Cơ hội đưa Hà Nội phát huy lợi thế để phát triển bứt phá

Trải “thảm đỏ” thu hút nhà đầu tư

Hà Nội đặt mục tiêu trở thành một Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”, đi đầu trong các lĩnh vực kinh tế - xã hội, - khoa học công nghệ. Để đạt được mục tiêu này, Thành phố cần những nguồn lực lớn, đặc biệt là từ các nhà đầu tư có tiềm lực tài chính, công nghệ và kinh nghiệm quản lý tiên tiến. Bước đi tất yếu đầu tiên là mở một hành lang chính sách thông thoáng, thuận lợi, thu hút các nhà đầu tư giàu tiềm lực.

Ảnh minh họa.

Mới đây, tại kỳ họp thứ 25, HĐND Thành phố đã thông qua Nghị quyết Quy định chi tiết khoản 1, khoản 2, Điều 42 Luật Thủ đô về thu hút nhà đầu tư chiến lược. Hà Nội đặt mục tiêu trở thành Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”, đi đầu trong các lĩnh vực kinh tế, xã hội, khoa học công nghệ. Để đạt được mục tiêu này, Thành phố cần những nguồn lực lớn, đặc biệt là từ các nhà đầu tư có tiềm lực tài chính, công nghệ và kinh nghiệm quản lý tiên tiến.

Luật Thủ đô năm 2024 đã tạo ra cơ sở vững chắc cho việc thu hút nhà đầu tư chiến lược, trong đó, khoản 1 Điều 42 quy định danh mục ngành, nghề ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược. Điều này định hướng rõ ràng các lĩnh vực mà Thủ đô muốn tập trung thu hút đầu tư, đảm bảo nguồn lực được sử dụng hiệu quả, đúng trọng tâm.

Khoản 2 Điều 42 quy định điều kiện của nhà đầu tư chiến lược. Quy định này đưa ra các tiêu chí cụ thể về năng lực tài chính, công nghệ, kinh nghiệm và các cam kết (đào tạo, nội địa hóa, thực hiện dự án đúng mục tiêu). Điều này giúp cho Hà Nội lựa chọn được những nhà đầu tư thực sự có chất lượng, tránh tình trạng đầu tư “ảo” hoặc không hiệu quả. Việc quy định rõ ràng các điều kiện này cũng tạo cơ sở để xây dựng các tiêu chí sàng lọc, đánh giá và giám sát nhà đầu tư một cách chặt chẽ.

Ngoài ra, Nghị quyết quy định một số nội dung chi và mức chi đặc thù hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2026 - 2030 đã được HĐND Thành phố thông qua.

Tính đến hết quý I/2025, tổng số lượng doanh nghiệp đăng ký trên địa bàn Hà Nội là 407.798 doanh nghiệp, với 213.283 doanh nghiệp đang hoạt động, chiếm khoảng 23% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động trên cả nước (940.708 doanh nghiệp). Trong đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa của Hà Nội chiếm 98,2 tổng số doanh nghiệp đăng ký thành lập, tạo việc làm cho 55,1% lao động, đóng góp trên 40% GRDP cho Thành phố.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa ngày càng phát huy vai trò quan trọng đối với tăng trưởng và phát triển của thành phố, trở thành lực lượng chủ lực, là động lực quan trọng, góp phần tăng thu ngân sách Nhà nước, tạo việc làm.

Bên cạnh đó, Hà Nội hiện là nơi tập trung nhiều startup công nghệ và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo với khoảng 1.000 doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo (chiếm 26,32% doanh nghiệp đổi mới sáng tạo của cả nước), với 32 vườn ươm doanh nghiệp, hoạt động đa ngành, đa lĩnh vực (chiếm 38,1% tổng số vườn ươm của cả nước); 14 tổ chức cung cấp chương trình thúc đẩy kinh doanh (chiếm 40% cả nước).

Theo đó, Nghị quyết quy định một số nội dung chi và mức chi đặc thù hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2026 - 2030 được xây dựng nhằm ban hành cơ chế đặc thù của thành phố Hà Nội trong việc hỗ trợ các nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa, để tạo động lực phát triển, đóng góp vào mức tăng trưởng tối thiểu 10% GRDP giai đoạn 2026 - 2030.

Cần giải pháp đột phá để thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ

Thảo luận tại Tổ trong chương trình kỳ họp thứ 25, HĐND thành phố Hà Nội khóa XVI, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Trần Anh Tuấn cho biết, Thành ủy, UBND Thành phố đã chỉ đạo xây dựng 6 nghị quyết có thể coi là “bộ lục” nghị quyết nhằm tạo đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại Thủ đô Hà Nội.

Các nghị quyết này là nỗ lực của thành phố Hà Nội nhằm cụ thể hóa, đưa Nghị quyết số 57-NQ/TƯ ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về “Đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia” vào cuộc sống.

Ảnh minh họa.

Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, trong 6 nghị quyết thì có 4 nghị quyết do Sở tham mưu xây dựng, 2 nghị quyết khác do Sở Tài chính và Ban Quản lý các Khu công nghệ cao và Khu công nghiệp Thành phố Hà Nội triển khai xây dựng dự thảo.

Bốn dự thảo nghị quyết do Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội tham mưu soạn thảo gồm: Nghị quyết liên quan đến chính sách đặc thù về phát triển công nghệ cao, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo. Ví dụ, tới đây doanh nghiệp lập phòng lab, Thành phố có thể hỗ trợ tới 70% trong việc mua sắm thiết bị ban đầu, hay hỗ trợ tiền thuê đất đến 10 năm. Dự thảo Nghị quyết thứ hai là về thử nghiệm có kiểm soát. Nghị quyết thứ ba là cơ chế hình thành hệ sinh thái sáng tạo, khởi nghiệp. Nghị quyết thứ tư về thành lập sàn giao dịch công nghệ.

Nghị quyết thứ năm do Sở Tài chính tham mưu xây dựng dự thảo, về thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm. Dự kiến, quỹ này có nguồn vốn từ 2.000-2.500 tỷ đồng; trong đó, Thành phố sẽ góp 49%, số còn lại dành cho các nhà đầu tư chiến lược. Nghị quyết thứ sáu do Ban Quản lý các Khu công nghệ cao và Khu công nghiệp thành phố Hà Nội tham mưu xây dựng dự thảo, nhằm thành lập Trung tâm đổi mới sáng tạo ở Khu công nghệ cao Hòa Lạc với mục tiêu đưa nơi đây trở thành mô hình như “Silicon Valley” (Thung lũng Silicon) của Hoa Kỳ với việc đầu tư các khu dịch vụ, nhà ở để thu hút giới chuyên gia cao cấp về đây làm việc.

Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Trần Anh Tuấn cho rằng, Nghị quyết số 57-NQ/TƯ được ban hành với tầm nhìn đi trước trăm năm so với trình độ phát triển kinh tế - xã hội, nên đòi hỏi đặc biệt quan tâm và quyết liệt trong đào tạo nguồn nhân lực. Thành phố cần sớm có đề án đào tạo nhân lực công nghệ cao để đáp ứng yêu cầu thực hiện Nghị quyết, bởi nếu không đủ nhân lực đáp ứng yêu cầu thì sẽ rất khó thu hút các doanh nghiệp, các nhà đầu tư lớn.

Ở góc độ cộng đồng doanh nghiệp, bà Nguyễn Thị Lan Hương, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty CP Sản xuất và Xuất nhập khẩu Việt Phúc cho biết các doanh nghiệp đặc biệt doanh nghiệp tư nhân rất phấn khởi, hồi hộp, trông đợi và kỳ vọng 4 Nghị quyết 57,59,66, đặc biệt Nghị quyết 68 của Chính phủ cùng đó là các kế hoạch thực hiện của Quốc hội, Chính phủ. Điều đó cho thấy cả hệ thống chính trị đã quan tâm đến kinh tế tư nhân, mở đầu là xây dựng hệ thống hành lang pháp lý bằng 4 Nghị quyết.

“Là doanh nghiệp Thủ đô chúng tôi rất phấn khởi, Hà Nội còn có Luật Thủ đô, với bộ máy chính quyền hai cấp, sự quyết liệt của UBND Thành phố, Thành ủy và các cơ quan nhà nước sẽ đẩy mạnh công tác thủ tục hành chính để doanh nghiệp giảm thiểu được các thủ tục hành chính. Một số chỉ tiêu tăng trưởng Hà Nội đã vượt, đó là tiền đề để Hà Nội có thể đạt chỉ tiêu tăng trưởng 8%.

Hà Nội là trung tâm sở hữu nhiều chất xám, trí tuệ, chúng tôi mong muốn Thủ đô có những chính sách đột phá về khoa học công nghệ. Nếu khơi nguồn được sự phát triển về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, Hà Nội có thể tăng trưởng cao, không chỉ 8%, mà còn hơn nhiều lần hiện nay”, đại biểu Nguyễn Thị Lan Hương chia sẻ.

Phân tích về những thế mạnh của Hà Nội trong phát triển khoa học công nghệ, đại biểu Lan Hương cho rằng, Hà Nội đã có Khu công nghiệp công nghệ cao Láng Hòa Lạc, sắp tới có quy hoạch Trung tâm công nghiệp văn hóa, có quy hoạch không gian để thúc đẩy đổi mới sáng tạo, đặc biệt là quy hoạch thành phố ven sông trong tương lai, nơi có nhiều dư địa để phát triển.

Hà Nội cần có giải pháp đột phá để thúc đẩy lĩnh vực này, trong đó có thể thành lập một quỹ phát triển theo mô hình của thành phố Thâm Quyến (Trung Quốc), trong đó nhà nước đóng góp 48%, còn lại là xã hội hóa. Quỹ này tìm kiếm, phát hiện và nuôi dưỡng các doanh nghiệp hàng đầu thế giới, hoặc nếu Hà Nội không theo đuổi mục tiêu nuôi dưỡng các doanh nghiệp hàng đầu thế giới thì có thể tập trung nuôi dưỡng các “kỳ lân” công nghệ, starup công nghệ,... Hà Nội cần có giải pháp đột phá để dẫn dắt thu hút những người giỏi nhất đến Hà Nội để làm việc.

“Hà Nội hoàn toàn có điều kiện để đặt ra những chương trình mang tính đột phá như vậy. Thành phố cần kêu gọi quy tụ được các trí tuệ, chất xám, nguồn lực vốn,… để cho Thủ đô phát triển. Với những hành lang pháp lý đã có thì Hà Nội đang trong thời điểm vàng để mạnh dạn làm những việc đột phá”, đại biểu Nguyễn Thị Lan Hương nhấn mạnh.