Đảm bảo nguồn lực thực hiện công tác phòng, chống ma túy

Đại biểu Nguyễn Minh Tâm (Đoàn đại biểu tỉnh Quảng Trị) đề nghị Cơ quan soạn thảo thể hiện rõ hơn về nội dung nguồn lực thực hiện trong dự án Luật; nghiên cứu bổ sung các quy định liên quan đến nhóm đối tượng đặc thù là: phụ nữ mang thai, phụ nữ nuôi con nhỏ, trẻ em gái...

Đại biểu Nguyễn Minh Tâm phát biểu thảo luận. (Ảnh: QH)

Đồng thời nghiên cứu, bổ sung quy định về cơ sở dữ liệu chung về công tác phòng, chống ma túy, danh sách người sử dụng trái phép chất ma túy, người nghiện ma túy; việc kết nối thông tin của các bộ, ngành, địa phương và kiểm soát các hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy để thống nhất quản lý trên cả nước.

Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Thị Thu Nguyệt (Đoàn đại biểu tỉnh Đắk Lắk) cho biết, khoản 3, Điều 4 dự thảo Luật quy định một trong những nguồn tài chính cho công tác phòng chống ma túy đó là “nguồn chi trả của người nghiện ma túy, gia đình của họ”. Quy định này chỉ mới quy định đối với đối tượng người nghiện ma túy và gia đình họ, mà chưa bao quát đầy đủ các đối tượng khác.

Trong thực tiễn, trường hợp khi tiến hành test nhanh chất ma túy, trong trường hợp người sử dụng ma túy, người sau cai nghiện không đồng ý với kết quả của cơ quan Công an, họ có quyền yêu cầu được xét nghiệm tại cơ sở y tế khác, thì việc chi trả kinh phí này phải do họ tự chịu trách nhiệm. Do vậy, đại biểu Nguyễn Thị Thu Nguyệt đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung đối tượng “người sử dụng trái phép chất ma tuý, người sau cai nghiện ma tuý”, nhằm tăng trách nhiệm, tăng hiệu quả xã hội hóa nguồn tài chính trong công tác phòng, chống ma túy. Như vậy, khoản 3, Điều 4 sẽ được chỉnh lý thành “Chi trả của người sử dụng trái phép chất ma tuý, nghiện ma túy, sau cai nghiện ma tuý và gia đình của họ”.

Các đại biểu dự Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV. (Ảnh: QH)

Đồng tình với quy định ưu tiên nguồn lực phòng chống ma túy cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, hải đảo khu vực biên giới, vùng có điều kiện kinh tế, xã hội khó khăn và địa bàn phức tạp, đại biểu Vũ Hồng Luyến (Đoàn đại biểu tỉnh Hưng Yên) đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu bổ sung thêm quy định về ưu tiên đầu tư cho các vùng có tốc độ đô thị hóa và công nghiệp cao, nơi tập trung nhiều khu công nghiệp. Bởi đây là các điểm thu hút nhiều lao động di cư nên dễ hình thành các tụ điểm phức tạp về ma túy, do vậy cần nhiều nguồn lực tập trung để trang bị cơ sở vật chất, công cụ nghiệp vụ hiện đại cho lực lượng chuyên trách tại các địa bàn này.

Quan tâm đến quy định người nghiện từ 12 đến dưới 18 tuổi được cai nghiện bắt buộc tại trường giáo dưỡng tại Điều 35 của dự thảo luật, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn đại biểu thành phố Hải Phòng) đánh giá đây là chính sách thể hiện tính nhân văn sâu sắc, đồng thời phù hợp với Công ước quốc tế về quyền trẻ em.

Theo đại biểu Việt Nga, trường giáo dưỡng là môi trường vừa đảm bảo kỷ luật vừa có chương trình giáo dục văn hóa, giáo dục nghề nghiệp, sẽ giúp các em không bị đứt gãy quá trình học tập và tránh mặc cảm, tránh môi trường tội phạm (điều rất dễ xảy ra khi đưa trẻ vào cơ sở cai nghiện chung với người trưởng thành).

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga phát biểu thảo luận. (Ảnh: QH)

Hơn nữa, lứa tuổi 12 đến 18 là giai đoạn chưa hoàn thiện về tâm sinh lý, các em rất dễ bị lôi kéo, dụ dỗ. Vì vậy, phương án đưa vào trường giáo dưỡng thay vì cơ sở cai nghiện thông thường giúp bảo vệ trẻ em khỏi nguy cơ bị tổ chức tội phạm, tác động và lợi dụng.

Điều 35 dự thảo cũng quy định đầy đủ về thủ tục, hồ sơ, quyền của gia đình và và thời hạn chấp hành cho thấy sự đảm bảo tối đa quyền trẻ em; đồng thời vẫn duy trì được tính răn đe và hỗ trợ phục hồi cần thiết. Đây là bước tiến quan trọng trong chính sách đối với người chưa thành niên sử dụng ma túy.

Tuy nhiên, việc đưa người nghiện từ 12 đến dưới 18 tuổi cai nghiện bắt buộc tại các trường giáo dưỡng cần phải được đồng bộ với việc bổ sung đầy đủ các trang thiết bị, nhân lực cho việc cai nghiện như: Cán bộ y tế, nhân viên hỗ trợ tâm lý với một quy trình cai nghiện đầy đủ và khoa học để đảm bảo thực sự hiệu quả.

Đại biểu Trần Thị Thu Phước phát biểu thảo luận. (Ảnh: QH)

Cũng quan tâm đến những biện pháp cai nghiện đối với người từ đủ 12 đến dưới 18 tuổi quy định tại Điều 35 của dự thảo luật, đại biểu Trần Thị Thu Phước (Đoàn đại biểu tỉnh Quảng Ngãi) cho rằng, đây là phương án nhân văn và phù hợp với bối cảnh, tình hình hiện nay. Môi trường trong trường giáo dưỡng do Bộ Công an quản lý vừa đảm bảo tính kỷ luật, nghiêm minh, vừa có điều kiện tổ chức học văn hóa, học nghề tốt hơn nhiều so với việc ghép vào các cơ sở cai nghiện hỗn hợp. Do đó, việc đưa các trường hợp trên vào trường giáo dưỡng sẽ giúp các em tách khỏi môi trường xấu, vừa cai nghiện vừa giáo dục và chuẩn bị tốt hơn cho tái hòa nhập cộng đồng.

Qua thảo luận, cũng có một số đại biểu cho rằng, đối tượng này ở mỗi địa phương không nhiều và việc cai nghiện tại trường giáo dưỡng sẽ khó khăn cho gia đình trong việc chăm nuôi; đề nghị quy định linh hoạt hơn theo hướng “cai nghiện bắt buộc cho người từ đủ 12 tuổi đến 18 tuổi vẫn được thực hiện tại trường giáo dưỡng, còn đối với trường hợp đặc biệt vì lý do khách quan giao Bộ Công an quy định mở rộng việc cai nghiện bắt buộc cho người từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi có thể cai nghiện ở cơ sở cai nghiện ma túy tại địa phương”.