Bộ Tài chính lo rủi ro khi gần 750.000 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp sắp đáo hạn

Theo Bộ Tài chính, trong năm 2022, khối lượng trái phiếu đáo hạn vào khoảng 144.500 tỷ đồng, trong đó khối lượng trái phiếu bất động sản đáo hạn chiếm 43,2% (khoảng 62.470 tỷ đồng), khối lượng trái phiếu các tổ chức tín dụng đáo hạn vào khoảng 29.160 tỷ đồng, chiếm 20,2% tổng khối lượng trái phiếu đáo hạn.

Năm 2023 và năm 2024, khối lượng trái phiếu đến hạn tăng cao so với năm 2022, lần lượt là 271.400 và 329.500 tỷ đồng. Trong đó, tổng khối lượng trái phiếu bất động sản đến hạn là 207.800 tỷ đồng, trái phiếu của các tổ chức tín dụng đến hạn là 207.500 tỷ đồng.

Trong vòng 3 năm tới đây, sẽ có gần 750.000 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn

Bộ Tài chính đánh giá cho đến nay, ngoại trừ trường hợp các trái phiếu bị hủy trong vụ Tân Hoàng Minh, theo báo cáo của các tổ chức phát hành tại Sở Giao dịch chứng khoán, các doanh nghiệp vẫn đang thanh toán đầy đủ gốc, lãi trái phiếu cho nhà đầu tư.

Mặc dù vậy, cơ quan này cũng lưu ý việc khối lượng phát hành tăng nhanh thời gian gần đây cũng tiềm ẩn rủi ro, đặc biệt là khối lượng đáo hạn lớn tập trung trong giai đoạn 2022-2024, chủ yếu là trái phiếu của các doanh nghiệp bất động sản và tổ chức tín dụng.

“Với xu hướng kinh tế vĩ mô tăng trưởng ổn định, định hướng điều hành theo hướng tạo điều kiện cho các doanh nghiệp phục hồi và phát triển sau đại dịch, các doanh nghiệp sẽ có khả năng thanh toán đủ gốc, lãi đến hạn.

Tuy nhiên, trường hợp các doanh nghiệp gặp khó khăn trong hoạt động sẽ ảnh hưởng đến khả năng thanh toán đủ gốc, lãi trái phiếu đến hạn", Bộ Tài chính nhận định.

Theo số liệu từ Bộ Tài chính, trong 6 tháng đầu năm 2022, khối lượng trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ đạt 257.857 tỷ đồng. Khối lượng phát hành tập trung chủ yếu trong tháng 1/2022, và bắt đầu giảm từ tháng 2 đến tháng 4. Cụ thể khối lượng phát hành trong tháng 1 là 55.900 tỷ đồng, tháng 3 là 48.800 tỷ đồng, tháng 4 là 30.600 tỷ đồng.

Từ tháng 5, khối lượng phát hành tăng trở lại, trong đó, khối lượng phát hành trong tháng 5 là 44.200 tỷ đồng và tháng 6/2022 là khoảng 47.500 tỷ đồng.

Trong 6 tháng đầu năm 2022, các doanh nghiệp cũng đã mua lại trước hạn khoảng 61.900 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp.

Ngoài rủi ro liên quan đến lượng trái phiếu sắp đáo hạn, Bộ Tài chính cũng tiếp tục nhấn mạnh rủi ro liên quan đến nhà đầu tư khi nhiều nhà đầu tư cá nhân cố tính vi phạm quy định pháp luật để trở thành nhà đầu tư chuyên nghiệp nhằm đầu tư vào trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ.

Việc này có sự tiếp tay của các tổ chức phân phối trái phiếu, tổ chức tư vấn là công ty chứng khoán, ngân hàng thương mại.

Hai hình thức vi phạm được phát hiện thông qua trường hợp Tân Hoàng Minh gồm: Thứ nhất, sử dụng giả mạo giấy tờ xác nhận nhà đầu tư hoặc sử dụng các hợp đồng mua bán chứng khoán có kỳ hạn, hoặc sử dụng tài khoản vay ký quỹ;

Thứ hai, góp vốn thông qua hình thức hợp đồng hợp tác đầu tư với các tổ chức hoặc cá nhân là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp theo Bộ luật Dân sự.

“Các trường hợp cố tình vi phạm pháp luật này sẽ gây rủi ro cho nhà đầu tư, đồng thời cũng gây rủi ro cho thị trường khi doanh nghiệp lợi dụng tăng lãi suất phát hành để bán cho nhà đầu tư cá nhân. Khi tình hình sản xuất kinh doanh gặp khó khăn, không trả được nợ, qua đó sẽ có thể có tác động dây chuyền, gây bất ổn cho thị trường tài chính.

Bên cạnh đó, việc góp vốn theo hình thức hợp đồng dân sự không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Chứng khoán và Nghị định số 153/2020/NĐ-CP nên nhà đầu tư sẽ không được bảo vệ quyền lợi hợp pháp theo pháp luật chứng khoán” – Bộ Tài chính nêu rõ.

Ngoài ra, tình hình tài chính yếu kém của doanh nghiệp phát hành; vi phạm của các tổ chức cung cấp dịch vụ tư vấn hồ sơ chào bán trái phiếu, phân phối trái phiếu…. cũng là rủi ro đối với thị trường này.

Theo Hà Loan/anninhthudo.vn

https://www.anninhthudo.vn/bo-tai-chinh-lo-rui-ro-khi-gan-750-000-ty-dong-trai-phieu-doanh-nghiep-sap-dao-han-post512541.antd