M
13:02 | 25/01/2019

Lại nhớ chút Tết xưa Hà Nội

(LĐTĐ) Không khí Tết đang len lỏi trong từng góc phố, con đường Hà Nội. Tết đến nhà nhà, người người ai cũng hi vọng năm mới đến sẽ đủ đầy, sung túc hơn năm đã qua. Sắm Tết thì nhà nào cũng là bánh chưng, cành đào, cây quất, nhưng xem ra không khí Tết nay cũng đã khác xưa rất nhiều.  

lai nho chut tet xua ha noi Ký ức về những chiếc bánh chưng
lai nho chut tet xua ha noi Tìm về Tết xưa tại ngôi đình cổ 400 tuổi ở Hà Nội
lai nho chut tet xua ha noi Mong Tết xưa sẽ quay về
lai nho chut tet xua ha noi Nhớ Tết xưa Hà Nội
lai nho chut tet xua ha noi
Người Hà Nội rất cầu kỳ trong việc chọn đào chơi Tết. Ảnh: M.Phương

Ngày nay, do cuộc sống bận rộn, con người bị cuốn theo guồng quay của công việc khiến cho ngày lễ Tết đang mất dần đi những ý nghĩa, giá trị truyền thống. Dù không thể so sánh Tết thời nào vui hơn, nhưng có thể thấy Tết xưa tuy thiếu thốn nhưng luôn có gì đó mà Tết nay không có được.

Nói là tết xưa chứ thực ra cũng chỉ mới 20 – 30 năm về trước. Nhắc đến Tết ngày nay, người ta thường nghĩ đến ăn gì, đi đâu, chơi gì chứ ít người còn nhớ người Hà Nội đã từng có những cái Tết rất đầm ấm dù hoàn cảnh khi đó khó khăn hơn bây giờ rất nhiều. Ngày đó, mỗi khi đến những ngày giáp Tết, lúc chuẩn bị cho những ngày Tết mới chính là khoảng thời gian vui nhất, có không khí Tết nhất. Công việc chuẩn bị Tết của người xưa cũng vất vả và cầu kỳ chứ không sẵn có như bây giờ. Dù bận rộn đến mấy, khó khăn đến mấy, Tết đến nhà nào cũng phải cố lo được nồi bánh chưng. Và thú vui của việc gói bánh, luộc bánh và trông bánh…không bao giờ thiếu trong những ngày giáp Tết.

Người Hà Nội không chỉ đón Tết bằng vật chất mà còn đón Tết về mặt tinh thần. Những ngày cuối năm, các thành viên trong gia đình thường cùng nhau dọn dẹp, trang hoàng nhà cửa. Người Việt lấy tín ngưỡng thờ phụng tổ tiên làm gốc nên trong dịp Tết đến, bàn thờ gia tiên phải được lau chùi, chỉnh sửa. Các lễ vật như vàng hương, đồ mã, hoa giấy, và mâm ngũ quả… được trang trọng đặt trên bàn thờ. Ngoài ra, trên bàn thờ bao giờ cũng phải có một cành đào hoặc một lọ hoa để thờ gia tiên.

lai nho chut tet xua ha noi
Đào Nhật Tân luôn là sự lựa chọn của người chơi đào. Ảnh: T.An

Xưa, Tết đến nhất thiết trong nhà phải có một cành đào, bởi theo quan điểm người Hà Nội thì cành đào tượng trưng cho mùa xuân và đó cũng là loài cây giúp xua đuổi ma quỷ và những điều xấu xa ra khỏi nhà. Ngoài ra, trong nhà, ngày Tết thường có thêm một cây quất. Khi đã chơi quất, thì phải chọn cây quất đầy đủ hoa, quả, nụ và cả lộc non để bày ở phòng khách. Người Hà Nội rất coi trọng việc đi chọn cành đào, cây quất để chơi trong những ngày Tết. Vì quan điểm xưa luôn coi đào để trừ tà, quất vàng mang ý nghĩa sinh khí, lộc làm ăn cho cả gia đình.

Chính vì vậy, từ khoảng ngoài rằm tháng Chạp, người ta đã tập kết rất nhiều cây quất, cây đào về những khu vực chợ hoa. Những gia đình không có thời gian đi thăm vườn đào Nhật Tân, ngắm quất trên Quảng Bá thì có thể đến chợ hoa trên phố Hàng Lược, vườn hoa Hàng Đậu, Âu Cơ, Lạc Long Quân, hoặc đi dọc theo Đường Láng, Ngã Tư Sở… là có thể tìm được những cành đào, cây quất để trưng trong nhà.

Tết cũng là dịp để cả gia đình đoàn tụ, sum họp bên nhau sau một năm vất vả. Đêm giao thừa, cả gia đình ngồi quây quần bên nhau chờ đợi đến khoảnh khắc giao thừa thiêng liêng để cúng lễ, rồi lần lượt chúc tụng nhau những lời tốt đẹp, mong muốn năm mới bình an, may mắn, nhận những tờ tiền lì xì tuy ít nhưng mang đầy ý nghĩa.

Tết xưa là vậy, giờ thì do áp lực công việc nên thời gian chuẩn bị Tết cũng giảm đi nhiều. Các gia đình thường chờ đến sát Tết mới bắt đầu chuẩn bị mọi thứ trong nhà. Thực phẩm đã có các siêu thị lo, chỉ việc mua về là xong chứ không cần phải chế biến. Thức ăn bánh trái, mọi thứ liên quan đến Tết đều có sẵn nên cũng chẳng cần chuẩn bị nhiều. Vì vậy mà không khí Tết trong các gia đình cũng giảm đi nhiều so với trước. Tết giờ cũng sắp đến, nhưng dường như Tết này không còn giống những Tết xưa.

Phạm Thắng

Nguồn :