cho rằng, đây chính là việc hiện thực hóa một phần quan trọng chủ trương, nghị quyết của Đảng về nguồn nhân lực chất lượng, góp phần quan trọng trong các phần quan trọng để quyết định kết quả, hiệu quả tổ chức triển khai thực hiện chính sách đột phá trong giáo dục và chăm sóc sức khỏe Nhân dân. Để không có khoảng trống về mặt pháp lý, cần luật định, công nhận chính thức hình thức đào tạo bác sĩ chuyên khoa 1, chuyên khoa 2 và nội trú.

Cụ thể, đại biểu Huỳnh Thị Phúc đề nghị xem xét, quy định 3 vấn đề. Thứ nhất, công nhận chính thức văn bằng bác sĩ chuyên khoa 1, chuyên khoa 2 và bác sĩ nội trú trong hệ thống giáo dục đại học và bổ sung vào Điều 26 về Tổ chức đào tạo, cấp bằng, chứng chỉ tại Khoản 9 theo hướng: Quy định các loại hình đào tạo đặc thù sau đại học trong lĩnh vực sức khỏe bao gồm: Chương trình bác sĩ chuyên khoa 1, 2 và bác sĩ nội trú được công nhận là chương trình đào tạo thuộc hệ thống giáo dục, có chuẩn đầu ra tương đương trình độ sau đại học. Việc công nhận, cấp bằng, chứng chỉ thực hiện trên cơ sở chuẩn năng lực nghề nghiệp và yêu cầu hành nghề khám bệnh, chữa bệnh. Giao Chính phủ quy định chi tiết điều kiện, nội dung và quy trình đào tạo liên quan.

Thứ hai, đối với đào tạo bác sĩ nội trú, cần xem xét bổ sung Khoản 10 vào Điều 26 dự thảo luật theo hướng: Chương trình đào tạo bác sĩ nội trú là chương trình đào tạo sau đại học đặc thù trong lĩnh vực sức khỏe, do các Trường đại học Y khoa đủ điều kiện thực hiện. Người được tuyển chọn sẽ được đào tạo tập trung tại các bệnh viện, có giảng viên hướng dẫn, được giám sát và đánh giá năng lực thực hành định kỳ. Giao Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với Bộ Y tế hướng dẫn quy định về văn bằng bác sĩ nội trú được công nhận là văn bằng sau đại học thuộc hệ thống giáo dục đại học. Quy định Nhà nước có chính sách miễn học phí cho đối tượng học bác sĩ nội trú và hưởng các chính sách bao gồm: Lương, phụ cấp học tập, bảo hiểm nghề nghiệp và ưu tiên tuyển dụng trong hệ thống y tế công lập.

Đại biểu Huỳnh Thị Phúc phát biểu thảo luận. (Ảnh: QH)

“Trước đây chúng ta đã thực hiện chính sách như trên và hiện nay ở các quốc gia, bác sĩ nội trú không phải đóng học phí, được trả lương, hưởng bảo hiểm, có quyền lợi và trách nhiệm rõ ràng. Để đào tạo, nuôi dưỡng nguồn lực chuyên khoa chuyên sâu, không chỉ động viên mà cần phải quan tâm, xây dựng từ chính sách cụ thể, rõ ràng”, đại biểu Huỳnh Thị Phúc phân tích.

Vấn đề thứ ba, đại biểu Huỳnh Thị Phúc cho rằng, cần quy định quản lý, đào tạo y tế giao cho ngành Y tế, trong đó thẩm quyền về thẩm định, phê duyệt chương trình đào tạo khối ngành sức khỏe giao cho Bộ Y tế chủ trì, đảm bảo tính chuyên sâu, chuyên ngành, chất lượng đào tạo từ đầu với cả quá trình đào tạo, gắn với giao trách nhiệm quản lý và giải trình. Bộ Giáo dục và Đào tạo có vai trò phối hợp chặt chẽ, là một thành phần trong Hội đồng thẩm định, phê duyệt chương trình đào tạo y khoa, để có một hệ thống đào tạo y khoa chuẩn chỉnh, chặt chẽ trong bối cảnh tự chủ và xã hội hóa giáo dục với nhiều cơ sở cùng tham gia đào tạo, trong đó có lĩnh vực sức khỏe.