Bảo quản cổ vật: Không thể trông chờ mãi vào quỹ hỗ trợ nước ngoài

(LĐTĐ) Tại Hội nghị khoa học “Bảo quản hiện vật bảo tàng – những vấn đề đặt ra” vừa diễn ra tại Hà Nội, các chuyên gia khảo cổ học cho rằng, nếu không sớm có biện pháp bảo quản cổ vật, hàng nghìn di sản sẽ bị hư hỏng hoàn toàn.
bao quan co vat khong the trong cho mai vao quy ho tro nuoc ngoai Quy định về bảo vệ vận chuyển tiền, vàng, cổ vật của Nhà nước

TS. Nguyễn Văn Cường, Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Việt Nam cho biết, mộ thuyền cổ khai quật được ở Hà Nam rất quý giá, khi mới khai quật hiện trạng rất tốt nhưng tới nay cũng có hiện tượng mủn ra. Tượng nhục thân có niên đại hơn 400 năm của hai thiền sư Vũ Khắc Minh, Vũ Khắc Trường ở chùa Đậu, Thường Tín, Hà Nội cũng bong tróc lớp sơn, được lưu giữ trong tủ kính đơn sơ của di tích khiến không chỉ các chuyên gia mà người dân chua xót.

Mặc dù nhiều năm nay Việt Nam vẫn loay hoay với việc bảo tồn, tu sửa hai bức tượng kỳ bí, được tạo ra từ chính thân thể thiền đến hóa tượng của 2 vị sư nhưng vẫn chưa thể “yên tâm”. Thậm chí, Việt Nam từng chuyển 2 bức tượng ra nước ngoài, nhờ các chuyên gia có kinh nghiệm và điều kiện bảo quản tốt của thế giới mới gìn giữ được di sản.

bao quan co vat khong the trong cho mai vao quy ho tro nuoc ngoai
Nhiều di sản gắn với tiến trình lịch sử cần được bảo quản. Ảnh: Bảo Thoa

TS. Phạm Quốc Quân, Nguyên Giám đốc Bảo tàng Cách mạng Việt Nam, ủy viên Hội đồng di sản quốc gia cũng cho biết, những hiện vật thượng táng hiện giờ có nhiều dấu hiệu hư hại, muốn phục dựng rất tốn kém, đòi hỏi trình độ cao về khoa học kỹ thuật. Tượng nhục thân của hai vị thiền sư của Chùa Đậu chỉ là một trong vô vàn hiện vật quý ở hàng nghìn di tích trải dài trong cả nước ngày ngày đối mặt nguy cơ vĩnh viễn tan biến. Mới đây, hàng nghìn hiện vật ở bảo tàng Nghệ An nguy cơ hư hại vì kho chứa chật hẹp, chưa được bảo quản đúng mức.

Nhiều hiện vật bằng giấy được ghi bằng mực - những văn bản nhà nước dù tuổi đời chỉ vài chục năm nhưng đang là vấn đề trong công tác bảo quản, hiện vật gỗ, vải như sắc phong đã mục nát rất nhiều. Công tác bảo quản các hiện vật bằng giấy đang là bài toán khó của tất cả các bảo tàng trên cả nước. Ngay cả ở Trung tâm lưu trữ quốc gia I, có kho bảo quản, phòng chức năng và đội ngũ nhân viên chuyên ngành nhưng câu chuyện bảo quản các sắc phong cũng luôn trong tình trạng còn nhiều điều lo lắng.

Bảo tàng Lịch sử Quốc gia hiện đang lưu giữ hơn 200.000 hiện vật, trong đó có các hiện vật được coi là bảo vật quốc gia, gắn liền tiến trình lịch sử của dân tộc như trống đồng Hoàng Hạ, thạp đồng Đào Thịnh, cây đèn Lạch Trường, mộ thuyền Việt Khê, bia Võ Cạnh, chuông chùa Vân Bản, bia điện Nam Giao, trống đồng Cảnh Thịnh, ấn vàng Đại Việt quốc Nguyễn Chúa vĩnh trấn chi bảo, ấn vàng Sắc mệnh chi bảo…

Đây không phải lần đầu các chuyên gia đưa ý tưởng về bệnh viện cứu chữa cổ vật. TS. Phạm Quốc Quân cho biết nhiều năm trước từng có đề xuất về bệnh viện đặt ở ba miền, nhưng đến nay chưa có bước tiến mới. Ông cũng cho biết Quỹ hỗ trợ Sumitomo Nhật Bản hợp tác với Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đã từng phục chế cánh cửa gần như bị phá hủy hoàn toàn ở chùa Phổ Minh, bức tranh chùa Hàm Long và tượng phật quý thế kỷ 13 từ Nhật, tuy nhiên bảo tàng có hàng trăm sắc phong, trên cả nước có hàng nghìn sắc phong thì không thể trông chờ mãi vào sự hỗ trợ từ các quỹ nước ngoài.

TS. Nguyễn Văn Cường cũng trăn trở, khó khăn nhất đối với ý tưởng hình thành bệnh viện cứu chữa cổ vật là kinh phí hoạt động. Người Việt không tiếc tiền công đức xây dựng, bảo tồn di tích tâm linh nhưng xã hội hóa bảo quản hiện vật không mấy dễ dàng. “Chúng ta cần đặt vấn đề về thay đổi môi trường, cách thức bảo quản và phân loại các loại bảo tồn thường xuyên, bảo tồn cấp thiết và thậm chí đi tới phục chế”, TS. Nguyễn Văn Cường đưa ra giải pháp. Ông cũng nhắc tới đề tài nghiên cứu ứng dụng Benzotriazol trong việc ức chế bề mặt đồ đồng Đông Sơn. Thành công này có thể đặt nấc thang ban đầu trong việc bảo tồn hiện vật ở Việt Nam.

Đau xót trước những cổ vật bị hư hại, TS. Nguyễn Văn Cường nói: “Ở các nước, tài sản văn hóa của họ được bảo quản tốt, giữ gìn và kéo dài tuổi rất lâu. Mỗi hiện vật quý là thông điệp của lịch sử thậm chí tuyệt tác như hội họa, kiến trúc, tổ tiên truyền trao lại cho các thế hệ. Cha ông ta từ xưa đã thực hiện công tác bảo quản tại đình chùa miếu mạo, sau này các bảo tàng cũng tiếp nối tuy nhiên vẫn ở mức độ sơ khai thôi”.

TS. Cường lấy ví dụ Trung Quốc có những chiếc xe chuyên dụng trị giá hàng triệu USD để bảo quản hiện vật ngay từ lúc đưa từ hố khảo cổ lên. Hàn Quốc cũng có sẵn con tàu có nhiều buồng bảo quản tức khắc, bởi có nhiều hiện vật ngâm dưới biển không sao nhưng rời khỏi đáy biển sẽ bị phá hủy, trong khi nhiều hiện vật khảo cổ ở Việt Nam hiện được bảo quản khá thô sơ.

Thêm dẫn chứng về cách bảo quản cổ vật ở các nước, TS. Phạm Quốc Quân cũng cho biết, khi ông đến thăm trung tâm bảo quản một bảo tàng ở Pháp đặt ngay tại chuồng ngựa trong cung điện Versailles. Hai cán bộ nữ kể họ mất hàng năm trời để bảo quản một bức tượng thế kỷ thứ 17 đặt trên tòa lâu đài Pháp với kinh phí lên tới 100 nghìn USD.

Phân tích ý tưởng bệnh viện cổ vật chưa thể thành hiện thực, TS. Phạm Quốc Quân nói rằng: Có thể thời điểm khi ấy chưa thực sự chín muồi, thứ hai là khó khăn về kinh phí và quan trọng nhất là nhận thức thời điểm đó chưa đủ nhìn nhận đó là yêu cầu bức thiết đối với bảo quản hiện vật. Vào thời điểm này, ông mong muốn mô hình này phải trở thành hiện thực, tạo ra sự đột phá trong công tác bảo quản ở Việt Nam.

Hiện nay, hầu hết các bảo tàng ở Việt Nam đều đang ngóng chờ những kho bảo quản hiện vật đáp ứng nhu cầu tu sửa, phục dựng các di sản quý. Để đề xuất cách đây 10 năm của TS Phạm Quốc Quân không tiếp tục “giậm chân tại chỗ” rất cần kế hoạch đầu tư bài bản của ngành văn hóa cho các “bệnh viện” cổ vật.

Bảo Thoa

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Mùa hoa phượng

Mùa hoa phượng

(LĐTĐ) Mùa hoa phượng làm bừng sáng không gian học đường với những cánh hoa đỏ rực, mang theo cả niềm vui và nỗi buồn chia ly. Đây là mùa của những kỷ niệm thanh xuân, tình cảm trong sáng và sâu đậm giữa các cô cậu học trò, khiến mùa hè trở nên ngào ngạt và nhớ thương.
Ngân hàng Nhà nước dừng đấu thầu vàng miếng

Ngân hàng Nhà nước dừng đấu thầu vàng miếng

(LĐTĐ) Ngân hàng Nhà nước mới đây đã phát đi thông báo dừng đấu thầu vàng miếng SJC và sẽ triển khai phương án bình ổn thay thế, dự kiến bắt đầu từ 3/6.
Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi): Toàn diện, bao quát, mang tính đột phá

Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi): Toàn diện, bao quát, mang tính đột phá

(LĐTĐ) Theo chương trình Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV, chiều nay (28/5), các đại biểu sẽ xem xét, cho ý kiến đối với dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), trước khi thông qua. Dự thảo luật được đánh giá đã hoàn thiện, tiếp thu, giải trình, chỉnh lý đầy đủ các ý kiến đóng góp; phạm vi áp dụng dự thảo luật tương đối toàn diện, bao quát hầu hết các lĩnh vực, gồm cả tổ chức chính quyền địa phương, việc phân quyền, việc liên kết phát triển mang tính liên vùng… kỳ vọng sẽ nhận được sự đồng thuận cao của các đại biểu Quốc hội.
Hiểu đúng về gói hỗ trợ lãi suất 2%

Hiểu đúng về gói hỗ trợ lãi suất 2%

(LĐTĐ) Theo Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng, gói hỗ trợ lãi suất 2% dành cho doanh nghiệp có khả năng phục hồi, trả được nợ, chứ không phải tất cả đơn vị khó khăn.
Giải ngân nguồn vốn nước ngoài, vì sao chậm?

Giải ngân nguồn vốn nước ngoài, vì sao chậm?

(LĐTĐ) Tính đến ngày 15/5, tỷ lệ giải ngân đầu tư công nguồn vốn nước ngoài của các bộ, ngành đạt 8,58% kế hoạch vốn được giao. Trong đó, chỉ có 2 bộ, ngành có tỷ lệ giải ngân hơn 10%. Còn 8 bộ, ngành chưa giải ngân kế hoạch vốn 2024, tức là 0%. Tỷ lệ giải ngân thấp được cho rằng có liên quan đến nhiều vấn đề như thủ tục, điều chỉnh dự án, thẩm định giá, giải phóng mặt bằng...
Đưa văn hóa thành nguồn lực nội sinh của Hà Nội

Đưa văn hóa thành nguồn lực nội sinh của Hà Nội

(LĐTĐ) Một trong những nội dung quan trọng của Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) là chính sách phát triển, phát huy giá trị văn hóa Hà Nội. Theo các chuyên gia, tới đây, thành phố Hà Nội cần có các chính sách phù hợp, ưu đãi để làm nổi bật hơn những đặc trưng văn hóa của Thủ đô; bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, từ đó tạo ra nguồn lực nội sinh thúc đẩy sự phát triển của Hà Nội.
Công ty Cổ phần Đào tạo Hàng không Raymond: Lạ lùng cách chấm dứt hợp đồng với người lao động

Công ty Cổ phần Đào tạo Hàng không Raymond: Lạ lùng cách chấm dứt hợp đồng với người lao động

(LĐTĐ) Không chỉ phản ánh bị đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động (HĐLĐ) với lý do “không hoàn thành nhiệm vụ”, nhưng lại không có bất kỳ biên bản đánh giá công việc nào; chị Nguyễn Thanh Thủy còn phản ánh Công ty cổ phần Đào tạo Hàng không Raymond vi phạm Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH)…

Tin khác

Nghe cánh phượng rơi

Nghe cánh phượng rơi

(LĐTĐ) Cánh phượng rơi sáng nay làm cho tâm hồn tôi xao động, màu đỏ thắm của phượng trải dài trên sân trường yên ắng. Hè đã về, các em nhỏ học sinh đang được bố mẹ dành tặng những phần quà. Đó là đi du lịch, là mua sắm, chí ít cũng đang thưởng cho mình những ngày nghỉ sau chín tháng miệt mài đèn sách.
Xây dựng các làng nghề nông thôn thành không gian văn hóa

Xây dựng các làng nghề nông thôn thành không gian văn hóa

(LĐTĐ) Kết luận 80-KL/TW của Bộ Chính trị về “Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021-2023, tầm nhìn đến 2050 và Đồ án Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2024, tầm nhìn đến năm 2065” nhấn mạnh việc xây dựng các khu vực nông thôn với các tiêu chí tiệm cận với tiêu chí đô thị, xây dựng các làng nghề thành không gian văn hóa phục vụ phát triển du lịch sinh thái, du lịch làng nghề, phát triển mô hình du lịch nông thôn, du lịch nông nghiệp. Làng nghề đã và đang góp phần phát triển kinh tế nông thôn, tạo công ăn việc làm, tăng thu nhập cho người dân các địa phương.
Quy hoạch Thủ đô: Văn hóa là nền tảng và động lực phát triển

Quy hoạch Thủ đô: Văn hóa là nền tảng và động lực phát triển

(LĐTĐ) Trong kết luận 80-KL/TW về Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021-2030 tầm nhìn đến năm 2050 và đồ án Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065, Bộ Chính trị kiên định quan điểm “văn hóa và con người vừa là mục tiêu, vừa là nền tảng, là động lực, nguồn lực quan trọng nhất để phát triển Thủ đô”.
Cánh hoa bồ công anh

Cánh hoa bồ công anh

(LĐTĐ) Bồ công anh - loài hoa chỉ để ngắm, thận trọng chạm vào, vì khi ngắt cành rồi, những cánh hoa nhỏ cũng sẽ bay đi theo gió. Lâu rồi, tôi ít khi nhìn thấy hoa bồ công anh.
Liên hoan phim ngắn Hà Nội kỷ niệm 70 năm Giải phóng Thủ đô

Liên hoan phim ngắn Hà Nội kỷ niệm 70 năm Giải phóng Thủ đô

(LĐTĐ) Vừa qua, Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, Hội Điện ảnh Hà Nội phát động Liên hoan phim ngắn Hà Nội lần thứ Nhất năm 2024 (Giải Sao Khuê). Đây là một hoạt động nằm trong chuỗi các hoạt động hướng tới kỷ niệm 70 năm Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2024).
Lan tỏa nét đẹp văn hóa qua "Vu Lan - Đạo hiếu & Dân tộc" năm 2024

Lan tỏa nét đẹp văn hóa qua "Vu Lan - Đạo hiếu & Dân tộc" năm 2024

(LĐTĐ) Chiều 21/5, Ban Thông tin Truyền thông Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam tổ chức họp báo giới thiệu về chương trình "Vu Lan - Đạo hiếu & Dân tộc năm 2024".
Độc đáo Lễ hội trái cây Nam bộ sắp diễn ra tại TP.HCM

Độc đáo Lễ hội trái cây Nam bộ sắp diễn ra tại TP.HCM

(LĐTĐ) Lễ hội trái cây Nam Bộ lần thứ 20 sẽ khai mạc vào ngày 1/6 và diễn ra đến hết ngày 31/8 tại Khu Du lịch Văn hóa Suối Tiên, đây là một điểm nhấn trong chuỗi các hoạt động của Lễ hội Sông nước Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) lần thứ 2 năm 2024.
Triển lãm di sản Thăng Long - Hà Nội tại Trung Quốc

Triển lãm di sản Thăng Long - Hà Nội tại Trung Quốc

(LĐTĐ) Gần 100 tài liệu, hình ảnh của Hà Nội được giới thiệu tới người dân Trung Quốc tại triển lãm “Thăng Long - Hà Nội: Di sản kết nối và hội tụ”. Triển lãm nhằm góp phần thắt chặt hơn nữa mối quan hệ hợp tác giữa thành phố Hà Nội và thành phố Bắc Kinh nhân kỷ niệm 30 năm thiết lập quan hệ hợp tác.
Những tàn phai rực rỡ!

Những tàn phai rực rỡ!

(LĐTĐ) Một sớm sau vườn nhà, nắng chiếu xuống chiếc sân đất uốn lượn đường chổi của bà, còn bà tôi thì nhỏ nhắn ngồi bên đống lá khô vừa gom lại. Bà hay đốt đám lá khô rồi sưởi ấm những buổi sáng mùa đông. Nếu thức sớm, tôi cũng hay đến ngồi bên đống lửa, huơ huơ tay rồi cời lên cho nó cháy hết, hít thở đầy lồng ngực mùi khói thơm thơm.
Truyền hình trực tiếp chương trình "Trường Sơn - chân trần chí thép" trên VTV1

Truyền hình trực tiếp chương trình "Trường Sơn - chân trần chí thép" trên VTV1

(LĐTĐ) Nhân kỉ niệm 65 năm đường Hồ Chí Minh, chương trình "Trường Sơn - chân trần chí thép" được truyền hình trực tiếp từ Nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn linh thiêng vào lúc 20h10 trên VTV1.
Xem thêm
Phiên bản di động