Công phu thú chơi hoa thủy tiên của người Hà Nội

(LĐTĐ) Ngày Tết, bày trên bàn thờ gia tiên và bàn tiếp khách những bình hoa thủy tiên thơm ngát hương là cách chào xuân của nhiều gia đình Hà Nội. Có quan niệm rằng, vào đúng đêm giao thừa, bát hoa của vị chủ nhân nào có một “nụ nở hàm tiếu” (nở hé ra) thì được cho là mọi sự tốt lành nhiều tài nhiều lộc sẽ đến với gia đình trong năm tới.
Cấp cứu thành công F0 viêm ruột thừa mủ khi đang điều trị tại nhà Những cánh đồng hoa thích nghi với Tết thời Covid-19 Chợ hoa lâu đời nhất Hà Nội tấp nập ngày giáp Tết

Thú chơi hoa thủy tiên có từ bao giờ, đến nay chưa có một tài liệu nào chứng thực, chỉ biết rằng với người Hà Nội, đây là thú chơi đã được hình thành từ rất lâu.

Trong tác phẩm “Ăn Tết thủy tiên”, nhà văn Vũ Bằng đã dựng lên hình ảnh thú chơi hoa thủy tiên như một phần tất yếu của Tết: “Tôi vẫn không thể quên được những ngày gần Tết, hồi tôi còn nhỏ, không năm nào mẹ tôi không mua ở Hàng Buồm về mấy sọt thủy tiên. Thày tôi mê gọt lắm, mất cả ăn cả ngủ vì thủy tiên, sinh ra ốm ra đau vì thủy tiên. Ðã bao nhiêu lần, mẹ tôi dọa sang năm không mua thủy tiên nữa để cho thày tôi mất gọt; nhưng nói thế thôi, chớ cứ từ đầu tháng chạp trở đi thì cụ đã đi chọn mua thủy tiên rồi…

… Có ai đã từng xem một cuộc trưng bày thủy tiên hẳn đã thấy các cụ ta ngày trước đạt đến tuyệt đích sự thần - thánh - hóa loài hoa. Chẳng hiểu ngày xưa Võ Hậu suy tôn giống mẫu đơn tài tình đến bậc nào, chớ cứ trông thấy các cụ nhà ta trịnh trọng với loài thủy tiên, ta tự nhiên cảm thấy rờn rợn, như hoa là một vị thần linh thiêng thật sự”.

Công phu thú chơi hoa thủy tiên của người Hà Nội
Những năm gần đây, thú chơi “đĩa bạc, chén vàng” của người Hà Nội xưa đã “sống lại”, dần trở thành một thú chơi bình dân với chi phí không quá đắt đỏ.

Chính vì thế, với người Hà Nội xưa, thủy tiên là loài hoa mang vẻ đẹp quý phái, là biểu tượng của sự may mắn và trường thọ. Ngày Tết, hương hoa quyện với mùi hương trầm, mùi cam Canh, bưởi Diễn, mùi phật thủ tạo nên không gian ấm áp, báo hiệu mùa xuân chính thức đã về.

Sống lại với ký ức tuổi thơ của người Hà Nội gốc, ông Nguyễn Phú Cường (80 tuổi), một trong những người được coi là “cao thủ” về gọt hoa thủy tiên, cho biết, thú chơi hoa thủy tiên đã có ở Hà Nội từ rất lâu, nhưng trước kia chỉ có nhà giàu mới chơi loại hoa này.

“Thủy tiên là loài hoa đặc biệt, mỗi năm chỉ cho hoa một lần vào dịp tháng Chạp Âm lịch và kéo dài đến khoảng rằm tháng Giêng. Cánh hoa trắng muốt, nhị hoa vàng, hương thơm nhè nhẹ, chỉ cần nước sạch tinh khiết để sống.

Chính vì đặc tính này của hoa mà khiến người Hà Nội mê mẩn. Những bát hoa gọt đẹp được xem như là “đĩa bạc, chén vàng”, có cho vạn tiền cũng chẳng mua được sự kì công, tâm huyết của người gọt đặt vào trong từng bát hoa này”, ông Cường cho biết.

Nghe các bậc cao niên đam mê chơi hoa thủy tiên kể mới thấy, mỗi chậu hoa đúng là một tác phẩm nghệ thuật mang đậm dấu ấn của người đã tạo ra nó. Từ lúc ngâm củ, nảy mầm, đâm rễ cho đến đơm hoa, mỗi củ phải trải qua ba bốn lần gọt tỉa, sửa sang rất cầu kỳ như chăm bẵm trẻ nhỏ.

Công phu thú chơi hoa thủy tiên của người Hà Nội
Thủy tiên vẫn là loài hoa được nhiều người Hà Nội trân trọng, yêu mến.

Năm nào cũng vậy, cách Tết Nguyên đán hai tháng, ông Cường lại đi tìm mua củ thủy tiên. Ông chia ra làm bốn đợt gọt để luôn có hoa nở vào Tết Dương lịch, Tết ông Công, ông Táo, Tết Nguyên đán và Rằm tháng Giêng.

Theo kinh nghiệm của ông Cường, củ giống phải đủ ba năm tuổi mới đủ già để cho ra hoa, lá và rễ đẹp. Củ thủy tiên được chọn phải là củ có lớp vỏ mỏng bọc ngoài màu cánh gián sẫm, xốp và cân đối.

Trước khi bóc, người chơi hoa phải biết đâu là mặt trước, đâu là mặt sau của củ hoa để có được ý đồ tạo dáng. Có nghĩa, người gọt phải hình dung câu chuyện của họ từ những nhát dao đầu tiên khi đặt lên củ. Để khi mầm thủy tiên bật lên, các ngồng hoa và làn lá, bộ rễ đảm bảo tính tương quan với nhau.

Ông Cường nhấn mạnh, việc bóc các lớp áo của củ hoa là việc hết sức quan trọng, quyết định sự đẹp xấu của một bát hoa. Bóc các lớp áo nhằm làm lộ ra lá và hoa rồi để có cách tác động cho lá và hoa phát triển theo ý muốn của người chơi.

Trông một củ hoa chỉ to hơn củ hành tây một ít nhưng người thực sự biết chơi phải gọt mất hàng tiếng đồng hồ mới xong. Sau khi gọt xong, củ hoa được đặt úp sấp trong chậu nước hai ngày. Sau 4 đến 5 ngày đặt dưỡng, lá non bắt đầu mọc ra, lúc này người chăm hoa phải dùng que tre có một đầu nhọn để nắn hướng lá.

Cao điểm là ngày thứ 8 đến ngày thứ 10 kể từ khi ngâm củ vào nước, khi lá đã ở độ bánh tẻ, người chăm phải gài các lá sao cho chúng xoắn xuýt vào nhau, rồi ba đến bốn ngày sau lại gỡ ra để chúng phát triển tự nhiên.

Củ gọt đặt trong một cốc thủy tinh trong suốt, ngập sâu trong nước là bộ rễ hoa trắng muốt, mập mạp, uốn dài tựa như một thác nước. Nước để nuôi hoa tốt nhất là nước mưa hoặc nước giếng trong.

Hằng ngày, người chăm hoa phải “tắm rửa”, thay nước để hoa luôn được sống trong môi trường sạch, mới cho bông to, căng trắng muốt, lá mập mạp xanh rờn và hoa được bền lâu.

Vậy là ít nhất sau 20 đến 25 ngày chăm, dưỡng kỳ công, người chơi sẽ thấy được kết quả của mình là những “đĩa bạc, chén vàng” tầng cao, tầng thấp tranh nhau đua nở, khoe sắc tỏa hương.

Theo những người sành hoa, một bát thủy tiên đẹp phải hội tụ đủ 5 yếu tố mà người chơi hoa gọi là ngũ phúc: Rễ trắng dài giống như hàm én, bẹ trắng ôm hoa giống như những móng rồng, lá màu xanh ngọc, hoa phải 3 tầng tượng trưng cho 3 nhân tố thiên - địa - nhân và phải thơm.

Công phu thú chơi hoa thủy tiên của người Hà Nội
Để gọt được một bình hoa thủy tiên đẹp đòi hỏi rất nhiều công phu.

Khi chơi hoa, thủy tiên cũng là những bông hoa linh hoạt khi có thể cho người chơi mỗi ngày một cảm xúc và hình dung khác nhau. Theo truyền miệng của các cụ, vào đúng đêm giao thừa bát hoa của vị chủ nhân nào có một “nụ nở hàm tiếu” (nở hé ra) thì được cho là mọi sự tốt lành nhiều tài nhiều lộc sẽ đến với gia đình trong năm tới.

Những năm gần đây, thú chơi hoa thủy tiên của người Hà Nội xưa đã “sống lại”, dần trở thành một thú chơi bình dân với chi phí không quá đắt đỏ. Những bình hoa thủy tiên nhỏ xinh được bày bán ở khắp các chợ hoa xuân, góp hương sắc làm nên không khí Tết cho Hà Nội.

Với giá vài trăm nghìn một bình, thủy tiên vẫn là loài hoa được nhiều người Hà Nội trân trọng, yêu mến. Nhiều người chọn mua hoa thủy tiên, chỉ đơn giản là thích mùi hương đặc biệt, say lòng trong khí se lạnh của đất trời.

Và đặc biệt là có sự tham gia của giới trẻ thay vì chỉ có người trung niên, cao tuổi như ngày xưa. Trên các trang mạng xã hội hiện nay, không khó để bắt gặp những bức ảnh bát hoa thủy tiên là sản phẩm của người trẻ, những hội nhóm dành cho người theo đuổi thú vui này cũng rất nhiều và hoạt động sôi nổi.

“Ban đầu tôi tìm đến với thú chơi này một cách tình cờ, nhưng sau một thời gian, tôi nhận ra thủy tiên rất kén người chơi nhưng rất cuốn hút. Quá trình chăm sóc thủy tiên cũng là quá trình người làm được bồi dưỡng về tâm hồn và rèn luyện sự cẩn thận, tư duy quyết đoán, tính kiên trì khi chăm sóc và hơn cả là tư duy nghệ thuật để tạo nên một bình hoa đẹp”, Thanh Thúy (27 tuổi), người có kinh nghiệm 3 năm gọt thủy tiên, chia sẻ.

P.Ngân

Nên xem

Quận Bắc Từ Liêm: Tổ chức thành công môn thi đấu Pencak Silat với nhiều dấu ấn

Quận Bắc Từ Liêm: Tổ chức thành công môn thi đấu Pencak Silat với nhiều dấu ấn

(LĐTĐ) Những ngày qua, quận Bắc Từ Liêm đã chuẩn bị tốt mọi điều kiện để môn thi đấu Pencak Silat diễn ra an toàn, thuận lợi, thu hút được đông ...
Hiện thực hoá mục tiêu 100% rác thải sinh hoạt được phân loại tại quận Hoàn Kiếm

Hiện thực hoá mục tiêu 100% rác thải sinh hoạt được phân loại tại quận Hoàn Kiếm

(LĐTĐ) Thông qua việc góp phần thực hiện mục tiêu 100% rác thải sinh hoạt được phân loại đã đề ra trong kế hoạch chiến lược của quận Hoàn Kiếm, “Mô ...
Bổ nhiệm Phó Giám đốc Sở Giao thông Vận tải Hà Nội

Bổ nhiệm Phó Giám đốc Sở Giao thông Vận tải Hà Nội

(LĐTĐ) Ngày 23/5, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội tổ chức Lễ công bố quyết định về công tác cán bộ tại Sở Giao thông Vận tải Hà Nội. ...
Quy trình giải quyết hưởng trợ cấp thất nghiệp trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia

Quy trình giải quyết hưởng trợ cấp thất nghiệp trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia

(LĐTĐ) Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội (Sở Lao động - Thương binh và Xã hội thành phố Hà Nội) mới đây đã có hướng dẫn người lao động ...
Chương trình “Sinh con, sinh cha” đến với hàng trăm gia đình tại Bình Định

Chương trình “Sinh con, sinh cha” đến với hàng trăm gia đình tại Bình Định

(LĐTĐ) Ngày 23/5, Quỹ Bảo trợ Trẻ em Việt Nam, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Bình Định phối hợp với Công ty TNHH Bảo hiểm nhân ...
TRỰC TIẾP: Lễ bế mạc SEA Games 31

TRỰC TIẾP: Lễ bế mạc SEA Games 31

(LĐTĐ) Vào 20h tối nay (23/5), tại Cung Điền kinh Hà Nội, Đại hội Thể thao Đông Nam Á lần thứ 31 (SEA Games 31) đã chính thức khép lại với ...
Đại biểu Quốc hội băn khoăn liệu có những “vụ Việt Á” trong lựa chọn sách giáo khoa?

Đại biểu Quốc hội băn khoăn liệu có những “vụ Việt Á” trong lựa chọn sách giáo khoa?

(LĐTĐ) Có câu hỏi đặt ra là liệu có những vụ Việt Á trong lựa chọn sách giáo khoa hay không? Những vấn đề này nên được thảo luận rộng rãi ...

Tin khác

Quận Bắc Từ Liêm: Tổ chức thành công môn thi đấu Pencak Silat với nhiều dấu ấn

Quận Bắc Từ Liêm: Tổ chức thành công môn thi đấu Pencak Silat với nhiều dấu ấn

(LĐTĐ) Những ngày qua, quận Bắc Từ Liêm đã chuẩn bị tốt mọi điều kiện để môn thi đấu Pencak Silat diễn ra an toàn, thuận lợi, thu hút được đông đảo khán giả đến cổ vũ. Qua đó, góp phần vào thành công chung của SEA Games 31 và tạo ấn tượng tốt đẹp với du khách trong, ngoài nước.
Hiện thực hoá mục tiêu 100% rác thải sinh hoạt được phân loại tại quận Hoàn Kiếm

Hiện thực hoá mục tiêu 100% rác thải sinh hoạt được phân loại tại quận Hoàn Kiếm

(LĐTĐ) Thông qua việc góp phần thực hiện mục tiêu 100% rác thải sinh hoạt được phân loại đã đề ra trong kế hoạch chiến lược của quận Hoàn Kiếm, “Mô hình kinh tế tuần hoàn rác thải dựa vào cộng đồng” tại quận Hoàn Kiếm là bước tiến quan trọng trong quyết tâm thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, quản lý rác thải, tập trung vào rác thải nhựa có giá trị thấp tại Việt Nam.
Góp sức cho kỳ SEA Games 31 thành công

Góp sức cho kỳ SEA Games 31 thành công

(LĐTĐ) SEA Games 31 là sự kiện thể thao lớn, là cơ hội để quảng bá hình ảnh đất nước và Thủ đô. Để đảm bảo an ninh, an toàn cho các đoàn thể thao cũng như quan khách, khán giả tham dự sự kiện, hiện các lực lượng chức năng của thành phố Hà Nội như Cảnh sát giao thông, Thanh tra giao thông… đang nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ, ghi lại dấu ấn tốt đẹp trong lòng bạn bè quốc tế.
Mê Linh: Lắp màn hình LED cỡ lớn phục vụ nhân dân xem trận chung kết bóng đá nam SEA Games 31

Mê Linh: Lắp màn hình LED cỡ lớn phục vụ nhân dân xem trận chung kết bóng đá nam SEA Games 31

(LĐTĐ) Nhằm đáp ứng nhu cầu xem và cổ vũ trận chung kết môn bóng đá nam tại SEA Games 31 của đông đảo người hâm mộ trên địa bàn huyện, Trung tâm Văn hóa - Thông tin và Thể thao huyện Mê Linh sẽ dựng màn hình LED cỡ lớn tại Quảng trường Trung tâm hành chính huyện để nhân dân xem tường thuật trực tiếp và cổ vũ đội tuyển U23 Việt Nam gặp đội tuyển U23 Thái Lan vào lúc 19h00 ngày mai 22/5/2022.
Khảo sát tình hình thi hành Luật Thủ đô tại các tỉnh Thái Nguyên, Bắc Giang và Phú Thọ

Khảo sát tình hình thi hành Luật Thủ đô tại các tỉnh Thái Nguyên, Bắc Giang và Phú Thọ

(LĐTĐ) Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu cùng Đoàn công tác vừa làm việc với Ủy ban nhân dân các tỉnh Phú Thọ, Thái Nguyên và Bắc Giang - các địa phương nằm trong Vùng Thủ đô để khảo sát tình hình thi hành Luật Thủ đô.
Những “tình nguyện viên áo dài” thầm lặng phục vụ SEA Games 31

Những “tình nguyện viên áo dài” thầm lặng phục vụ SEA Games 31

(LĐTĐ) Với tinh thần hướng đến hình ảnh người phụ nữ Thủ đô thân thiện, cởi mở, mến khách, mang nét đẹp văn hoá Việt Nam tới bạn bè quốc tế, hội viên phụ nữ phường Liễu Giai, quận Ba Đình không kể sớm tối phục vụ SEA Games 31, góp phần xây dựng một kỳ đại hội thể thao thành công, đẹp, tròn trong mắt bạn bè quốc tế.
Sôi nổi ngày hội văn hóa, thể thao thanh niên công nhân năm 2022

Sôi nổi ngày hội văn hóa, thể thao thanh niên công nhân năm 2022

(LĐTĐ) Tại Khu Công nghiệp Thạch Thất - Quốc Oai (Hà Nội), ngày 21/5, Thành đoàn Hà Nội đã tổ chức Ngày hội văn hóa, thể thao thanh niên công nhân năm 2022, với sự tham gia của đông đảo đoàn viên, thanh niên công nhân.
Quận Tây Hồ: Bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ Hội Phụ nữ cơ sở

Quận Tây Hồ: Bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ Hội Phụ nữ cơ sở

(LĐTĐ) Ngày 20/5, Hội Liên hiệp Phụ nữ quận Tây Hồ đã phối hợp với Trung tâm Bồi dưỡng chính trị quận tổ chức khai mạc lớp bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Hội cho đội ngũ cán bộ Hội Phụ nữ quận năm 2022.
Huyện Thường Tín tổ chức giải bóng chuyền da chào mừng SEA Games 31

Huyện Thường Tín tổ chức giải bóng chuyền da chào mừng SEA Games 31

(LĐTĐ) Mới đây, tại Nhà thi đấu Trung tâm văn hóa thông tin và thể thao huyện, Ủy ban nhân dân huyện Thường Tín đã tổ chức Giải bóng chuyền da vô địch huyện năm 2022 chào mừng SEA Games 31.
Xem xét chủ trương bố trí vốn cho Dự án đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô

Xem xét chủ trương bố trí vốn cho Dự án đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô

(LĐTĐ) Sáng nay (20/5), Hội đồng nhân dân (HĐND) thành phố Hà Nội khóa XVI tổ chức kỳ họp thứ Năm (kỳ họp chuyên đề) để xem xét, quyết nghị chủ trương bố trí, cân đối vốn cho Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô.
Xem thêm
Phiên bản di động