Nhà ở xã hội cho thuê: Cần đảm bảo công tác "hậu dự án"

	Nhà ở xã hội vừa khánh thành: Trong nhà như ngoài sân khi mưa
	Nhà ở xã hội bao giờ hết lo?

Nhu cầu cao, đáp ứng thấp

Theo quy định, chủ đầu tư phải trích 20% diện tích sàn trong dự án NƠXH dành cho thuê (với thời gian thuê tối thiểu 5 năm) nhưng các chủ đầu tư đều rất “ngại” đầu tư loại hình nhà ở xã hội cho thuê. Bởi theo tính toán, để đầu tư theo loại hình này sẽ phải mất từ 10 đến 20 năm mới thu hồi đủ vốn, ảnh hưởng đến quá trình luân chuyển vốn. Chính vì vậy số lượng NƠXH cho thuê tại Hà Nội hiện chỉ đếm chưa hết 5 đầu ngón tay.

Theo số liệu của Sở Xây dựng, trên địa bàn thành phố hiện mới có một số dự án NƠXH có loại hình căn hộ cho thuê đó là NƠXH trong KĐT Việt Hưng với trên 500 căn hộ, được cho thuê với mức giá 1,5 triệu đồng/tháng. Một trong những dự án NƠXH mới ra mắt gần đây có thể kể đến Bamboo Garden, dự án này có 80 căn hộ cho thuê trên tổng số 430 căn hộ, thế nhưng ở thời điểm hiện tại chủ đầu tư chỉ ưu tiên các trường hợp mua nhà mà chưa tính đến các trường hợp thuê mua. Hồ sơ hướng dẫn đăng ký cũng chỉ có đăng ký mua nhà , không thấy có hướng dẫn thuê mua.

Khu nhà ở Xã hội Việt Hưng

Trong khi đó, tại dự án NƠXH đắt khách nhất hiện nay, dự án KĐT Đặng Xá, huyện Gia Lâm, các căn hộ cho thuê mua tại dự án có diện tích từ 45-60m2, giá thuê dự tính 30.000 đồng/m2/tháng, phí dịch vụ 2.000 đồng/m2/tháng. Mức giá này được cho là phù hợp với nhu cầu của người dân, đặc biệt là những cặp vợ chồng trẻ mới cưới. Do đó, ngay từ ngày đầu thông báo tiếp nhận hồ sơ thuê căn hộ đã có hàng trăm người đến chen lấn để được nộp hồ sơ. Cũng bởi vì số lượng hồ sơ quá lớn, vượt xa số lượng căn hộ nên buộc phải tính đến phương án tổ chức chấm điểm hồ sơ và bốc thăm chọn quyền được thuê mua. Theo khảo sát của PV, hầu hết đối tượng thuê là gia đình trẻ muốn mua nhà tại dự án, nhưng chưa đủ tài chính. Họ sợ sau này hết dự án nên thuê trước để lấy quyền được mua sau thời gian 5 năm. Tuy nhiên, với số lượng hồ sơ vượt gấp 3, 4 lần như hiện tại, rõ ràng các chủ đầu tư sẽ ưu tiên xây NƠXH để bán, và chỉ có những hồ sơ không đủ điểm, thì mới được chuyển qua hình thức cho thuê.

Hậu dự án phải tốt

Phải nói rằng chương trình NƠXH tuy mới bắt đầu nhưng đã đạt được những kết quả quan trọng. Đã có hàng chục nghìn người tiếp cận được với nhà ở xã hội và đã cải thiện điều kiện nhà ở của họ. Tuy nhiên cùng với thời gian, tình trạng các khu nhà bị xuống cấp, thiếu quản lý cũng đem lại nhiều bức xúc. Khu NƠXH cho thuê CT19A khu đô thị Việt Hưng (Long Biên, Hà Nội) gồm 515 căn bao gồm các tòa nhà 6 tầng (không có thang máy). Để thuê NƠXH, các công chức trên địa bàn Hà Nội phải qua xét hồ sơ chặt chẽ. Khi thuê, mức giá thuê khoảng 1,5 triệu đồng/tháng cho căn phòng rộng 52m2, khiến không ít cán bộ công chức vui mừng vì giá thấp hơn mặt bằng cho thuê trên thị trường. Tuy nhiên, sau 5 năm đưa vào sử dụng, nhiều hạng mục công trình xuống cấp mà không được tu sửa, điều kiện sinh hoạt kém vệ sinh ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân sinh sống trong khu nhà.

Trước những tâm tư của người dân về nhà ở xã hội dành cho người có thu nhập thấp, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Ngọc Tuấn cho biết, chương trình nhà ở thu nhập thấp đã được TP phê duyệt và thực hiện từ tháng 1/2014. “Thấp ở đây là do nhà nước có chính sách ưu đãi về giá đất và vốn vay… nên không thể có chuyện nhà thu nhập thấp là chất lượng thấp”, PCT Nguyễn Ngọc Tuấn nhấn mạnh. Chia sẻ về tình trạng “nhu cầu cao, đáp ứng thấp” cũng theo Phó chủ tịch, hiện toàn thành phố có 58 dự án NƠXH, hoàn thành 8000 căn hộ/tổng số 20.000 căn hộ của cả nước. Trong lộ trình, Hà Nội sẽ hoàn thành 10.315 căn hộ, điều này thể hiện sự nỗ lực của các nhà đầu tư, sở ngành trong thời gian qua. Như vậy, nếu các chủ đầu tư nghiêm túc thực hiện quy định thì chỉ sau 1 - 2 năm tới, loại hình NƠXH cho thuê sẽ phát triển mạnh.

Trên thực tế, trong công tác quản lý và duy trì của các tòa NƠXH, vai trò của BQL khu đô thị rất quan trọng. Khắc phục tình trạng này không có gì phức tạp, nếu BQL sát sao. Ví như những cư dân ở khu nhà ở xã Hội Việt Hưng bức xúc về tình trạng vệ sinh, hay chất lượng công trình,… cũng là điều dễ hiểu, khi mà BQL khu nhà còn buông lỏng quản lý, ngày lễ tết không có sự xắp xếp nhân công luân phiên để đảm bảo vệ sinh môi trường, đảm bảo chất lượng sống cho CBCNVC LĐ tại đây, khiến cho cư dân hiểu nhầm “nhà ở xã hội hay nhà thu nhập thấp” là chất lượng thấp. Đơn cử như tại KĐT Đặng Xá, khu nhà ở dành cho người thu nhập thấp nhưng lại rất văn minh. Theo tìm hiểu, cứ mỗi quý, BQL lại gửi phiếu trưng cầu ý kiến các hộ dân về công tác vệ sinh môi trường,… những bất cập sẽ được phát hiện và giải quyết. Rõ ràng, đây chỉ một việc làm rất nhỏ, nhưng lại làm hài lòng tất cả các bên. Điều này cho thấy, công tác “hậu” dự án vô cùng quan trọng để đảm bảo việc thực hiện chính sách NƠXH của thành phố được hiệu quả.

Tuấn Trần