Kỳ 1: Xuyên thập kỷ kêu cứu vì... khói

	Mương thoát nước ô nhiễm nghiêm trọng
	Nhếch nhác rác thải gây ô nhiễm môi trường
	Đường nhếch nhác vì rác thải "xả" bừa bãi

Thôn Thụy Lôi, Biểu Khê, Mạnh Tân (xã Thụy Lâm) và thôn Vân Điềm (xã Vân Hà) huyện Đông Anh nằm giáp ranh với huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Sẽ chẳng có gì đáng nói nếu như những cuộn khói độc hại từ hoạt động đốt phế liệu công nghiệp ở Bắc Ninh không lan theo gió, “bức tử” những làng quê thanh bình ở Đông Anh. Ô nhiễm nặng nề khiến không ít người trong lúc ngủ vẫn phải… đeo khẩu trang.

Đứng từ làng Thụy Lôi phóng tầm mắt ra cánh đồng có thể dễ dàng nhìn thấy những đám khói màu trắng đục cuốn dần lên trời ở các bãi tập kết rác, phế thải nằm giáp ranh huyện Đông Anh. Những đám khói đó phả trong gió thứ mùi khét khét, nồng nồng vô cùng khó chịu.

Bãi tập kết rác, phế thải thuộc địa phận huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh bốc khói nghi ngút, khiến không khí ngột ngạt bao trùm một vùng.

Để mục sở thị thứ khói độc khiến hàng nghìn người dân Đông Anh phải kinh hãi, phóng viên đã tìm vào khu tập kết rác nằm trên địa phận xã Văn Môn, huyện Yên Phong. Theo ghi nhận thực tế, trên trục đường đến bãi tập kết xuất hiện hàng loạt các điểm rác thải cháy xém nằm rải rác. Cá biệt, một số điểm rác thải vẫn cháy dang dở, tỏa ra ngon ngút khói. Điểm tập kết rác trên địa phận thôn Quan Độ là nhức nhối hơn cả. Mặc dù tách biệt khỏi khu dân cư nhưng vẫn dễ dàng chứng kiến khói đen bao phủ cả vùng. Vật liệu cháy đều là cao su, nhựa, là vỏ của các thiết bị điện, dây cáp… Khi chúng tôi rời bãi rác, lửa vẫn đỏ, khói vẫn bốc lên ngùn ngụt.

Theo người dân sống tại thôn Thụy Lôi, căn nguyên chuyện ô nhiễm từ là bởi nhiều năm nay, “hàng xóm” thuộc xã Văn Môn có nghề thu gom nhựa, dây cáp về tách ra để lấy đồng, sắt. Riêng phế thải không có giá trị là vỏ của các thiết bị điện, dây cáp thì họ đem đốt. Nhắc chuyện này, bà Nguyễn Thị Nhâm, xóm Chùa bức xúc: “Họ thường đốt các phế phẩm không sử dụng nữa hoặc đốt các loại dây điện, dây tín hiệu... để lấy kim loại. Việc người dân thôn Quan Độ đốt trộm như thế đã diễn ra hàng chục năm nay khiến chúng tôi vô cùng khổ sở. Thậm chí, cứ bê bát cơm lên là mùi nhựa hôi nồng nặc xộc vào mũi...”.

Ông Nguyễn Tu Hùng - Trưởng khu 5, Thụy Lôi cho biết: Trước đây, khi báo chí chưa vào cuộc phản ánh, một số người làm nghề gom phế liệu bên Bắc Ninh ngang nhiên đốt vào ban ngày. Riêng từ năm ngoái đến nay, tình trạng đốt rác đã có giảm đi, nhưng thi thoảng cứ vào ban đêm, khoảng 22 giờ đến 3 - 4 giờ sáng hôm sau việc đốt rác lại xảy ra, khiến người dân liên tục phải chịu ô nhiễm.

Cá biệt, theo nhiều người dân sinh sống tại khu 5, Thụy Lôi phản ánh, tình trạng đốt rác diễn ra hàng ngày không chỉ ảnh hưởng đến môi trường, cây cối mà còn khiến cho nhiều người phải đối diện với bệnh tật như viêm phổi, thậm chí ung thư. “Khổ lắm. Cứ mỗi khi bãi rác bị người dân xã Văn Môn đốt cháy, dân chúng tôi lại phải hứng khói bụi, hít khí thải từ vỏ nhựa dây điện và các kim loại nặng độc hại. Thậm chí, có lúc ngủ cũng phải bịt khẩu trang. Người lớn còn khó chịu huống gì trẻ nhỏ, nếu cứ tiếp tục tình trạng này sức khỏe của hàng nghìn người dân chúng tôi sẽ bị ảnh hưởng. Mong các cấp ngành sớm vào cuộc để xử dứt điểm tình trạng này” – một người dân kiến nghị.

Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Hữu Tửu, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Thụy Lâm (huyện Đông Anh) cho biết: Tình trạng đốt phế thải trên đã kéo dài suốt nhiều năm, khiến người dân xã Thụy Lâm bị ảnh hưởng, phải hứng chịu mùi nồng, khét, khói đen đặc do dây diện bị đốt nhiều. Đặc biệt trong thời tiết mùa hè oi bức, mùi khét của dây điện đốt càng nồng, khiến người dân ở Thụy Lâm không thể chịu đựng nổi.

Theo tìm hiểu, tại Khoản 7, Điều 7 Luật Bảo vệ môi trường 2014 quy định rõ: Cấm hành vi “Thải khói, bụi, khí có chất hoặc mùi độc hại vào không khí; phát tán bức xạ, phóng xạ, các chất ion hóa vượt quá quy chuẩn kỹ thuật môi trường”. Rõ ràng, hệ thống quy phạm pháp luật liên quan đã có, tuy nhiên việc xử lý dứt điểm vụ việc dường như vẫn ì ạch, không nhiều tiến triển. Tình trạng đốt phế liệu trên nếu tiếp tục kéo dài sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và đời sống của người dân, để tránh bức xúc trong dư luận đề nghị các cấp, ngành liên quan sớm vào cuộc xử lý nghiêm và có biện pháp ngăn ngừa.

Đinh Luyện – P.Thảo

Kỳ 2: Bao giờ đến hồi kết?