Cán bộ công đoàn thời 4.0: Không chỉ nhiệt huyết, mà cần cả kỹ năng số

Bà đánh giá như thế nào về những thay đổi trong yêu cầu đối với cán bộ công đoàn hiện nay, đặc biệt là trong thời đại số?

Trước đây, một cán bộ công đoàn giỏi đơn giản là người nắm chắc chế độ chính sách, hiểu tâm tư người lao động và biết cách vận động quần chúng. Nhưng giờ đây, vai trò ấy đã mở rộng rất nhiều. Chúng tôi phải làm truyền thông, phải biết tổ chức các sự kiện trực tuyến, sử dụng phần mềm quản lý đoàn viên, cập nhật chính sách nhanh chóng qua internet... Những yêu cầu đó khiến cán bộ công đoàn không chỉ cần “nhiệt tình” mà còn phải học hỏi liên tục để không bị lạc hậu.

Thậm chí, có lúc tôi cảm thấy mình giống một “nhà sáng tạo nội dung” khi liên tục nghĩ cách để truyền tải thông điệp sao cho hấp dẫn với anh chị em công nhân, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động huyện Thanh Trì Nguyễn Thị Thu Hà: "Tôi rất mong có một chương trình đào tạo thực tiễn dành riêng cho cán bộ công đoàn thế hệ mới".

Thực tế hoạt động tại địa phương cho thấy những thuận lợi và khó khăn gì trong việc ứng dụng công nghệ vào công tác công đoàn, thưa bà?

Thuận lợi lớn nhất là người lao động ngày nay, đặc biệt là lực lượng trẻ, rất thạo công nghệ. Họ dùng mạng xã hội hàng ngày, cập nhật thông tin liên tục qua điện thoại. Vì vậy, nếu cán bộ công đoàn biết tận dụng công nghệ thì có thể tiếp cận rất nhanh.

Tuy nhiên, khó khăn cũng không ít. Nhiều cán bộ, nhất là ở cấp tổ, chi, còn ngại công nghệ, chưa quen dùng máy tính hay phần mềm quản lý. Việc số hóa hồ sơ đoàn viên còn chậm. Ngoài ra, ngân sách cho thiết bị, đào tạo cũng còn hạn chế.

Ở Thanh Trì, chúng tôi đang cố gắng xây dựng mô hình “Công đoàn online” - nơi thông tin, hỗ trợ, tư vấn được thực hiện qua các nhóm Zalo, Fanpage, và kênh Youtube hướng dẫn pháp luật. Đây là những bước đi nhỏ nhưng thực sự cần thiết để bắt kịp thời đại.

Theo bà, đâu là những kỹ năng quan trọng nhất mà cán bộ công đoàn cần trang bị để phù hợp với giai đoạn hiện nay?

Tôi cho rằng có ba nhóm kỹ năng đặc biệt quan trọng hiện nay. Thứ nhất là kỹ năng số: biết sử dụng công cụ truyền thông, phần mềm quản lý, tổ chức họp trực tuyến, tạo nội dung số... Thứ hai là kỹ năng giao tiếp - truyền thông: biết cách lắng nghe, chia sẻ, thuyết phục và phản biện. Thứ ba là kỹ năng quản lý thời gian và xây dựng chương trình hành động một cách linh hoạt, thay vì làm theo khuôn mẫu cứng nhắc.

Có cán bộ nói vui với tôi: “Làm công đoàn bây giờ như làm truyền thông nội bộ, phải có cả kỹ năng tư vấn tâm lý, lại cần sự kiên nhẫn như nhà giáo”. Tôi nghĩ ví von ấy không sai đâu!

Nếu được kiến nghị một chương trình hỗ trợ dành riêng cho cán bộ công đoàn trẻ, bà sẽ đề xuất nội dung gì?

Tôi rất mong có một chương trình đào tạo thực tiễn dành riêng cho cán bộ công đoàn thế hệ mới - nơi họ được học từ chính các tình huống thật, được thử nghiệm mô hình tuyên truyền mới, được dẫn dắt bởi các chuyên gia không chỉ giỏi lý thuyết mà từng “lăn xả” ở cơ sở.

Ngoài ra, nên có quỹ sáng kiến công đoàn, khuyến khích cán bộ đề xuất và thực hiện ý tưởng cải tiến cách làm việc. Tôi nghĩ khi được tin tưởng và tạo điều kiện, nhiều cán bộ trẻ sẽ phát huy rất tốt. Quan trọng là đừng để họ “một mình bơi” giữa vô số nhiệm vụ mà thiếu công cụ, thiếu sự hỗ trợ cụ thể.

Điều gì khiến các cán bộ công đoàn vẫn giữ được ngọn lửa với công tác công đoàn, trong khi không ít người cho rằng đây là công việc ít ai muốn làm?

Công đoàn đúng là công việc “nhiều không tên”, đôi khi không được nhìn thấy, nhưng lại là nơi giúp cán bộ công đoàn thấy rõ nhất giá trị của sự sẻ chia.

Tôi nhớ một buổi tối cuối năm, chúng tôi đi trao quà Tết cho công nhân xa quê. Trời mưa, đường bùn lầy, có người lặng lẽ nhận túi quà rồi nắm lấy tay tôi, chỉ nói đúng một câu: “Cảm ơn chị, em thấy Tết về thật rồi.”

Chừng đó thôi, đủ để chúng tôi thấy ấm lòng và tin rằng công việc mình đang làm thật ý nghĩa. Công đoàn không chỉ là tổ chức, mà còn là mái nhà - nơi có người nghe bạn, đứng cạnh bạn, và lên tiếng khi bạn cần. Với cán bộ công đoàn chúng tôi, thế là đủ để tiếp tục cống hiến.

Xin cảm ơn bà.

Bảo Thoa (thực hiện)